Τα στοιχεία παρουσίασε η ΕΛΣΤΑΤ και αφορούν τα χρόνια από το 2022 έως το 2024, επιβεβαιώνοντας τη γυναικεία ανισοτιμία και τη βία της εκμετάλλευσης που βιώνει η εργαζόμενη γυναίκα.

Συγκεκριμένα, το «χάσμα αμοιβών» μετριέται ουσιαστικά ως ένα κλάσμα, με αριθμητή τη διαφορά των μέσων ακαθάριστων ωριαίων αποδοχών ανδρών - γυναικών και στον παρονομαστή τις ωριαίες αποδοχές των ανδρών. Ετσι, όσο μεγαλύτερο είναι αυτό το κλάσμα που εκφράζεται ποσοστιαία, τόσο περισσότερο αποτυπώνει ότι οι αποδοχές των ανδρών είναι μεγαλύτερες από αυτές των γυναικών.

Το ποσοστό λοιπόν αυτό στην τριετία 2022 - 2024 κυμαίνεται από 13,4% μέχρι 13,6%.

Σε ό,τι αφορά ειδικότερα τους κλάδους, η ΕΛΣΤΑΤ επισημαίνει πως οι κλάδοι με το μεγαλύτερο μισθολογικό χάσμα είναι αυτοί της ενημέρωσης και επικοινωνίας με ποσοστό 25,3% υπέρ των ανδρών και το εμπόριο με τη διαφορά να είναι στις 20,1 ποσοστιαίες μονάδες. Ομως, ακόμα και εκεί που το «χάσμα» μειώνεται ή γίνεται αρνητικό (δηλαδή οι γυναίκες αμείβονται καλύτερα από τους άνδρες), αυτό είναι αποτέλεσμα της γενικής συμπίεσης των μισθών προς τα κάτω για όλους και όλες τους εργαζόμενους/ες.

Τα στοιχεία από μόνα τους δεν δείχνουν και την αιτία του χάσματος, ειδικά εκεί που αυτό γιγαντώνεται. Αλλωστε, στους παραπάνω κλάδους «θερίζουν» οι ελαστικές μορφές απασχόλησης (μερική απασχόληση, εκ περιτροπής, ορισμένου χρόνου συμβάσεις), με θύματα πρώτα και κύρια τις γυναίκες εργαζόμενες, που είναι οι ίδιες που επωμίζονται τη φροντίδα των παιδιών, των αρρώστων, των ηλικιωμένων.

Είναι δε χαρακτηριστικό ότι από την πλευρά της κυβέρνησης, η πρόεδρος της Επιτροπής επικαλέστηκε ως μέτρο στήριξης των γυναικών το «νέο πρόγραμμα στήριξης για 10.000 άνεργες, με επιδότηση έως και 80% του μισθού και των ασφαλιστικών εισφορών για 18 μήνες, με ιδιαίτερη έμφαση στις μητέρες».

Και με αυτό το πρόγραμμα βέβαια εντείνονται ακόμα περισσότερο οι αιτίες που φέρνουν αποτελέσματα όπως τα παραπάνω, αφού είναι χαρακτηριστικό ότι από τις 10.000 επιδοτούμενες θέσεις για άνεργες (κυρίως μητέρες), οι μισές είναι μερικής απασχόλησης (!) και η επιδότηση έως και 80% του μισθού και των ασφαλιστικών εισφορών διαρκεί για 18 μήνες.

«Το χάσμα αμοιβών ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες στην Ελλάδα, όπως και σε ολόκληρο τον κόσμο, δεν είναι ένα τεχνικό ζήτημα στατιστικών, ούτε μπορεί να παρουσιάζεται ως θέμα εταιρικής ευαισθησίας», σημείωσε παρεμβαίνοντας στη συζήτηση η βουλευτής του ΚΚΕ Σεμίνα Διγενή. Και ανέδειξε ότι αυτό το ζήτημα «αφορά την πραγματική ζωή των γυναικών που το πορτοφόλι τους αδειάζει πριν τελειώσει ο μήνας, τη ζωή της εργαζόμενης μάνας που τρέχει από βάρδια σε βάρδια έχοντας τη φροντίδα της οικογένειας, της νέας γυναίκας που της παρουσιάζεται ως ευκαιρία η ανασφάλεια, της συνταξιούχου που είναι αναγκασμένη να χρυσοπληρώσει τα φάρμακά της και τις υπηρεσίες Υγείας».

Σημείωσε επιπλέον πως η κυβέρνηση παρουσιάζει την ισότητα ως πολιτική βιτρίνα και η ΕΕ «μιλάει για μισθολογική διαφάνεια, για στόχους, δείκτες και ελέγχους», όταν «το 30% των εργαζόμενων γυναικών δουλεύει με μερική απασχόληση, μία στις τέσσερις είναι χαμηλόμισθη και πληρώνεται κάτω από 5 ευρώ την ώρα, 63% των άνεργων πτυχιούχων στην Ελλάδα είναι γυναίκες». Τόνισε πως στόχος είναι να κερδίζει η εργοδοσία και να χάνει ο κόσμος της δουλειάς, αφού «ο νόμος της εκμετάλλευσης είναι αυτός που διαιωνίζει το χάσμα των αμοιβών. Γιατί γεννιέται ακριβώς από την πολιτική που σπρώχνει τις γυναίκες στις ευέλικτες εργασιακές σχέσεις χωρίς δικαιώματα. Στις πιο κακοπληρωμένες δουλειές».

Υπογράμμισε πως «όταν οι μισθοί πιέζονται προς τα κάτω για όλους, η γυναίκα εργαζόμενη πληρώνει διπλά» και ως μισθωτή και ως φροντίστρια, αφού το κράτος τής φορτώνει τη φροντίδα της οικογένειας ως ατομική ευθύνη. Εκανε σαφές ότι «το ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Ενωσης και των κυβερνήσεών της δεν αφορά την απελευθέρωση της γυναίκας από τα δεσμά της εκμετάλλευσης. Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι να εντείνουν την εκμετάλλευση της γυναικείας εργατικής δύναμης, να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα και η κερδοφορία των επιχειρηματικών ομίλων. Γι' αυτό προωθούν την ευελιξία ως δήθεν ισορροπία επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής. Γι' αυτό μιλούν για επενδύσεις στη φροντίδα, με όρους αγοράς όμως, για υπηρεσίες κομμένες και ραμμένες στα ωράρια της επιχείρησης, όχι στις ανάγκες της οικογένειας. Θέλουν την εργαζόμενη διαθέσιμη, προσαρμόσιμη και φθηνή».

Ξεκαθάρισε ότι «οι ίδιοι οι κανόνες τους κατοχυρώνουν τη διαφοροποίηση των αμοιβών με βάση την παραγωγικότητα όπως την ορίζει η εργοδοσία. Για να διαιρούν τους εργαζόμενους, να σπάνε τη συλλογικότητα, να επιβραβεύουν την υποταγή» και πως στη χώρα μας «το χάσμα εμφανίζεται συχνά μικρότερο σε ορισμένες μετρήσεις», που «δεν είναι νίκη της ισότητας, είναι αποτέλεσμα της ισοπέδωσης προς τα κάτω μισθών και δικαιωμάτων, ανδρών και γυναικών».

Επισήμανε ακόμα ότι η συζήτηση για το χάσμα των αμοιβών «δεν μπορεί να αποκοπεί από το συνολικό ζήτημα μισθών, δικαιωμάτων, συμβάσεων, προστασίας της μητρότητας, φροντίδας από δημόσιες και δωρεάν υπηρεσίες και δομές. Η απάντηση δεν είναι να περιμένουμε σωτήρες ούτε να εναποθέσουμε ελπίδες σε Οδηγίες και καλές πρακτικές που γράφονται στα γραφεία των Βρυξελλών» και πως «η απάντηση είναι ο συλλογικός αγώνας, η ανασύνταξη του συνδικαλιστικού κινήματος, η σύγκρουση με την πολιτική που εμπορευματοποιεί τις ανάγκες της γυναίκας και της οικογένειάς της και καθιστά την εργατική της δύναμη φθηνότερη. Είναι η διεκδίκηση συλλογικών συμβάσεων, με ουσιαστικές αυξήσεις, κατοχύρωση δικαιωμάτων, πραγματική αναγνώριση προϋπηρεσίας, μέτρα υγείας και ασφάλειας και προστασίας της μητρότητας χωρίς ποινή στον μισθό και την εξέλιξη και είναι ταυτόχρονα μάχη για δημόσιες και δωρεάν δομές».

Καταλήγοντας, η Σ. Διγενή είπε πως «το χάσμα των αμοιβών είναι ο καθρέφτης της ταξικής κοινωνίας, γι' αυτό η πραγματική ισότητα δεν είναι υπόσχεση διαχείρισης, είναι υπόθεση ανατροπής. Με διεκδικητικούς αγώνες που ενώνουν άντρες και γυναίκες, για να απαιτήσουν ό,τι είναι αναγκαίο και σύγχρονο για τη ζωή τους. Ας μετρήσουμε λοιπόν πολλά τέτοια βήματα μέσα στο 2026».

Εκ μέρους του ΔΣ του ΕΕΤΕ η Μαριάννα Τσαγκάρη αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία που οδήγησε 450 καλλιτέχνες - μέλη του ΕΕΤΕ και φοιτητές Σχολών Καλών Τεχνών να δημιουργήσουν έργο εμπνευσμένο από τις εκδηλώσεις πολύμορφης βίας, διακρίσεων, γυναικείας ανισοτιμίας.

Μέσα από έναν πολύμορφο αισθητικά τρόπο οι καλλιτέχνες μετουσίωσαν τη σκέψη σε εικόνα, κοιτάζοντας πίσω από τη βιτρίνα.

Η Εύη Κοντόρα, μέλος του προεδρείου της ΟΓΕ, αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία που οι δημιουργοί κλήθηκαν να βάλουν στο επίκεντρο της σκέψης, της έρευνας και της δημιουργικότητάς τους τη γυναίκα, εστιάζοντας σε ένα ερώτημα: «Εχουν πάψει σήμερα οι γυναίκες να βιώνουν τη βαρβαρότητα της εκμετάλλευσης;».

«Ο τίτλος που δόθηκε στην έκθεση δεν είναι τυχαίος: Καλέσαμε τον σύγχρονο, μαχόμενο εικαστικό καλλιτέχνη, γυναίκα και άντρα, να διαπεράσει με την ιδιαίτερη ματιά της Τέχνης του την παραπλανητική βιτρίνα πίσω από την οποία ζουν και μοχθούν οι σημερινές γυναίκες της βιοπάλης, και να ανακαλύψει τις αθέατες πτυχές κάθε πλευράς της καθημερινότητάς τους», τόνισε.

Στην κατάμεστη αίθουσα η προβολή της ταινίας της Σεπιντέ Φαρσί έβαλε τους θεατές να αναμετρηθούν με τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους. Ο ψηφιακός διάλογος ανάμεσα στην Ιρανή σκηνοθέτιδα Σεπιντέ Φαρσί και στην Παλαιστίνια φωτορεπόρτερ Φάτμα Χασόνα λειτουργεί σαν μια ζωντανή γραμμή ζωής και σύνδεσης με την πραγματικότητα του πολέμου, της αντίστασης και της επιβίωσης.

«Αν πεθάνω, θέλω έναν δυνατό θάνατο... Θέλω ο θάνατός μου να ακουστεί στον κόσμο, να δημιουργήσει έναν αντίκτυπο που θα παραμείνει στον χρόνο... Που δεν μπορεί να θαφτεί από τον χρόνο ή τον τόπο». Αυτά έγραφε από τη Γάζα η Παλαιστίνια φωτορεπόρτερ πριν λίγο καιρό.

Και μία μέρα μετά την ανακοίνωση της επιλογής της ταινίας στο Φεστιβάλ Καννών, η Φατμά σκοτώθηκε από τους Ισραηλινούς, που βομβάρδισαν με «χειρουργικά χτυπήματα» το σπίτι της.

Στην εκδήλωση τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή τιμώντας τις πέντε εργάτριες που σκοτώθηκαν στη βιομηχανία στα Τρίκαλα, τις πνιγμένες μανάδες της Χίου, τις γυναίκες - θύματα του πολέμου και της ενδοοικογενειακής βίας, και προφανώς την ίδια την Φάτμα Χασόνα.

Η ΟΓΕ αφιέρωσε την ατζέντα της, που κάθε χρόνο αναδεικνύει την κοινωνική θέση της γυναίκας μέσα από την Τέχνη, στην Φάτμα Χασόνα και στην Σεπιντέ Φαρσί, που μετέφερε τη φωνή της αγωνιζόμενης Γάζας, της αγωνιζόμενης Παλαιστίνης, στο πανί και στη συνέχεια σε όλο τον κόσμο.