82 χρόνια μετά, οι πρώτες γνωστές φωτογραφίες από τη μεγάλη αυτή θυσία ήρθαν στο φως: Δείχνουν τους κομμουνιστές να φορτώνονται στα καμιόνια στο Χαϊδάρι, να μπαίνουν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, να στέκονται μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Τα όσα αποτυπώνονται στα ιστορικά αυτά ντοκουμέντα - που όπως όλα δείχνουν είναι αυθεντικά - απλά συγκλονίζουν και επιβεβαιώνουν: Οι κομμουνιστές πήγαν στον θάνατο με βλέμμα καθαρό, χαμογελώντας και τραγουδώντας, με το κεφάλι ψηλά, με τις γροθιές υψωμένες και τα στήθη όρθια απέναντι στο εκτελεστικό απόσπασμα!

Παρότι στο Ιστορικό Αρχείο του ΚΚΕ, όπως και στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης στην Καισαριανή, υπάρχουν πολύτιμα ντοκουμέντα που αφορούν την εκτέλεση, σημειώματα και αντικείμενα των εκτελεσμένων, μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν γνωστά φωτογραφικά ντοκουμέντα που να αποτυπώνουν τη θηριωδία αυτή των ναζί κατακτητών και τη θυσία των κομμουνιστών. Οι πρώτες τέτοιες φωτογραφίες εμφανίστηκαν προς πώληση (!) στην πλατφόρμα πλειστηριασμών «eBay».

Σύμφωνα με τις περιγραφές της αγγελίας, το υλικό αυτό εντοπίστηκε σε άλμπουμ που φέρεται να ανήκε σε έναν ναζί αξιωματικό, τον λοχία Χέρμαν Χόιερ, ο οποίος υπηρετούσε στη μονάδα 1012 Festungs - Bataillon με έδρα τη Μαλακάσα κατά την περίοδο της Κατοχής. Εικάζεται ότι ο συγκεκριμένος στρατιωτικός απαθανάτισε το γεγονός, αν και ο φωτογράφος δεν έχει αποσαφηνιστεί. Κατέληξαν σε κάποιον Βέλγο πωλητή, που φέρεται να ειδικεύεται στις αγοραπωλησίες τέτοιων αντικειμένων από εκείνη την εποχή, ενδεικτικό κι αυτό του πώς αντιμετωπίζεται η Ιστορία σε ένα σύστημα όπου όλα πουλιούνται και αγοράζονται.

Από την πρώτη στιγμή που δημοσιεύτηκε το υλικό, ένα παλλαϊκό «κύμα», μία απαίτηση ανέβηκε στα χείλη όλου του ελληνικού λαού, με πρώτους τους συγγενείς και απογόνους των εκτελεσμένων και όλης της δρακογενιάς της Αντίστασης: Οι φωτογραφίες αυτές ανήκουν στον ελληνικό λαό και πρέπει να βρεθούν εκεί που ανήκουν, στο «Θυσιαστήριο της Λευτεριάς» στον δήμο Καισαριανής, στον δήμο Χαϊδαρίου του «Μπλοκ 15», στο Κόμμα των εκτελεσμένων, το τιμημένο Κάππα Κάππα Εψιλον. Από την πρώτη στιγμή το ΚΚΕ ανέλαβε πρωτοβουλίες σε αυτήν την κατεύθυνση, όπως και για να συμβάλει στην ταυτοποίηση όσων αποτυπώνονται στις φωτογραφίες, μεταξύ άλλων με ανοιχτή επιστολή από τον ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ στον πρόεδρο της Βουλής και στους αρμόδιους υπουργούς.

Το τεράστιο αυτό «κύμα» είχε ως αποτέλεσμα να σταματήσει η δημοπράτηση των ντοκουμέντων αυτών, με τον πωλητή τους να δηλώνει «ανοιχτός σε εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κυβερνητικές αρχές σχετικά με το μέλλον αυτού του υλικού». Το μόνο μέλλον που μπορούν να έχουν τα πολύτιμα αυτά ντοκουμέντα είναι κτήμα του ελληνικού λαού!

«Οι φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, μελών και στελεχών του ΚΚΕ πριν την εκτέλεσή τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας», τονίζει σε ανακοίνωσή του το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ.

Και προσθέτει: «Με δεδομένο ότι οι συγκεκριμένες φωτογραφίες φαίνονται αυθεντικές, αποτελούν και το μοναδικό φωτογραφικό ιστορικό ντοκουμέντο αυτής της τεράστιας θυσίας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο κομμάτι της Ιστορίας του ΚΚΕ.

Αποτυπώνουν το ηθικό μεγαλείο των κομμουνιστών, που βάδιζαν προς τον θάνατο αλύγιστοι, με ακλόνητη την πίστη στο δίκιο του αγώνα για έναν κόσμο χωρίς καταπίεση και εκμετάλλευση. Αποτελούν έμπνευση για τις νεότερες γενιές σε μια εποχή που τα σύννεφα ενός γενικευμένου ιμπεριαλιστικού πολέμου πυκνώνουν απειλητικά.

Ως τέτοια, η αξία τους δεν μετριέται με το χρήμα και η θέση τους δεν βρίσκεται στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες, με αβέβαιη την κατάληξή τους.

Εγείρεται συνεπώς σοβαρό ιστορικό και ηθικό ζήτημα, και θα πρέπει με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του δήμου Καισαριανής, στον δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να είναι προσιτά στον λαό και στη νεολαία, ως πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο.

Με βάση τα παραπάνω, το ΚΚΕ θα καταθέσει άμεσα συγκεκριμένη πρόταση για την αξιοποίηση αυτών των ντοκουμέντων».

Ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας έστειλε την ακόλουθη επιστολή στον πρόεδρο της Βουλής Ν. Κακλαμάνη, στον υπουργό Εσωτερικών Θ. Λιβάνιο και στην υπουργό Πολιτισμού Λ. Μενδώνη:

«Κύριε Πρόεδρε,

Κυρία & Κύριε Υπουργέ,

Οι φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών πριν την εκτέλεσή τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας.

Αποτυπώνουν μια από τις κορυφαίες στιγμές της αντικατοχικής πάλης και αντιστασιακής εποποιίας του λαού μας. Συνεπώς η θέση τους δεν είναι στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξή τους, αλλά στην πατρίδα μας ως αδιάψευστος μάρτυρας των ηρωικών αγώνων και θυσιών του ελληνικού λαού.

Τις τελευταίες ημέρες, άλλωστε, γινόμαστε μάρτυρες ενός πραγματικά συγκινητικού και πρωτόγνωρου παλλαϊκού αιτήματος, το οποίο εκφράζουν και πολλοί συγγενείς, απόγονοι των εκτελεσμένων, ζητώντας να υπάρχει κάποια πρωτοβουλία έτσι ώστε τα ιστορικά αυτά ντοκουμέντα να επιστραφούν και να αποδοθούν στον ελληνικό λαό. Το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εκτελεσμένων ήταν μέλη και στελέχη του ΚΚΕ, και η θυσία τους είναι αναπόσπαστο κομμάτι της Ιστορίας του Κόμματός μας, κάνει για εμάς ακόμη μεγαλύτερη την ευθύνη να ανταποκριθούμε σε αυτό το αίτημα.

Δεδομένου ότι τα ντοκουμέντα αυτά βρίσκονται σε ηλεκτρονική δημοπρασία, θεωρούμε σημαντικό η Βουλή των Ελλήνων να προβεί σε όλες τις απαραίτητες νομικές και άλλες ενέργειες προκειμένου να σταματήσει η δημοπράτηση των συγκεκριμένων φωτογραφιών, που αποτελούν εκτός των άλλων και πειστήρια των ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου κατά της χώρας μας, όπως επίσης να περιέλθουν αυτές στην κατοχή της Βουλής των Ελλήνων.

Στη συνέχεια, και με γνώμονα την καλύτερη δυνατή αξιοποίησή τους προς όφελος της ιστορικής μνήμης και γνώσης και με τρόπο που να αρμόζει στη θυσία των εκτελεσμένων, τα συγκεκριμένα αρχεία θα πρέπει να αποδοθούν στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του δήμου Καισαριανής, στον δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, ανοιχτά και προσιτά στον λαό και στη νεολαία. Θυμίζουμε ότι στο Ιστορικό Αρχείο του ΚΚΕ βρίσκονται ήδη σημειώματα, γράμματα και άλλα προσωπικά αντικείμενα των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής».