INTIME NEWS |
Στις 26 Ιανουαρίου 2026 μια ισχυρή έκρηξη και πυρκαγιά στο εργοστάσιο «Βιολάντα» στα Τρίκαλα οδήγησε στον θάνατο πέντε εργαζόμενες και στον σοβαρό τραυματισμό άλλων συναδέλφων τους κατά την εκτέλεση της νυχτερινής τους βάρδιας. Το εργοδοτικό αυτό έγκλημα συμπληρώνει τη «μαύρη λίστα» των θανάτων στους χώρους δουλειάς για το 2025, που αριθμεί 201 θανάτους, παρότι η ΕΕ και οι κυβερνήσεις διαχρονικά «μαγειρεύουν τα στοιχεία», αφαιρώντας από τη λίστα τόσο της ΕΛΣTAT όσο και της Eurostat θανάτους από επαγγελματικές ασθένειες, ή όσους δεν δηλώνονται ούτε καταγράφονται ως τέτοιοι.
Πρόκειται για ένα ακόμα έγκλημα που αποκαλύπτει με τον πιο ωμό τρόπο ότι το μεροκάματο για χιλιάδες εργαζόμενους βγαίνει σε συνθήκες επικίνδυνες, εξαντλητικές και απάνθρωπες, με μοναδικό κριτήριο τη μεγιστοποίηση της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων. Υπάρχουν επίσης μεγάλα ερωτήματα για την ύπαρξη και λειτουργία συστήματος ελέγχου διαρροής αερίου, ζήτημα που το Εργατικό Κέντρο Τρικάλων με επιτόπιες επισκέψεις έθετε επίμονα το προηγούμενο διάστημα.
Η κατάσταση αυτή αποτυπώνεται καθημερινά στους χώρους δουλειάς με ανεπαρκή ή ανύπαρκτα μέτρα υγείας και ασφάλειας, χωρίς ουσιαστική εκπαίδευση των εργαζομένων, με επικίνδυνο εξοπλισμό και με διαδικασίες που παραβιάζουν κάθε έννοια πρόληψης επαγγελματικού κινδύνου. Ταυτόχρονα, η γενικευμένη εντατικοποίηση της εργασίας, τα εξαντλητικά ωράρια, οι συνεχόμενες βάρδιες και η πίεση για αυξημένη παραγωγικότητα αυξάνουν δραματικά την πιθανότητα σοβαρών και θανατηφόρων εργατικών «ατυχημάτων».
Κομβικό ρόλο σε αυτήν την επικίνδυνη πραγματικότητα παίζει η ουσιαστική απουσία ελέγχων στους χώρους δουλειάς, με τη μετατροπή του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) σε δήθεν «Ανεξάρτητη Αρχή», με βάση τις ευρωνωσιακές κατευθύνσεις.
Ιδιαίτερα επικίνδυνες είναι οι συνέπειες αυτής της κατάστασης σε κλάδους και εγκαταστάσεις υψηλού κινδύνου, όπου η έλλειψη ουσιαστικών κρατικών ελέγχων αυξάνει τον κίνδυνο μεγάλων βιομηχανικών ατυχημάτων, με απρόβλεπτες συνέπειες για τους εργαζόμενους, τις τοπικές κοινωνίες και το περιβάλλον.
Ετσι, οι χώροι δουλειάς μετατρέπονται συστηματικά σε «αρένες θανάτου», με την «υπογραφή» του κράτους, που «λύνει τα χέρια» στην εργοδοσία να αυθαιρετεί και να πιέζει με τρόπο εγκληματικό. Διαχρονικά οι κυβερνήσεις, όπως και η σημερινή της ΝΔ, με τα κόμματα που υπηρετούν αυτήν την πολιτική, νομοθετούν και διαμορφώνουν, με τις κατευθύνσεις και τις Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, το σύγχρονο εργασιακό κάτεργο, που αντιμετωπίζει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων ως «κόστος» και «εμπόδιο» για την ανταγωνιστικότητα του κεφαλαίου.
Με βάση τα παραπάνω, ο ευρωβουλευτής υπέβαλε τα εξής ερωτήματα:
«Πώς τοποθετείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
Στο γεγονός ότι οι "ελάχιστες απαιτήσεις ασφαλείας" που προβλέπουν οι Οδηγίες της ΕΕ (2003/88/ΕΚ, 2019/1152/ΕΕ και 2019/1158/ΕΕ) είναι το έδαφος πάνω στο οποίο γεννιούνται και πολλαπλασιάζονται τα εργοδοτικά εγκλήματα; (11 συνεχόμενες ώρες ημερήσιας ανάπαυσης προβλέπονται στην αντεργατική Οδηγία 2003/88/ΕΚ, νομιμοποιώντας εργασία έως και 13 συνεχόμενων ωρών, ενώ παράλληλα οι Οδηγίες 2019/1152/ΕΕ και 2019/1158/ΕΕ λειτουργούν ως άλλοθι για τη γενίκευση ευέλικτων μορφών απασχόλησης και την περαιτέρω υπονόμευση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας).
Στη μετατροπή του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) σε δήθεν "ανεξάρτητη αρχή", κατά τα πρότυπα της "Ευρωπαϊκής Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας", που έχει οδηγήσει στη διαρκή υποστελέχωση του ελεγκτικού μηχανισμού, στον περιορισμό της δυνατότητας ουσιαστικών ελέγχων στους χώρους δουλειάς και, τελικά, στην ενίσχυση της εργοδοτικής ασυδοσίας;
Στο γεγονός ότι στο πλαίσιο της Οδηγίας Seveso III (2012/18/ΕΕ), για την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων βιομηχανικών ατυχημάτων, προωθείται το μοντέλο του "αυτοελέγχου" των ίδιων των επιχειρήσεων, στο όνομα της λεγόμενης "δέουσας επιμέλειας", μέσω εσωτερικών εκτιμήσεων κινδύνου χωρίς υποχρεωτικούς και ουσιαστικούς κρατικούς ελέγχους και επιθεωρήσεις, μετατρέποντας την προστασία της υγείας και της ζωής των εργαζομένων σε τυπική διαδικασία, με τους επιχειρηματικούς ομίλους να αναλαμβάνουν την ευθύνη να ..."ελέγχουν" και να ..."καταγγέλλουν" οι ίδιοι τις παραβιάσεις που αυτοί διαπράττουν, μια διαδικασία κυριολεκτικά εμπαιγμός, θέτοντας σε κάθε περίπτωση σε κίνδυνο τους εργαζόμενους;».
«Γυμνός ο βασιλιάς σας, το καπιταλιστικό κέρδος, ο καπιταλιστικός δρόμος ανάπτυξης σκορπίζει εργοδοτικά εγκλήματα, σκορπίζει νεκρούς, τραυματίες, ακρωτηριασμούς, εργάτες και εργάτριες μόνιμα ανάπηρους από τον τρόπο και τις συνθήκες που εργάζονται». Τα παραπάνω τόνισε ο βουλευτής του ΚΚΕ Χρήστος Τσοκάνης μιλώντας στη Βουλή, στη συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Κύρωση της Προσθήκης στην Πολυμερή Συμφωνία Αρμόδιων Αρχών για την Αυτόματη Ανταλλαγή Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών και τροποποίηση του ν. 4428/2016».
Κατήγγειλε πως οι εργαζόμενοι στη «Βιολάντα» προειδοποιούσαν όπως προειδοποιούσαν και για τα τρένα ή για τον κίνδυνο μεγάλου βιομηχανικού ατυχήματος στην περιοχή της Δυτικής Αττικής, στο Θριάσιο. «Αν το εργοστάσιο "Βιολάντα" βρισκόταν εντός του Θριασίου, το ντόμινο των εκρήξεων θα έφτανε μέχρι και τα παράθυρα της Βουλής», τόνισε χαρακτηριστικά καταγγέλλοντας πως «μπροστά στο κυνήγι του κέρδους, δεν υπολογίζετε την ανθρώπινη ζωή, την ανθρώπινη αξία».
Σημείωσε πως το αστικό κράτος επιταχύνει σε οτιδήποτε έχει να κάνει με τη διευκόλυνση και την ενίσχυση της κερδοφορίας του κεφαλαίου ή τις απαιτήσεις των Αμερικανών και του ΝΑΤΟ, αντιθέτως όμως καθυστερεί απελπιστικά όταν πρόκειται για ζητήματα προστασίας της ζωής των εργαζομένων.
«Μάλιστα η σημερινή Οδηγία που φέρνετε προς ψήφιση έρχεται κατ' εντολή, σε συνέχεια δηλαδή και άλλων που έχουν ψηφίσει και το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ το προηγούμενο διάστημα, έρχεται κατ' εντολή του ΟΟΣΑ, ο οποίος μας λέει τι; Μας λέει ότι η αύξηση της έμμεσης φορολογίας πρέπει να είναι στους στόχους το επόμενο διάστημα της κυβέρνησης. Ακόμα πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη ο λαός, για να πληρώσει την κερδοφορία του κεφαλαίου, για να πληρώσει τις επενδύσεις του κεφαλαίου, για να πληρώσει τις υποδομές του κεφαλαίου και όχι τις δικές του ανάγκες. Λέει, ακόμα περισσότερο πρέπει να κυνηγηθούν και να περιοριστούν οι μικροί αυτοαπασχολούμενοι», επισήμανε.
Καταλήγοντας τόνισε πως το ΚΚΕ καταψηφίζει την Οδηγία και το συγκεκριμένο νομοσχέδιο «γιατί δεν έρχεται να δώσει τίποτα στον ελληνικό λαό. Ισα-ίσα, πάει να πετάξει κάποιους παίκτες απ' έξω στα πλαίσια των μεγάλων ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και των μεγάλων οικονομικών συγκρούσεων και συμφερόντων. Εμείς δεν είμαστε με τα συμφέροντα, αλλά είμαστε με τα δίκια του λαού, γι' αυτό είμαστε και ενάντια στις επιλογές σας».
Πέρα από όσα βλέπουν το φως της δημοσιότητας για την τραγωδία της «Βιολάντα» (βλ. αναλυτικά ρεπορτάζ σε άλλες στήλες), αποκαλυπτικά ήταν και τα «σημειώματα» που διακινήθηκαν χθες από τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης για όσα συνέβησαν και συμβαίνουν σε Πέραμα και Λαύριο.
Για το μεν πρώτο, στον απόηχο της φωτιάς που σημειώθηκε αργά το βράδυ της 17 Γενάρη στην περιοχή των καζανιών των πετρελαϊκών εταιρειών, ξυπνώντας ξανά τον εφιάλτη στους κατοίκους, η ΓΓΕ μίλησε για εγκατάσταση τύπου Seveso «που λειτουργεί στο πλαίσιο συγκεκριμένου θεσμικού καθεστώτος αδειοδότησης, εποπτείας και ελέγχου, όπως αυτό προβλέπεται από την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία» και όπου «η εποπτεία και οι έλεγχοι ασκούνται πολυεπίπεδα»: «Από το ΥΠΕΝ και τη Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφέρειας για τη νόμιμη λειτουργία της εγκατάστασης», «από τις περιβαλλοντικές υπηρεσίες για την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ)», «από την Πυροσβεστική Υπηρεσία για τα θέματα πυροπροστασίας» «και, όπου απαιτείται, από λοιπές συναρμόδιες αρχές (δημόσια υγεία κ.ά.)».
«Το σύστημα αυτό», λένε, «βασίζεται στη διάκριση αρμοδιοτήτων, σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό και εθνικό πλαίσιο (και όχι στην ύπαρξη ενός ενιαίου ελεγκτικού φορέα)», αποτυπώνοντας ακριβώς όλο το νομικό πλαίσιο που αφήνει «πόρτες και παράθυρα» ανοιχτά για βόμβες θανάτου μέσα σε κατοικημένες περιοχές για τα κέρδη του κεφαλαίου.
Στο ερώτημα ποιος καθορίζει τις προδιαγραφές και τους ελέγχους, η απάντησή τους είναι ότι «οι τεχνικές και οργανωτικές προδιαγραφές ασφάλειας καθορίζονται: Από την ευρωπαϊκή νομοθεσία (Seveso) και από εθνικές κανονιστικές πράξεις (ΚΥΑ)» και ότι «εξειδικεύονται μέσω της Μελέτης Ασφαλείας που υποβάλλει ο φορέας εκμετάλλευσης», δηλαδή οι καπιταλιστές ...ελέγχουν τους εαυτούς τους. «Η Μελέτη Ασφαλείας της συγκεκριμένης εγκατάστασης αξιολογήθηκε στο πλαίσιο της προβλεπόμενης διαδικασίας», καταλήγει γενικόλογα το σημείωμα της ΓΓΕ, επιχειρώντας να κλείσει το θέμα και αποφεύγοντας να πει το παραμικρό για τις αιτίες της πυρκαγιάς και τον κίνδυνο Βιομηχανικού Ατυχήματος Μεγάλης Εκτασης στο έγκλημα που λέγεται καζάνια του θανάτου μέσα στο Πέραμα, στο γεγονός ότι δεν υπάρχει κανένα σχέδιο πόσο μάλλον ολοκληρωμένο σχέδιο για ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Στο ίδιο μοτίβο και η απάντηση της ΓΓΕ για το γεγονός ότι με ευθύνη των ΕΑΣ αλλά και της κυβέρνησης εδώ και χρόνια δεν έχει γίνει το παραμικρό για την καταστροφή των 220 τόνων εκρηκτικής ύλης που αποτελούν ωρολογιακή βόμβα στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης στο Λαύριο. Σημειωτέον, για το θέμα λέγεται ότι ο τελευταίος διαγωνισμός για την απομάκρυνση και καταστροφή τους ακυρώθηκε με παρέμβαση του υπουργού Αμυνας. Να σημειωθεί επίσης ότι πολλές φορές με κινητοποίηση του Εργατικού Κέντρου και του λαού της περιοχής αποτράπηκε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή η μετακίνηση εκρηκτικού υλικού φορτωμένου σε νταλίκες, χωρίς κανένα μέτρο προφύλαξης, μέσα από τους κεντρικούς δρόμους της πόλης.
Ποια ήταν η απάντηση της ΓΓΕ; Οτι «η διοίκηση ΕΑΣ, σε συνεργασία με το ΥΠΕΘΑ, λαμβάνοντας όλα τα μέτρα προστασίας και ασφαλείας, κάνει εκτίμηση της κατάστασης για τη βέλτιστη λύση του ζητήματος» και ότι «εκκρεμεί αναλυτική απάντηση για τον διαγωνισμό»... Μέχρι τότε ο λαός του Λαυρίου θα συνεχίσει να κάθεται πάνω σε άλλη μια «ωρολογιακή βόμβα».