ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Πέμπτη 22 Γενάρη 2026
Σελ. /28
Εκατόν επτά χρόνια και συνεχίζουμε, αδιάλειπτα

Μέσα από τεράστιες μάχες, πολιτικές και στρατιωτικές, σε συνθήκες λυσσαλέου πολέμου από τους αστούς, το κόμμα μας άντεξε, παρά τα κατά καιρούς πισωγυρίσματα και, πλέον, τα τελευταία τριάντα πέντε χρόνια, εμφανίζει μία εξαιρετικά εντυπωσιακή εξέλιξη, τόσο στην οργανωτική του δομή, όσο, κυρίως και στην ιδεολογικοπολιτική θωράκισή του.

Τα βήματα που έχει κάνει στην προετοιμασία των μελών και των στελεχών του, είναι αξιοθαύμαστα, εάν ληφθούν υπ' όψιν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες συνετελέσθη αυτή η κρίσιμη πρόοδος. Ωστόσο, δεν έχουμε περιθώριο να... αυτοθαυμαστούμε (!), διότι, παρά τα εντυπωσιακά βήματα προόδου, οι απαιτήσεις από το κόμμα της εργατικής τάξης έχουν αυξηθεί με γεωμετρικό ρυθμό, σε δυσθεώρητα ύψη.

Οπως αποδεικνύουν οι τελευταίες εξελίξεις, με τον ωμό αντικομμουνισμό που εξαπολύεται εντός (βλέπε, δηλώσεις Πλεύρη) και εκτός των τειχών (βλέπε, αντικομμουνιστική εκστρατεία στις ΗΠΑ), θα χρειαστεί να υπερβούμε εαυτόν, για να αντιπαλέψουμε μια σειρά από νέες διαστρεβλώσεις και συκοφαντίες, οι οποίες ξεπηδούν σαν τα μανιτάρια και προστίθενται στις ατελείωτες αντίστοιχες του παρελθόντος. Μόνο τυχαίο, δεν είναι αυτό. Τους ενοχλεί η ύπαρξη, δράση και επιρροή του κόμματος, διότι γνωρίζουν πως το παραπαίον σύστημά τους κινδυνεύει να ανατραπεί μόνο από τη συμμαχία των εργατών, των αγροτών, της νεολαίας, υπό την καθοδήγηση του κόμματος.

Οσο μακρινή (ή κοντινή!) φαντάζει αυτή η προοπτική, είναι αυτό που τους τρομάζει. Δεν τους ενοχλεί μία κινητοποίηση, μία απεργία ή το Φεστιβάλ, αυτά καθεαυτά. Τους ενοχλεί που η δράση του κόμματος πολλαπλασιάζεται, οι δυνάμεις του σε εργασιακούς χώρους αυξάνονται, οι παρεμβάσεις του σε όλους τους χώρους πληθαίνουν και προσελκύει νέες, ευρύτερες μάζες, οι οποίες συσπειρώνονται γύρω του και, σε σημαντικό βαθμό, εντάσσονται στην οργανωμένη πάλη.

Αυτή, η ανοδική πορεία, δεν ήρθε... ουρανοκατέβατη! Είναι απόρροια της σκληρής δουλειάς που συνετελέσθη σε όλη την κλίμακα του κόμματος, από την ΚΕ, έως τα μέλη των ΚΟΒ.

Αυτή, η σκληρή δουλειά, δεν αρκεί! Απαιτείται ακόμη πιο έντονη προσπάθεια, σε όλους τους τομείς, για την ακόμα πιο αποτελεσματική μας παρέμβαση στον πιο κρίσιμο τομέα: στη συνείδηση των ανθρώπων.

Να συνεχίσουμε, ακόμα καλύτερα, τη θωράκισή μας με την πολιτική του κόμματος, τόσο με τα μαθήματα που διοργανώνονται, όσο, κυρίως, με την προσωπική μας εμβάθυνση στην ιστορία και την ιδεολογία μας, αξιοποιώντας την πλούσια αρθρογραφία και βιβλιογραφία.

Είναι πιο σημαντικό από ποτέ, να έχουμε ξεκάθαρη, αποκρυσταλλωμένη αντίληψη για τη στρατηγική μας, μαθαίνοντας από τις αδυναμίες, τα λάθη, τις παραλείψεις του παρελθόντος, τόσο του κόμματός μας, όσο και της προσπάθειας οικοδόμησης του Σοσιαλισμού, τον προηγούμενο αιώνα.

Την επόμενη φορά που, οργανωμένα, η εργατική τάξη πάρει την εξουσία στα χέρια της, οφείλει να έχει ξεμπερδέψει με κάθε λογής παρανοήσεις που λειτουργούν ως βαρίδια στην επίπονη, οργάνωση της οικοδόμησης του Σοσιαλισμού.

Σημαντικός παράγοντας είναι ο περίγυρός μας, με τους οπαδούς, τις επιρροές, τους συναγωνιστές. Είναι, στην πλειοψηφία τους, εν δυνάμει, μελλοντικές προσθήκες στο οργανωτικό δυναμικό. Οφείλουμε να δουλεύουμε μαζί τους, να συζητάμε, να εξηγούμε, να δείχνουμε τη διέξοδο ως κάτι άμεσο, κοντινό και όχι ουτοπικό ή, έστω, απώτερα μελλοντικό. Προφανώς, η σύνθεσή του ποικίλει και, πέρα από τη μεγάλη μάζα των εργαζομένων, έχουμε κοντά μας και πολλούς αυτοαπασχολούμενους και μικρομεσαίους αγρότες.

Χρειάζεται να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα, πρώτα εμείς, την ιδιαίτερη περίπτωση αυτών των δυνάμεων και τον τρόπο με τον οποίο θα τις εντάξουμε στον κοινό αγώνα. Να αξιοποιήσουμε την επεξεργασία των θέσεών μας, η οποία συζητήθηκε στις οργανώσεις τα τελευταία χρόνια και να προσπαθήσουμε να πραγματοποιήσουμε πιο προσεκτικά σχεδιασμένες συναντήσεις, συσκέψεις και ανοιχτά καλέσματα, ίσως, σε συνεργασία και με κλαδικές οργανώσεις.

Το αυτό, ισχύει και για την παρέμβασή μας στις γυναίκες και τη νεολαία. Να προχωρήσουμε σε μία «γενναία» χαρτογράφηση και να σχεδιάσουμε, προσεκτικά και με... υπομονή, την επαφή μας με όλον αυτόν τον κόσμο. Οι δραστηριότητες του Συλλόγου Γυναικών και του «Κόκκινου Αερόστατου», μπορούν να βοηθήσουν στην προσέλκυση δυνάμεων που βρίσκονται, στην κυριολεξία, δίπλα μας.

Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Οι αντικειμενικές συνθήκες υφίστανται, ο υποκειμενικός παράγοντας υστερεί. Ωστόσο, οι εξελίξεις είναι ραγδαίες και, η όσο πιο ολοκληρωμένη προετοιμασία μας για τον αγώνα της κατάκτησης της εξουσίας, είναι εκ των ουκ άνευ. Το τελευταίο διάστημα, το κόμμα εντείνει την προσπάθειά του προς αυτήν την κατεύθυνση, συζητώντας πιο ανοιχτά και προετοιμάζοντας τις οργανώσεις για αυτήν την προοπτική.

Αυτό, μας επιφορτίζει με περισσότερες ευθύνες, αλλά, ταυτόχρονα, δείχνει πως το «όνειρο» για πολλούς συντρόφους, ίσως δεν είναι τόσο μακρινό όσο πιστεύαμε. Θα δοθεί σκληρή μάχη, με μπροστάρηδες τους κομμουνιστές και θα κερδηθεί.


Σταύρος Μπαρτζόκας
Θεσσαλονίκη

Προβληματισμοί γύρω από το Κεφάλαιο 1 των Θέσεων

1) Στην ανάλυση για την ελληνική οικονομία (σελ. 20), η χρήση του ΑΕΠ οδηγεί σε υπερεκτίμηση της ανάπτυξης μετά το 2021, αποκρύπτοντας τον πληθωρισμό. Ενώ η ονομαστική ανάπτυξη (2021 24) είναι 17,8%, σε σταθερές αξίες του 2010 (1) περιορίζεται στο 10,7%. Σωστά επισημαίνεται ότι παρά το διάστημα ανάπτυξης η οικονομία παραμένει μικρότερη του 2008, μάλιστα με τη χρήση του ΑΕΠ υπολογισμένο σε σταθερές τιμές η ελληνική οικονομία το 2008 ήταν κατά 18% μεγαλύτερη από το 2024! Αυτό αντανακλά τα αδιέξοδα του καπιταλισμού διεθνώς, αλλά δείχνει και την σχετική υποχώρηση της Ελλάδας στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα τα τελευταία χρόνια, αφού η υποχώρηση της οικονομικής της ισχύος κατά την προηγούμενη κρίση είναι μεγαλύτερη από τον παγκόσμιο και ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στους παράγοντες αβεβαιότητας της ελληνικής οικονομίας έχει αξία η αναφορά στην ανάπτυξη του REAL ESTATE, έναν κλάδο που σε αντίθεση π.χ. με τον κατασκευαστικό τομέα, δεν παράγει νέα αξία αλλά λειτουργεί κυρίως μέσω αναδιανομής - μεταφοράς της και της δημιουργίας πλασματικού κεφαλαίου (ενοίκια, υπεραξίες ακινήτων). Η διοχέτευση κεφαλαίων σε τέτοιες παρασιτικές τοποθετήσεις, ελλείψει ικανοποιητικής κερδοφορίας σε παραγωγικούς κλάδους, δημιουργεί φαινόμενα «φούσκας» καθιστώντας την οικονομία της χώρας ακόμα πιο ευάλωτη.

2) Με προβληματίζει ότι ο τρόπος που περιγράφουμε το παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα δεν διακρίνει ποιοτικά διαφορετικούς ρόλους στις διάφορες χώρες. Βλέπουμε τον ρόλο κάθε χώρας και τις μεταξύ τους σχέσεις ως μια ποσοτική αυξομείωση του ίδιου πράγματος (ο κοινός ρόλος είναι η διεκδίκηση ενός μεγαλύτερου κομματιού από την «λεία», οι σχέσεις είναι απλά ανταγωνιστικές και αλληλεξάρτησης). Ο Λένιν γράφει: Ο ιμπεριαλισμός στις αρχές του 20ού αιώνα ολοκλήρωσε το μοίρασμα του κόσμου σε μια χούφτα κράτη που το καθένα εκμεταλλεύεται (με την έννοια απόσπασης υπερκέρδους) ένα μέρος «ολόκληρου του κόσμου» (2). Αυτό δεν σημαίνει ότι παρουσιάζει μια στατική εικόνα για τον ρόλο της κάθε χώρας, σε άλλο σημείο δίνει το παράδειγμα της Ιαπωνίας ως νέας ιμπεριαλιστικής δύναμης που προέκυψε λόγω της ανισόμετρης ανάπτυξης (3). Ομως, παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι της ανάλυσης η ποιοτική διάκριση ανάμεσα σε ιμπεριαλιστικές και εξαρτημένες χώρες, αφού την συνδέει με την οικονομική βάση του ιμπεριαλιστικού σταδίου, η εξαγορά μονοπωλίων και πλουτοπαραγωγικών πηγών «μικρότερων» χωρών από το χρηματιστικό κεφάλαιο των ιμπεριαλιστικών κέντρων δημιουργεί οικονομική εξάρτηση ακόμα κι αν η πολιτική ανεξαρτησία διατηρείται (4). Μάλιστα, ο Λένιν αποσυνδέει την έννοια της ιμπεριαλιστικής εξάρτησης από την πολιτική υποταγή μιας αποικίας (5) και αναδεικνύει τους πολλούς τρόπους με τους οποίους μπορεί να εκφραστεί η εξάρτηση στον ιμπεριαλισμό (6). Επομένως, παρότι σχεδόν όλες οι χώρες έχουν πολιτική ανεξαρτησία (έστω και τυπικά) και ο νόμος της ανισόμετρης ανάπτυξης έχει δημιουργήσει νέα ιμπεριαλιστικά κέντρα δεν αναιρείται η διάκριση των χωρών σε ιμπεριαλιστικές και εξαρτημένες, όχι με έναν στατικό και αναχρονιστικό τρόπο αλλά με έναν τρόπο που να διακρίνει τον ποιοτικά διαφορετικό ρόλο κάποιων χωρών. Η θεώρηση της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας και της ανισόμετρης αλληλεξάρτησης περιγράφουν ορθά τις σχέσεις μεταξύ των ιμπεριαλιστικών χωρών αλλά όχι όλων. Η μη διάκριση των διαφορετικών ποιοτικών χαρακτηριστικών, υπονομεύει την ικανότητα μας να ερμηνεύουμε κάποιες πτυχές, π.χ. να μη διακρίνουμε το διαφορετικό ρόλο των μεγάλων κέντρων (π.χ. Γερμανία και Κίνα) μέσα στις ιμπεριαλιστικές ενώσεις (ΕΕ-BRICS), όπου οι χώρες αυτές χρησιμοποιούν πολιτικούς και οικονομικούς θεσμούς των ενώσεων για να αυξάνουν τα ιμπεριαλιστικά υπερκέρδη και την εξάρτηση των περιφερειακών χωρών των ενώσεων (π.χ. μέσω μνημονίων και δανεισμού ή μέσω χάραξης της οικονομικής στρατηγικής των ενώσεων). Επομένως, η επιρροή της κάθε χώρας στις αποφάσεις της ΕΕ π.χ. δεν είναι απλά αποτύπωση της ισχύος και της θέσης της κάθε χώρας στον παγκόσμιο καταμερισμό της εργασίας, αφού ο ρόλος της κάθε αστικής τάξης στην ένωση δεν είναι απλά μια ποσοτική αυξομείωση των επιδιώξεων της, αλλά οι αστικές τάξεις μικρότερων χωρών οδηγούνται ενίοτε σε συμβιβασμό με τις επιδιώξεις και τις κατευθύνσεις των ιμπεριαλιστικών χωρών της ένωσης. Τέλος, το ότι η Ελλάδα ίσως δεν είναι ιμπεριαλιστική χώρα δεν είναι αντιφατικό με την εκτίμηση ότι η ελληνική αστική τάξη έχει δικές της επιδιώξεις προσπαθώντας μέσα από τις ιμπεριαλιστικές συμμαχίες να αναβαθμίσει την θέση της ή ότι η συμμετοχή της στα πολεμικά μέτωπα δεν είναι απλά εξαναγκασμός αλλά και προσπάθεια να πάρει κομμάτι από την πίτα της «ανοικοδόμησης». Απλά όλα τα παραπάνω εκδηλώνονται σε ένα πλαίσιο που ορίζεται από τα ιμπεριαλιστικά κέντρα στα οποία η χώρα μας είναι εξαρτημένη. Ο Νίκος Ζαχαριάδης είχε γράψει: χαρακτηριστικό εδώ είναι ότι το ντόπιο κεφάλαιο όχι μονάχα δεν αντέδρασε μα διευκόλυνε με όλες τις δυνάμεις του τη διείσδυση του ξένου κεφαλαίου, γιατί απ' τη συναλλαγή και συνεργασία μ' αυτό (ποσοστά, μεσιτείες, αντιπροσωπεία κ.τ.λ.) κέρδιζε τεράστια ποσά ξεγδέρνοντας μαζί τους εργαζόμενους της χώρας. Αυτός ο ρόλος του ξένου κεφαλαίου αποτελεί τη σπουδαιότερη αιτία της μονομερούς και σχετικά αδύνατης ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων της χώρας. Το βιομηχανικό κεφάλαιο που φύτρωσε μέσα απ' το τραπεζοτσιφλικάδικο και το εμπορομεσιτικό, δεν μπορούσε να ξεσηκωθεί κατά του ξένου, προσαρμόστηκε στην κατάσταση, στράφηκε κυρίως προς την αλαφρυά βιομηχανία (είδη διατροφής, υφαντουργία) και πήρε κι αυτό τη θέση του στην από κοινού εκμετάλλευση των εργαζομένων της χώρας. Ετσι έχουμε στενή συνεργασία ντόπιου και ξένου κεφαλαίου, κάτω απ' την ηγεμονία του τελευταίου, για την αποστράγγιση του εργαζόμενου λαού. Στον τομέα της πολιτικής της ελληνικής κεφαλαιοκρατίας απ' τις δυτικοευρωπαϊκές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις και κατά πρώτο λόγο απ' την Αγγλία. Σε καμία όμως περίπτωση απ' αυτό δεν θα πρέπει να βγάλουμε συμπέρασμα ότι η Ελλάδα είναι αποικία. Το σωστό είναι ότι η Ελλάδα, κινούμενη μέσα στα πλαίσια της αγγλικής πολιτικής κυρίως, προσαρμόζει και επιδιώκει παράλληλα την πραγματοποίηση των δικών της ιμπεριαλιστικών επιδιώξεων. Το ΚΚΕ με τις θέσεις αποδεικνύει ότι είναι το κόμμα της εργατικής τάξης εξασφαλίζοντας την πολιτική ανεξαρτησία της, θα νικήσουμε!

ΠΗΓΕΣ

1) https://fred.stlouisfed.org/series/CLVMNACSCAB1GQEL

2) ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ 2020 ΛΕΝΙΝ σελ125 (τέλος)-26

3) ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ σελ113

4) Caricature of Marxism and Imperialist Economism LENIN Red Star

σελ12-16 https://www.redstarpublishers.org/caricature.pdf

5)ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ

6) Caricature of Marxism and Imperialist Economism σελ16. παράδειγμα

Αργεντινής, σελ 19-25 παράδειγμα Νορβηγίας

7) ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 6ΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ Ριζοσπάστης

24,25,26-01-1934 σελ.2


Κασάπης Φίλιππος
Θεσσαλονίκη

Μερικές παρατηρήσεις και προτάσεις

Συμβάλλοντας στο διάλογο, μερικές παρατηρήσεις και προτάσεις για το 22ο συνέδριο από ένα φίλο του κόμματος.

1. Ενα συνέδριο αφιερωμένο στην οικοδόμηση του κόμματος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως εσωστρεφές, αλλά, με βάση τις θέσεις σκοπό έχει την εξωστρέφεια. Τα προβλήματα όμως οικοδόμησης και λειτουργίας του κόμματος είναι χρόνια, έχουν να κάνουν με γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, με τον καταμερισμό ευθυνών και το ισοζύγιο μονίμων στελεχών και μη και την επίδραση της αστικής ιδεολογίας σε στελέχη και μέλη, σε συνθήκες νομιμότητας.

2. Οι ΚΟΒ είναι τα κύτταρα του κόμματος. Οι εδαφικές οργανώσεις είναι ανεπαρκείς και οι λαϊκές συσπειρώσεις με αναιμικές παρεμβάσεις σε αρκετούς δήμους.

3. Διαπιστώνεται αδυναμία διείσδυσης σε ευρύτερες μικροαστικές πληθυσμιακά ομάδες αλλά δε νομίζω ότι υπάρχει μια σε βάθος ανάλυση του ζητήματος.

4. Η υπόθεση της ΛΑΡΚΟ αποτιμάται στα θετικά του εργατικού κινήματος ενώ είναι καθαρά αρνητική και καλό θα ήταν να κουβεντιαστεί στο συνέδριο.

5. Περισσότερα στατιστικά στοιχεία για το κόμμα θα ήταν διαφωτιστικά για όλη την κοινωνία.

6. Δεν είναι κατανοητή η ύπαρξη των κομματικών ομάδων οργανωτικά, λειτουργικά και πολιτικά.

7. Η παρέμβαση στον ψηφιακό χώρο είναι χωρίς συνέχεια και συνέπεια. Η έλλειψη του ραδιοτηλεοπτικού 902 είναι παραπάνω από εμφανής. Ο 902.gr παρ' όλες τις φιλότιμες προσπάθειες δεν επαρκεί. Το διαδικτυακό κανάλι του κόμματος υπολειτουργεί. Οι μεγάλες εκδηλώσεις και οι διαφορές ημερίδες θα έπρεπε να ανεβαίνουν ζωντανά και να παραμένουν, στο YouTube τουλάχιστον. Η ΚΟΜΕΠ να ανεβαίνει ψηφιακά μετά την επόμενη έκδοση.

8. Ο διαδικτυακός διάλογος θα έπρεπε να είναι ανοιχτός.

9. Το συνέδριο με απόφαση των συνέδρων θα πρέπει να κάνει το μεγάλο βήμα να είναι ανοιχτό διαδικτυακά, ώστε να δώσουμε σε όλους ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα σοβαρού κομματικού συνεδρίου, με πραγματικές δημοκρατικές διαδικασίες για να μην υπάρξει καμιά παραφιλολογία.

10. Μια μερική ανανέωση του προγράμματος θα ήταν σκόπιμη.

11. Απαραίτητα να συγγραφεί ένα βιβλίο από τις υπεύθυνες επιτροπές του κόμματος για την ελληνική αστική τάξη στις σημερινές συνθήκες με στοιχεία, νούμερα και ονόματα.

12. Να εξεταστεί η δημιουργία ξεχωριστής πλατφόρμας διαδικτυακών μαθημάτων, για μέλη και οπαδούς. Οι πανεπιστημιακοί ξέρουν πολύ καλά πως να τη στήσουν (ένα καλό πρότυπο είναι το mathesis, μελετήσετέ το).

Εύχομαι καλές εργασίες και ακόμα καλύτερες αποφάσεις.


Σπύρος Σταματίου
Χολαργός



Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ