Το 2025 μάς αποχαιρέτησε κι ανάμεσα στο «αποτύπωμα» που αυτό άφησε είναι μία ακόμη αύξηση των ποσοτικών, αλλά κυρίως των ποιοτικών, δεικτών της παιδικής, εφηβικής και νεανικής παραβατικότητας και εγκληματικότητας. Σύμφωνα με διάφορα δημοσιεύματα στη χώρα μας «πάνω από 9.000 παιδιά βρέθηκαν ενώπιον αρχών για παραβατικές συμπεριφορές» τους εννέα πρώτους μήνες του 2025¹. Βεβαίως, οι αστικές προσεγγίσεις της «παραβατικότητας» συνηθίζουν να συσσωρεύουν εδώ διάφορες κοινωνικές εκδηλώσεις, ακόμη και κάποιες θετικές ριζοσπαστικές δράσεις, θολώνοντας την ουσία. Ομως το γεγονός της αύξησης αυτού του κοινωνικού φαινομένου δεν αλλάζει.

Η Ελλάδα δεν αποτελεί κάποια εξαίρεση από τον κανόνα, αφού ανάλογες τάσεις εκδηλώνονται σε όλο τον καπιταλιστικό κόσμο. Από τις ΗΠΑ έως την Ινδία και από την Αυστραλία έως τη Ρωσία είναι ένα ζήτημα που κυριαρχεί στις ειδήσεις και καταγράφεται στις διάφορες «εθνικές στρατηγικές» των αστικών κυβερνήσεων. Παντού ως πρώτο μέλημα προτάσσεται η καταστολή, η αστυνομοκρατία, οι απαγορεύσεις και περιορισμοί. Μάλιστα από την 10η Δεκεμβρίου 2025, η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που εφαρμόζει πλήρη απαγόρευση πρόσβασης σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 16 ετών. Αυτό αφορά πλατφόρμες όπως Facebook, Instagram, TikTok, Snapchat, X (Twitter), Reddit, YouTube κ.ά., όπου εταιρείες «υποχρεούνται» να μπλοκάρουν λογαριασμούς ανηλίκων.²

Οι αστικές κυβερνήσεις με αυτόν τον τρόπο εργαλειοποιούν την ανησυχία του ανυποψίαστου γονιού, που ανησυχεί για την ασφάλεια του παιδιού, πατώντας και στη στενομυαλιά του μικροαστού «νοικοκυραίου», που είναι εθισμένος στα εγκλήματα του ιμπεριαλισμού και δεν του καίγεται καρφάκι για την καθημερινή δολοφονία δεκάδων παιδιών στη Γάζα, στην Παλαιστίνη, στο Σουδάν και στα άλλα δεκάδες μέτωπα των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων και πολέμων, απαιτώντας εδώ και τώρα την αυστηροποίηση της νομοθεσίας, περισσότερη αστυνόμευση με κάμερες και drones κ.ο.κ. Τίποτα όμως από όλα αυτά δεν μπορεί να αποτελέσει την ενδεδειγμένη λύση σε ένα κοινωνικό πρόβλημα, που εξαπλώνεται σαν μάστιγα σε όλες τις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες.

Από την άλλη, δεν λείπουν οι εκκλήσεις για την ενίσχυση των ανεπαρκέστατων σήμερα κοινωνικών υποδομών, της στελέχωσης των σχολείων με ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, ενώ σωστά και δίκαια σημειώνεται πως οι σχετικές υπηρεσίες είναι ανύπαρκτες ή υποστελεχωμένες. Τραγική επιβεβαίωση αποτελεί ο αδιανόητος θάνατος 17χρονου στις Σέρρες, για τον οποίο φέρεται να ευθύνεται ένας 15χρονος ανήλικος, που μεγάλωσε αβοήθητος σε ένα «δύσκολο» - όπως συνηθίζουμε να λέμε - οικογενειακό περιβάλλον.

Μπορούν, όμως, οι ειδικοί επιστήμονες να συμβάλουν στην πρόληψη ή στη «γιατρειά» αυτού του προβλήματος, όταν αυτό καλλιεργείται από την ίδια την κοινωνία μας;

Σίγουρα, αυτό το κοινωνικό ζήτημα έχει πολλές προεκτάσεις, που δεν μπορούμε στο πλαίσιο αυτού του άρθρου να σταθούμε αναλυτικά. Θα αναφερθούμε, ωστόσο, σε μια κραυγαλέα πλευρά της, μέσα από ένα τραγικό γεγονός που συνέβη στη Ρωσία τον περασμένο Δεκέμβρη.

Ενας 15χρονος, μαθητής της 9ης τάξης, οπλισμένος με μαχαίρι (σύμφωνα με άλλες πηγές, με δύο μαχαίρια και έναν αυτοσχέδιο εκρηκτικό μηχανισμό), καθώς και με σπρέι πιπεριού, μπήκε στο κτίριο του σχολείου, τραυμάτισε σοβαρά έναν σχολικό φύλακα και σκότωσε έναν 10χρονο μαθητή της 4ης Δημοτικού. Στη συνέχεια, πήρε όμηρο έναν από τους μαθητές και τον κρατούσε για κάποιο διάστημα. Μετά από έφοδο των αρχών, το παιδί, που κρατούνταν όμηρος απελευθερώθηκε και ο δράστης συνελήφθη. Το συγκεκριμένο σχολείο στη Μόσχα θεωρείται πως ανήκει στη σχολική ελίτ λόγω της τοποθεσίας του σε μια προνομιακή περιοχή, ωστόσο πρόκειται για δημόσιο ίδρυμα. Στην ιστοσελίδα του σχολείου υπάρχει ενότητα με τίτλο «Πρόληψη της καταστροφικής συμπεριφοράς των μαθητών», όπου είναι δημοσιευμένες οδηγίες: «Πώς να μη γίνετε θύμα και γιατί δεν πρέπει να επιτίθεστε σε άλλους», καθώς και οδηγίες προς τους γονείς για την πρόληψη του εκφοβισμού (bullying).

Η όλη ιστορία έχει συγκλονιστικές πτυχές: Οπως προκύπτει από το βίντεο που τράβηξε ο ίδιος ο 15χρονος δράστης, μπαίνοντας στο σχολείο πήγε στις τουαλέτες, όπου άλλαξε ρούχα και προετοιμάστηκε για την επίθεση. Βγήκε στον διάδρομο και αναζητούσε μια δασκάλα που εργάζεται στο σχολείο «με μαύρα μαλλιά», μιας και δεν θυμόταν το όνομά της. Στην ερώτηση για το τι σκοπεύει να κάνει, απάντησε: «Θα διαβάσετε στη Wikipedia». Μετά από αυτό, περιφερόταν για λίγη ώρα στο σχολείο κρατώντας το μαχαίρι. Συναντώντας στον διάδρομο μια δασκάλα με μια ομάδα μαθητών μικρότερων τάξεων, τη ρώτησε ποια είναι η εθνικότητά της. Η γυναίκα μπήκε μπροστά από τους μαθητές για να τους προστατεύσει, ζητώντας τους να οπισθοχωρήσουν. Εκείνη τη στιγμή πλησίασε τον δράστη ο σχολικός φύλακας και του ζήτησε να αφήσει το μαχαίρι. Σε αυτό το σημείο το βίντεο διακόπτεται, αλλά σύμφωνα με τις μαρτυρίες ο έφηβος έκανε τότε χρήση του σπρέι πιπεριού και προκάλεσε τραύματα με το μαχαίρι στον φύλακα και σε ένα ακόμη άτομο. Αμέσως μετά κυνήγησε και σκότωσε τον 10χρονο μαθητή της 4ης Δημοτικού, που η καταγωγή του ήταν από το Τατζικιστάν και η μετανάστρια μητέρα του εργαζόταν ως σχολική καθαρίστρια στο συγκεκριμένο σχολείο. Δεν ξέχασε να βγάλει και μια selfie με φόντο το νεκρό παιδί, την οποία πρόλαβε να ανεβάσει στα μέσα κοινωνικής του δικτύωσης.

Σύμφωνα με τα ρωσικά ΜΜΕ, ο νεαρός δολοφόνος διέθετε λογαριασμούς σε αρκετά μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πόζαρε φορώντας αλεξίσφαιρο γιλέκο με το σύμβολο «κολοβράτ», που είναι η ρωσική παραλλαγή της σβάστικας και το σύμβολο που χρησιμοποιούν συχνά στη Ρωσία οι εθνικιστικές, ρατσιστικές και φασιστικές οργανώσεις. Εκεί αναρτούσε κείμενα υπέρ της λευκής φυλής, ενάντια στους Εβραίους, στους αριστερούς, στους μουσουλμάνους κ.ά. εκφράζοντας το μίσος του για όλους τους παραπάνω τους οποίους αποκαλούσε «βιολογικά σκουπίδια». Τη στιγμή του εγκλήματος ο δράστης φορούσε μια μπλούζα με αυτήν την επιγραφή «No Lives Matter (NLM)» («Καμία ζωή δεν μετράει»), που προέρχεται από το νεοναζιστικό κίνημα, που προπαγανδίζει τη μισανθρωπία και τον φυλετικό πόλεμο και εμφανίστηκε ως απάντηση στο «Black Lives Matter» («Οι ζωές των μαύρων μετράνε»), που εμφανίστηκε στις ΗΠΑ πριν από μερικά χρόνια μετά τις πολλές δολοφονίες Αφροαμερικανών από τις αστυνομικές αρχές.

Λίγες μέρες πριν από την επίθεση, ο νεαρός δολοφόνος έστειλε στους συμμαθητές του ένα μανιφέστο με τίτλο «Η οργή μου», όπου προέκυπτε πως είναι οπαδός της θεωρίας συνωμοσίας περί «Μεγάλης Αντικατάστασης». Σύμφωνα με αυτήν την προσέγγιση, οι λευκοί πληθυσμοί αντικαθίστανται δημογραφικά και πολιτιστικά με μη λευκούς λαούς, που δεν «αφομοιώνονται» πολιτισμικά, ειδικότερα από χώρες με μουσουλμανική πλειοψηφία τόσο μέσω της μαζικής μετανάστευσης, της δημογραφικής ανάπτυξης των συγκεκριμένων ομάδων, όσο και της πτώσης του ποσοστού γεννήσεων των λευκών πληθυσμών. Στη Ρωσία η συγκεκριμένη αντιδραστική αντίληψη ντύνεται με το «πέπλο» της «προστασίας του ρωσικού κόσμου» από τους μετανάστες των πρώην σοσιαλιστικών Δημοκρατιών της Κεντρικής Ασίας.

Βεβαίως, αυτή η επικίνδυνη και στην ουσία ρατσιστική αντίληψη δεν λαμβάνει υπόψη της όλα αυτά που αναγκάζουν κάθε χρόνο εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, όπως είναι οι ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις και πόλεμοι, η στυγνή εκμετάλλευση και εξαθλίωση από τα μονοπώλια και η καταστροφή του περιβάλλοντος από αυτά, η ανάγκη των καπιταλιστών σε φθηνή εργατική δύναμη κ.ο.κ. Ούτε βέβαια τα πραγματικά στοιχεία, που δείχνουν πως τα παιδιά των μεταναστών στη συντριπτική τους πλειοψηφία ενσωματώνονται στις κοινωνίες όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν. Για όσο, βέβαια, τα αφήνει η γκετοποίηση και περιθωριοποίηση, που προωθεί το ίδιο το εκμεταλλευτικό σύστημα και οι αντιλαϊκές κυβερνήσεις του.

Το εντυπωσιακό είναι πως τόσο οι γονείς, όσο και οι εκπαιδευτικοί δεν είδαν τίποτα το παράξενο στη συμπεριφορά του νεαρού δολοφόνου πριν αυτός διαπράξει το έγκλημα. Κι αυτό ενώ ο συγκεκριμένος είχε εκθέσει δημόσια τις εθνικιστικές, ρατσιστικές αντιλήψεις του.

Θα μπορούσε κάποιος να ρίξει την ευθύνη αποκλειστικά στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς, που δεν παρατήρησαν τίποτα, ή που δεν βρήκαν τον χρόνο ή τον τρόπο να ασχοληθούν με το συγκεκριμένο παιδί. Μπορεί, όμως, η ευθύνη να περιοριστεί μόνον εδώ;

Το ρωσικό αστικό κράτος, που έχει προκύψει από την ανατροπή του σοσιαλισμού, όλα αυτά τα χρόνια ρίχνει λάσπη στον σοσιαλισμό που γνωρίσαμε στην ΕΣΣΔ, χλευάζει τα ιδανικά και τις αξίες που αυτός καλλιεργούσε, όπως η συλλογικότητα, η συντροφικότητα, η οικοδόμηση μιας δίκαιης κοινωνίας χωρίς εκμετάλλευση. Αντίθετα, όπως και τα άλλα αστικά κράτη, με τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του καλλιεργεί τον ατομικισμό, τον καταναλωτισμό, τον εθνικισμό, τον ανταγωνισμό, την εμπορευματοποίηση των πάντων και κάνει τους ανθρώπους αποξενωμένους.

Τα τελευταία χρόνια έχει δυναμώσει η αντιμεταναστευτική πολιτική και στη Ρωσία. Οπως σημειώνουν οι Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 22οΣυνέδριο: «Τα κατασταλτικά μέτρα σε βάρος των μεταναστών και των προσφύγων εντάσσονται στο συνολικότερο πλέγμα καταστολής, αυταρχισμού και τρομοκράτησης των λαών στις συνθήκες της πολεμικής προετοιμασίας»,³ κι αυτό ισχύει όχι μόνον για τις ΗΠΑ και την ΕΕ.

Είναι χαρακτηριστικό πως την περασμένη χρονιά το αστικό ρωσικό κράτος πήρε μια σειρά από μέτρα σε βάρος των μεταναστών, όπως περιορισμούς εργασίας, ενώ αρνήθηκε να εγγράψει τα παιδιά τους στα σχολεία εάν δεν περάσουν τις εξετάσεις επάρκειας της ρωσικής γλώσσας, χωρίς να φροντίσει να υπάρξουν δημόσιες υποδομές για τη διδασκαλία της σε όσα παιδιά δεν την γνωρίζουν. Ως αποτέλεσμα υπολογίζεται πως φέτος το 80% των παιδιών των μεταναστών στη Ρωσία έμεινε εκτός σχολικών αιθουσών.⁴ Τραγική ειρωνεία ο 10χρονος Τατζίκος, που δολοφονήθηκε, ο οποίος για να φοιτούσε στην 4η τάξη, σημαίνει πως είχε περάσει τις εξετάσεις επάρκειας της ρωσικής γλώσσας.

Η ρατσιστική αντίληψη της «Μεγάλης Αντικατάστασης» καλλιεργείται συστηματικά από διάφορους, όπως π.χ. από τον εθνικιστή Αλεξάντρ Ντούγκιν, που είναι ένας από τους βασικούς ιδεολόγους και προπαγανδιστές στη Ρωσία και τον οποίο η ρωσική κυβέρνηση έχει διορίσει επικεφαλής σχολής πολιτικών επιστημών σε δημόσιο πανεπιστήμιο της Μόσχας, που φέρει το όνομα του Ρώσου φασίστα φιλοσόφου Ιβάν Ιλίν. Δεν είναι ο μόνος. Χαρακτηριστικά μέχρι και ο πατριάρχης Κύριλλος σε κήρυγμά του από τον άμβωνα επίσης καλλιεργεί τη συγκεκριμένη θεωρία.⁵ Επιπλέον, το τηλεοπτικό κανάλι «Τσαργκράντ», του επιχειρηματία Μαλοφέεφ, που διοργάνωσε πέρσι την παγκόσμια φασιστική σύναξη στην Αγία Πετρούπολη και το οποίο παρακολουθούν εκατομμύρια άνθρωποι στη Ρωσία, προωθεί ενεργά τη θεωρία της «Μεγάλης Αντικατάστασης».⁶

Από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία, στα σχολεία έχει εισαχθεί το μάθημα (από την 1η Δημοτικού και σε όλες τις τάξεις) «Συζητήσεις για το βασικό», μέσα από το οποίο τα παιδιά ποτίζονται με το δηλητήριο του εθνικισμού και του διαχωρισμού των ανθρώπων σε «δικούς μας» και «στους άλλους», την ώρα που δεν λείπουν οι προπαγανδιστές της σημερινής αστικής εξουσίας, όπως ο δημοσιογράφος Αντόν Κρασόφσκι, που εξύμνησαν ακόμη και τη μαζική δολοφονία παιδιών άλλων λαών στο όνομα της υπεράσπισης του λεγόμενου «Ρωσικού κόσμου».⁷

Μπορεί όμως η εγκληματική συμπεριφορά του νεαρού δολοφόνου να οφείλεται αποκλειστικά στα κηρύγματα και στην προπαγάνδα του αστικού κράτους;

Καταρχάς είναι γνωστό και από τη δίκη της εγκληματικής Χρυσής Αυγής πως η ναζιστική ιδεολογία από μόνη της μπορεί να αποτελέσει κίνητρο εγκληματικής δράσης. Βεβαίως, εδώ έχουμε να κάνουμε με έναν 15χρονο έφηβο, όταν κατά κανόνα η κοσμοαντίληψη της κάθε προσωπικότητας εκτιμάται ότι αποκρυσταλλώνεται ακόμη και μετά την ενηλικίωση. Ωστόσο, θα κάνουμε λάθος εάν εκτιμήσουμε πως έχουμε να κάνουμε με μια τυχαία ατομική παρεκτροπή. Μιλάμε για την αντανάκλαση όσων κυριαρχούν στην κοινωνία. Είναι άμεση συνέπεια:

- της πολυετούς προπαγάνδας μίσους, του διαχωρισμού των ανθρώπων σε «δικούς μας» και «ξένους», την οποία προωθούν ψευδοπατριωτικά αστικά κινήματα και ΜΜΕ,

- μιας κοινωνίας που είναι δομημένη πάνω στη βία της κοινωνικής αδικίας σε βάρος των πολλών,

- της εκτίναξης των κοινωνικών αδιεξόδων, που συνολικά κυριαρχούν στην καπιταλιστική κοινωνία, όπως είναι π.χ. η πάλη για την επιβίωση των λαϊκών στρωμάτων, που καθορίζει μέσα από τον τρόπο ζωής τους τόσο τις περιορισμένες παιδαγωγικές δυνατότητες της ίδιας της λαϊκής οικογένειας, όσο και τις ανάγκες, τα κίνητρα της συμπεριφοράς, τους στόχους της προσωπικότητας που κινητοποιούν τον άνθρωπο προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση, πλάθοντας τον προσανατολισμό της κάθε προσωπικότητας.

Ολα τα παραπάνω συνηγορούν πως μέσα στη σημερινή καπιταλιστική κοινωνία υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν στην εκδήλωση της εγκληματικής συμπεριφοράς, όπως στρεβλά πρότυπα, ή στρεβλή εκδήλωση ανθρώπινων αναγκών, μεταξύ των οποίων της ανάγκης του παιδιού και του εφήβου για αναγνώριση (π.χ. είναι πιθανόν σε κάτι τέτοιο να παραπέμπουν τα λόγια του νεαρού δολοφόνου «θα διαβάσετε τι θα κάνω στη Wikipedia»). Να γιατί τα όποια κατασταλτικά μέτρα, όπως η ενίσχυση της αστυνομοκρατίας, εκτός του ότι ενισχύουν το κλίμα γενικευμένης καταστολής, είναι απλώς «στάχτη στα μάτια» και δεν μπορούν να δώσουν λύσεις σε αυτό το κοινωνικό πρόβλημα.

Είναι αυτονόητη η ανάγκη να ενισχυθούν και να στελεχωθούν με το αναγκαίο προσωπικό τα Κέντρα Υγείας, όλες οι δημόσιες δομές για να πραγματοποιούν προγράμματα πρόληψης και παρεμβάσεις σε πρωτοβάθμιο επίπεδο, καθώς και η ανάπτυξη της δευτεροβάθμιας περίθαλψης σε πανελλαδικό επίπεδο και η στελέχωση όλων των σχολικών μονάδων με ψυχολόγο και κοινωνικό λειτουργό.⁸ Μια τέτοια εξέλιξη θα βοηθούσε και στη στήριξη των γονιών και των εκπαιδευτικών στο έργο τους.

Την ίδια ώρα πρέπει να σημειώσουμε πως αυτό το κοινωνικό πρόβλημα δεν μπορεί να ξεριζωθεί εάν δεν ανατραπεί ο καπιταλισμός, που καλλιεργεί τον ατομικισμό, τον εθνικισμό, τον ρατσισμό, τα στρεβλά πρότυπα, όπως το κυνηγητό του κέρδους, τη βία του ανταγωνισμού, που γεννά τον φασισμό.

Οι κομμουνιστές έχουμε επιφορτιστεί με αυτό το καθήκον: Της συγκέντρωσης κοινωνικών δυνάμεων που έχουν συμφέρον να παλέψουν για την ανατροπή του, την κατάργηση της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και την οικοδόμηση μιας άλλης κοινωνίας. Ως Κόμμα κάνουμε βήματα σε αυτήν την κατεύθυνση, αλλά αυτό σήμερα έχει πολλά συνδυαστικά καθήκοντα.

Στο συγκεκριμένο ζήτημα, που εξετάζει το άρθρο, της παιδικής, εφηβικής και νεανικής παραβατικότητας, βλέπουμε πως τόσο η ιδεολογική επίθεση του αστικού κράτους και των μηχανισμών του ξεκινά να απευθύνεται στις πολύ μικρές ηλικίες, όσο και η τοποθέτηση των βάσεων της αποκρυστάλλωσης των κοσμοθεωρητικών αντιλήψεων της προσωπικότητας, μπαίνουν νωρίς, άσχετα εάν αυτό εκδηλώνεται αμέσως σε ενεργή πολιτική στάση.

Ο μεγάλος Σοβιετικός παιδαγωγός Αντόν Μακάρενκο, σημείωνε στο έργο του «Παιδαγωγικό Ποίημα» πως κακώς το παιδί λογαριάζεται από κάποιους «σαν ένα πλάσμα φουσκωμένο με αέριο ειδικής σύνθεσης (...) που έχει την ικανότητα να αυτοαναπτύσσεται, μόνο του, αρκεί να μην εμποδίζεις την ανάπτυξή του[...].⁹

Στην κοινωνία μας είναι ευρέως εδραιωμένη η αντίληψη που ισχυρίζεται πως το «παιδί θα τα βρει μόνο του», πως «δεν χρειάζεται να του κάνουμε υποδείξεις, ή να συζητάμε πολιτικά ζητήματα, «θα τα καταλάβει μεγαλώνοντας».

Τα μέλη, οι φίλοι του Κόμματος, κάθε προοδευτικός άνθρωπος και ριζοσπάστης πρέπει να βοηθήσει, ώστε αυτή η λαθεμένη αντίληψη να ξεπεραστεί. Βεβαίως το πώς θα συζητήσουν οι γονείς με τα παιδιά τους για διάφορα ζητήματα είναι κι αυτό μια τέχνη, που θέλει γνώση και εξάσκηση, πιθανόν και βοήθεια, αλλά το να αφήνω τη διαμόρφωση της συνείδησης των παιδιών στην τύχη, δηλαδή σε όλα αυτά που κυριαρχούν στην αστική κοινωνία, συνιστά «χρονικό προαναγγελθέντος» και οδυνηρού λάθους.

Οι Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 22ο Συνέδριο σημειώνουν τόσο την ανάγκη «διαπαιδαγώγησης παιδιών από οικογένειες μελών, φίλων και οπαδών του Κόμματος, που δένεται με την προσπάθεια διαπαιδαγώγησης μέσα από τη συλλογική δράση και έρχεται σε αντίθεση με τα κυρίαρχα πρότυπα, καλλιεργώντας τις αξίες της εργατικής τάξης, τον κομμουνιστικό τρόπο σκέψης, ζωής και δράσης», όσο και την ανάγκη διεύρυνσης της προσπάθειας του «κόκκινου Αερόστατου» καθώς και ανάπτυξης του περιεχομένου των μαθητικών ΟΒ της ΚΝΕ, ειδικά στα Γυμνάσια.

Παραπομπές:

1. «Σοκάρουν τα στοιχεία για την ανήλικη εγκληματικότητα - Πάνω από 9.000 παιδιά απασχόλησαν τις Αρχές το 2025», https://www.newsbeast.gr/society/arthro/12686935/sokaroun-ta-stoicheia-gia-tin-aniliki-egklimatikotita-pano-apo-9-000-paidia-apascholisan-tis-arches-to-2025?utm_source=chatgpt.com

2. «Αυστραλία: Σε ισχύ από σήμερα η απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 16, η πρώτη χώρα που το εφαρμόζει παγκοσμίως», https://www.protothema.gr/world/article/1740728/australia-apo-simera-ishuei-i-pagosmios-proti-apagoreusi-prosvasis-sta-social-media-gia-paidia-kato-ton-16/?utm_source=chatgpt.com

3. Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 22ο Συνέδριο

4. «Μόλις το 19% των παιδιών των μεταναστών μπόρεσαν να εγγραφούν στα σχολεία», https://www.vedomosti.ru/society/news/2025/11/22/1157174-shkoli-smogli-postupit

5. Πατριάρχης Κύριλλος: «Η αντικατάσταση του ιθαγενούς πληθυσμου υπό μεταναστών είναι απειλή για τον ρωσικό κόσμο», https://vk.com/video-55490878_456505137

6. Τηλεοπτικό κανάλι Τσάργκραντ: «Η μεγάλη αντικατάσταση δεν είναι μύθος, αλλά πραγματικότητα», https://vk.com/video-75679763_456323241

7. « Η Σιμονιάν διέκοψε τη συνεργασία του RT με τον Κρασόφκσι μετά το κάλεσμά του να «πνίξουμε» και να «κάψουμε» τα παιδιά της Ουκρανίας», https://novayagazeta.eu/articles/2022/10/24/simonian-priostanovila-sotrudnichestvo-rt-s-krasovskim-posle-ego-prizyva-topit-i-zhech-ukrainskikh-detei-news

8. Βλέπε Υλικά εκδήλωσης της Κομματικής Οργάνωσης Αττικής του ΚΚΕ με θέμα «"Παραβατικές συμπεριφορές στη νεαρή ηλικία" ή όψεις του εκμεταλλευτικού συστήματος;», 04/06/25

9. Μακάρενκο Σ. A., «Παιδαγωγικό Ποίημα», εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή».