Ολοκληρώνοντας την Παρασκευή την αγόρευσή του στη δευτεροβάθμια δίκη της Χρυσής Αυγής ο συνήγορος της οικογένειας Φύσσα Θ. Θεοδωρόπουλος αναφέρθηκε στην ιδεολογία της ΧΑ, τον εθνικοσοσιαλισμό, τον οποίο οι χρυσαυγίτες, οι μάρτυρες υπεράσπισης, ακόμα και τα πιο προβεβλημένα στελέχη, αρνούνται. Διερωτήθηκε μάλιστα αν μπορεί κανείς να μάχεται για την επικράτηση των ιδεών του ναζισμού (π.χ. για τη φυλετική καθαρότητα) χωρίς να εγκληματεί. Σημείωσε: «Η ναζιστική ιδέα λοιπόν δεν είναι απλά ήχος, λέξεις στα αυτιά των ανθρώπων, μα μεταφράζεται σε τρομοκρατική βία, σε μαχαίρωμα, σε εμπρησμούς, συνοδεύεται δε από απέραντο πόνο, θρήνο και απόγνωση των θυμάτων. Η ναζιστική ιδεολογία δεν μπορεί να μείνει στη σφαίρα των ιδεών, αν θέλει να αναπτυχθεί κατακτώντας ή επιβαλλόμενη στα μυαλά των ανθρώπων, παρά μόνο μέσω της αξιόποινης δραστηριότητας, δηλαδή μέσω του εγκλήματος», πρόσθεσε. «Δεν είναι εύκολο, όπως έχει ειπωθεί, να γίνει διαχωρισμός ανάμεσα στην προπαγάνδιση των ναζιστικών ιδεών και στις εγκληματικές πράξεις των μελών της ναζιστικής οργάνωσης, γιατί αυτά τα δύο αποτελούν αδιάσπαστη ενότητα».

Υπογράμμισε ότι «το κίνητρο των εγκλημάτων της Χρυσής Αυγής έγκειται σ' αυτήν την εγκληματική ιδεολογία. Αν αποσυνδεθεί η διερευνώμενη εγκληματική τους δράση - που άλλωστε αποτελούσε υλοποίηση του πολιτικού τους προγράμματος - από τον ναζισμό, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να κατανοηθεί ο λόγος που τα τάγματα εφόδου επιχείρησαν να δολοφονήσουν τους Αιγύπτιους ψαράδες, τους κομμουνιστές συνδικαλιστές, τους αναρχικούς στο στέκι "Αντίπνοια", τον Δ. Κουσουρή, δεν μπορεί να κατανοηθεί ο λόγος που δολοφόνησαν τον Παύλο Φύσσα».

Επιπρόσθετα, επισήμανε ότι «η από πλευράς της ηγεσίας της Χρυσής Αυγής αποκήρυξη και καταδίκη του ναζισμού είναι υποκριτική, στο πλαίσιο δε του "διπλού λόγου" - κλείνοντας το μάτι στα μέλη και τους οπαδούς - από τη μία αρνούνται τον εθνικοσοσιαλισμό, από την άλλη λένε ότι "δεν διαθέτουμε δηλώσεις μετάνοιας"». Για του λόγου το αληθές, αναφέρθηκε σε σειρά δημοσιευμάτων όπως αυτό της 6/4/2006 στην εφημερίδα «Χρυσή Αυγή», που αναφέρει: «Τώρα χρησιμοποιούμε τους όρους εθνικισμός, λαϊκός εθνικισμός και κοινωνικός εθνικισμός, δεν σημαίνει ότι αλλάξαμε ιδέες. Απλά, θεωρούμε περισσότερο πολιτικά δόκιμο το να χρησιμοποιούμε αυτούς τους όρους, γιατί είναι γεγονός ότι ο όρος "εθνικοσοσιαλισμός" προκαλεί παρανοήσεις μετά από έναν ωκεανό προπαγάνδας εξήντα ολόκληρων ετών».

Εκανε και ειδική μνεία στην πασίγνωστη και σημαντική φράση του αρχηγού της Χρυσής Αυγής - που ο ίδιος υποστήριξε ότι διαστρεβλώθηκε... - για τη «σπορά των ηττημένων του '45»: «Δεν μας καίγεται καρφί αν θα μπούμε στη Βουλή ή όχι. Εμείς θα δώσουμε τον αγώνα να μπούμε στη Βουλή, αλλά αυτοί εκεί έξω είναι ένας όχλος, μία μάζα, που του έχουν κάνει πλύση εγκεφάλου και δεν ξέρει τι του γίνεται (...) Κάποτε θα μπούμε στη Βουλή, είτε με εκλογές είτε χωρίς εκλογές! (...) Γιατί άμα γίνουν τώρα εκλογές, θα έχουμε Βουλή της Βαϊμάρης. Μετά τη Βαϊμάρη ξέρετε τι ακολούθησε. Ε, λοιπόν, για κάτι τέτοιο αγωνιζόμαστε και εμείς στην Ελλάδα! Δεν το κρύβω και είμαι περήφανος γι' αυτό (...) Γιατί εμείς δεν είμαστε Λεπέν, δεν είμαστε τίποτα από όλα αυτά. Εμείς είμαστε η σπορά των ηττημένων του 1945. Αυτοί είμαστε. Οι εθνικιστές, οι εθνικοσοσιαλιστές, οι φασίστες. Ξέρουν πως δεν έχουν να κάνουν με κάποια καραγκιοζάκια που θα τους δώσουν θέσεις, υπουργεία, αυτοκίνητα. Εμείς είμαστε οι μαχητές που θα ακονίσουν αν χρειαστεί τις ξιφολόγχες στο πεζοδρόμιο για να ελευθερώσουμε τις πατρίδες μας από τον Εβραίο, που έχει καθίσει στο σβέρκο ολόκληρου του κόσμου».

Για την «Αρχή του Ενός», σημείωσε μεταξύ άλλων ότι αποτυπώνεται ρητά και στη σελ. 16 του κρυφού καταστατικού της Χρυσής Αυγής που αρνούνται την ύπαρξή του οι κατηγορούμενοι, και αναφέρει: «...Η αρχή του Αρχηγού ως ανώτατη αρχή και η αυστηρή ιεραρχική δομή διέπει απαρέγκλιτα την εθνικοσοσιαλιστική μας κοινότητα, τη Χρυσή Αυγή...». Σχετικά με αυτό το καταστατικό που προσκόμισε ο δημοσιογράφος Δ. Ψαράς, είπε επίσης: «Οι κατηγορούμενοι δεν σχολίασαν σωρεία στοιχείων που αποδεικνύουν την ύπαρξή του: Ούτε το δημοσίευμα της "Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας" (28/10/1990) που κάνει εκτενή αναφορά στο περιεχόμενο συγκεκριμένων άρθρων του εν λόγω καταστατικού. Ούτε το παρόμοιο της ίδιας εφημερίδας, στις 2/7/1998. Ούτε την ανυπαρξία οποιασδήποτε απάντησης γι' αυτά από τη Χρυσή Αυγή. Ούτε το δημοσίευμα του Ιουλίου του 2003 της εφημερίδας "Χρυσή Αυγή", που αναφέρεται στο πέμπτο συνέδριό της, όπου, αφού αναγράφεται "στις εργασίες του πέμπτου συνεδρίου του Λαϊκού Συνδέσμου συμμετείχαν επίλεκτα μέλη του Κινήματος από ολόκληρη την Ελλάδα, μέλη τόσο των τοπικών οργανώσεων όσο και των μαχητικών πυρήνων", και αφού γίνεται αναφορά στην εκλογή της νέας ΚΕ και του Πολιτικού Συμβουλίου, επισημαίνεται: "Στη συνέχεια έγινε τροποποίηση του καταστατικού και ιδρύθηκε εκτελεστικό γραφείο Κεντρικής και Βορείου Ελλάδος και το εκτελεστικό γραφείο της Νοτίου Ελλάδος". Αλήθεια, αν η τροποποίηση του καταστατικού αφορούσε την ίδρυση αυτών των εκτελεστικών γραφείων, γιατί δεν αναφέρεται αυτό στο δισέλιδο καταστατικό που - τάχα - ήταν το μοναδικό πριν από το 2012;». «Από όλα τα παραπάνω, τόνισε, αποδεικνύεται η αβασιμότητα του υπερασπιστικού ισχυρισμού σχετικά με το ότι δήθεν το καταστατικό ήταν πλαστό και κατασκευασμένο και ότι δήθεν το μοναδικό καταστατικό ήταν το άτυπο δισέλιδο!». «Αποδείχθηκε λοιπόν αδιαμφισβήτητα ότι η Χρυσή Αυγή είναι μία εθνικοσοσιαλιστική οργάνωση, που λειτουργεί βάσει της "αρχής του ενός"» ανέφερε.

Για τη στοχοποίηση των θυμάτων είπε: «Ως γνωστόν, η ναζιστική οργάνωση επιλέγει τα θύματά της από κατηγορίες ανθρώπων τις οποίες έχει χαρακτηρίσει "εχθρούς" - πρόσφυγες, μετανάστες, πολιτικούς αντιπάλους κ.λπ. Οπως είπε και ο καθηγητής κ. Χριστόπουλος, "η στοχοποίηση των θυμάτων της αποτελεί πολιτική επιλογή της ηγεσίας". Η στοχοποίηση εκφράζεται και μέσω της ρητορικής μίσους και της διαδικασίας απανθρωποποίησης των εχθρών, που στη συνέχεια γίνεται πράξη μέσα από τις επιθέσεις των ταγμάτων εφόδου». Για το θέμα αυτό παρέπεμψε και στον καθηγητή Ιστορίας Δ. Κουσουρής, που στο δικαστήριο σημείωσε: «Η Χρυσή Αυγή αποκαλεί τους μετανάστες με απάνθρωπες φράσεις, δημόσια δηλώνεται ότι "αυτοί είναι κατσαρίδες και ποντίκια" που ενόψει και του συστήματος το οποίο περιέχει ως Χρυσή Αυγή, προφανώς επηρεάζει, όπως τα μέλη, τους φίλους τους και τους οπαδούς του κόμματος. Κι αυτό αν θέλετε αφορά και μια ευρύτερη ιστορική εμπειρία, η απανθρωποποίηση του πολιτικού αντιπάλου ή του πολιτικού στόχου αποτελεί αναγκαίο στάδιο για να περάσουν τα μέλη μιας συγκεκριμένης ομάδας στην πράξη. Για να μπορέσουν δηλαδή να άρουν τους όποιους ενδοιασμούς μπορεί να έχει κανείς σχετικά με την επίθεση σε ένα άλλο ανθρώπινο ον».

Στον επίλογο της αγόρευσής του, ο συνήγορος υπογράμμισε ότι η οργάνωση είναι εγκληματική επειδή είναι ναζιστική. «Τούτο ενισχύεται από την πίστη στον ναζισμό, που αφαιρεί από το ανθρώπινο υποκείμενο τις ηθικές αναστολές, τον ουμανισμό, τις τύψεις... Είναι τέτοια η ταύτιση ναζισμού και τρομοκρατικής βίας, που όταν - λόγω της δίκης - η Χρυσή Αυγή υποχρεώθηκε να αποσύρει τα τάγματα εφόδου, άρχισε και η κρίση της, οι αποχωρήσεις, οι διαγραφές, οι διαλυτικές τάσεις, η μείωση της δύναμής της. Οταν υποχρεώνεται να μη δρα όπως γνωρίζει, με την τρομοκρατία, τις δολοφονίες, παύει να αναπτύσσεται, μειώνεται, διαλύεται».

Και πρόσθεσε: «Ξέρουμε ότι οι εγκληματικές πράξεις που εξέτασε το δικαστήριό σας δεν ήταν τίποτε άλλο, παρά ένας πρόλογος των όσων θα επακολουθούσαν αν δεν τους σταματούσαμε. Αλλωστε το αίμα του Παύλου υποχρεωτικά κινητοποίησε το περιεχόμενο της συλλογικής μας μνήμης. Η ορατή και αόρατη μάχη που γίνεται από την ηγεσία της Χρυσής Αυγής, αλλά και από τη σκοπιά των αναθεωρητών της Ιστορίας και όλων εκείνων που είτε από γνώση είτε από άγνοια υιοθετούν τα συμπεράσματά τους, έχει ως σκοπό να "αποικήσει" την ιστορική - ατομική και συλλογική - μνήμη, να της δώσει διαστρεβλωμένο περιεχόμενο, να την αποσυνδέσει από τα απελευθερωτικά οράματα, να την καταστήσει απλό θεατή της βαρβαρότητας». Συμπλήρωσε δε: «Είναι ανεπίτρεπτος ο εφησυχασμός. Ο κίνδυνος, με ή χωρίς κοινοβουλευτικό μανδύα, δεν πέρασε. Η συμβολή της απόφασής σας, ενόψει του συντριπτικού αποδεικτικού υλικού και της ανάγκης δικαστικής προστασίας των θυμάτων, μπορεί να αποδειχθεί ιστορική». Τέλος, ο δικηγόρος Θ. Θεοδωρόπουλος «έδωσε» σε αυτές τις συνθήκες, όπως είπε, τον τελικό λόγο στον κρατούμενο στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μαουτχάουζεν (1943-1945), συγγραφέα και του ομώνυμου έργου, στον Ι. Καμπανέλλη, και έκανε αναφορά σ' ένα κείμενό του το 1993. Σε αυτό αναφέρονταν ανάμεσα σε άλλα:

«Είμαι ένας από τους επιζήσαντες κρατούμενους στο SS στρατόπεδο συγκεντρώσεως και εξοντώσεως του Μαουτχάουζεν. Ενας από εκείνους που τον Μάιο του 1945 κλαίγοντας και ελπίζοντας εφώναζαν ποτέ πια! Ηταν τότε που οι οπαδοί του ναζισμού έχασαν τον πόλεμο. Ο ναζισμός όμως επέζησε. Κυρίως γιατί αιώνιες κοινωνικές πληγές αφέθηκαν αθεράπευτες. Και μένουν ακόμα! Και επιπλέον, γιατί η αντικομμουνιστική υστερία έκαμε τον ναζισμό να ξεχνιέται, και κάποτε και να αθωώνεται. Μετά από 48 χρόνια αυτό που θέλω να φωνάξω είναι πάλι: Φίλοι μου, θυμηθείτε: ο Αδόλφος Χίτλερ δεν έπεσε απ' το διάστημα. Ούτε ήταν ένας και μόνος. Ηταν το διαμόρφωμα δεκάδων χιλιάδων αφανών χιτλερίσκων στη Γερμανία και την Αυστρία. Και όχι μόνο εκεί. Χιτλερίσκων διάσπαρτων σε μεγάλες και μικρές πόλεις, σε χώρους εργασίας, σε γειτονιές, σε συντροφιές, σε οικογένειες. Και ο ναζισμός δεν ήταν ιδέα ενός και μόνου διεστραμμένου εγκεφάλου. Ηταν η συμπύκνωση της νοσηρής πολιτικής αντίληψης εκατοντάδων χιλιάδων ατόμων, φορέων του μικροβίου του ρατσισμού, του εθνικισμού, της μισαλλοδοξίας, της τελικής λύσης όλων των προβλημάτων με τη βία, τη φωτιά και το τσεκούρι».

Xτες ξεκίνησαν και θα συνεχιστούν τις επόμενες μέρες οι αγορεύσεις των υπόλοιπων συνηγόρων υποστήριξης της κατηγορίας.