«Μια μεγάλη νίκη για την πολυμέρεια και το ελεύθερο εμπόριο» χαρακτήρισε ο εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ Γ. Γουενμπίν την Περιφερειακή Ολοκληρωμένη Οικονομική Εταιρική Σχέση (Regional Comprehensive Economic Partnership - RCEP), που μπήκε σε ισχύ από την 1η Γενάρη.

Η RCEP θεωρείται η μεγαλύτερη ζώνη «ελεύθερων συναλλαγών» διεθνώς, καθώς αντιπροσωπεύει περίπου το 30% του παγκόσμιου εμπορίου, το 30% του παγκόσμιου ΑΕΠ και το 30% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Στην RCEP συμμετέχουν συνολικά 15 μέλη, μετά από διαπραγματεύσεις που κατέληξαν σε μια πρώτη συμφωνία τον Νοέμβρη του 2020, με πρωτοβουλία της Κίνας. Σε αυτή συμμετέχουν πέρα από την Κίνα όλα τα μέλη της ASEAN (Ενωση Κρατών Νοτιοανατολικής Ασίας), δηλαδή Μπρουνέι, Βιετνάμ, Λάος, Καμπότζη, Ταϊλάνδη, Μιανμάρ, Μαλαισία, Σιγκαπούρη, Ινδονησία και Φιλιππίνες, αλλά και Ιαπωνία, Νέα Ζηλανδία, Αυστραλία και Νότια Κορέα, δηλαδή ορισμένοι από τους στενότερους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή, στους οποίους η Ουάσιγκτον επενδύει πολλαπλά για την προώθηση των σχεδίων της.

Αρχικά στις διαπραγματεύσεις συμμετείχε και η Ινδία αλλά τελικά αποσύρθηκε, κυρίως επειδή ήταν ανήσυχη για τις επιπτώσεις από τη μεγάλη αύξηση των κινεζικών εισαγωγών.

Την 1η Γενάρη η RCEP τέθηκε σε ισχύ για τα 10 από τα 15 μέλη της, ενώ μέχρι τα τέλη Φλεβάρη αναμένεται να τεθεί σε ισχύ και για τα άλλα 5.

Μακροπρόθεσμα, στο πλαίσιο της RCEP πρόκειται να καταργηθούν διαδοχικά οι δασμοί για περισσότερο από το 90% των εμπορευμάτων που διακινούνται στην περιοχή της. Γίνεται λόγος για «ενιαίο πιστοποιητικό προέλευσης» με το οποίο οι εξαγωγείς των μελών θα μπορούν να συναλλάσσονται, καθιστώντας πιο εύκολο τον σχεδιασμό των αλυσίδων εφοδιασμού, δηλαδή μειώνοντας δασμούς και ελέγχους για τη διακίνηση προϊόντων και υπηρεσιών. Πρόσφατη μελέτη του αμερικανικού πανεπιστημίου Hopkins εκτιμούσε ότι η RCEP θα αυξήσει το παγκόσμιο εμπόριο κατά περισσότερα από 500 δισ. δολάρια ετησίως έως το 2030 και το παγκόσμιο ΑΕΠ κατά 263 δισ. δολάρια.

Σε αυτήν τη βάση, ο εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ έσπευσε να μιλήσει για «τεράστια δυνατότητα για την ανάπτυξη του εμπορίου στην περιοχή» και «ένα μεγάλο βήμα προς την απελευθέρωση και διευκόλυνση των επενδύσεων», προσθέτοντας ότι «για να πετύχουμε παγκόσμια οικονομική ανάκαμψη και ευημερία, πρέπει να βασιστούμε στην πολυμέρεια, στο μεγαλύτερο άνοιγμα και στην από κοινού χρήση της καινοτομίας». Ισχυρίστηκε δε ότι «το να βάζει κάποιος πρώτα τον εαυτό του, να αναζητεί τη μονοπώληση της αγοράς με δικά του πλεονεκτήματα και κλείνοντας την πόρτα σε άλλους, θα αποβεί απλά αντιπαραγωγικό». Υπογράμμισε ότι η χώρα του είναι αφοσιωμένη στο «ανοιχτό περιφερειακό σύστημα» («open regionalism»).

Είναι σαφές ότι το Πεκίνο επενδύει στην RCEP για να διαφυλάξει και να διευρύνει διαύλους συνεργασίας και κερδοφόρων μπίζνες με δυνάμεις της περιοχής με τις οποίες οι ΗΠΑ συνεργάζονται σταθερά ή τις οποίες «πλαγιοκοπούν» επίμονα, αξιοποιώντας και διεξόδους που η RCEP προσφέρει στα μονοπώλια των χωρών αυτών.

Θυμίζουμε ότι εκτός από την RCEP, στην ίδια περιφέρεια επιχειρείται να «στηθεί» και η CPTPP (που επί κυβέρνησης Ομπάμα είχε ξεκινήσει ως πρωτοβουλία των ΗΠΑ - τότε ως TPP - αλλά η κυβέρνηση Τραμπ αποχώρησε) με τη συμμετοχή Ιαπωνίας, Καναδά, Αυστραλίας, Μεξικού κ.ά. Αίτηση ένταξης στη CPTPP κατέθεσε τον Σεπτέμβρη και η Κίνα.

Αντίστοιχα, η Κίνα εντείνει τις προσπάθειές της για την αναβάθμιση της πολύμορφης συνεργασίας και με άλλες μεγάλες δυνάμεις της Ασίας, όπως το Πακιστάν.

Την Δευτέρα, ο Πακιστανός πρωθυπουργός Ιμράν Καν εγκαινίασε στο Ισλαμαμπάντ το σινο-πακιστανικό Επενδυτικό Φόρουμ. Σχολιάζοντας τη σημασία του Φόρουμ, ο εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ είπε ότι οι δύο χώρες «αποτελούν στρατηγικούς εταίρους παντός καιρού» και ότι «η ολόπλευρη συνεργασία τους έχει αποδώσει καρποφόρα αποτελέσματα». Τόνισε ότι το Πακιστάν αποτελεί βασικό εταίρο της χώρας του για το σχέδιο OBOR (One Belt - One Road), ξεχωρίζοντας ειδικά τον «Οικονομικό Διάδρομο Κίνας - Πακιστάν» (CPEC), που «μπήκε σε νέα φάση ανάπτυξης υψηλής ποιότητας», αναγγέλλοντας ενίσχυση της συνεργασίας σε βιομηχανία, επιστήμη και χρήση νέων τεχνολογιών.

Το Πακιστάν είναι μία από τις πυρηνικές δυνάμεις της περιοχής, ενώ η συνεργασία του με την Κίνα έχει ενισχυθεί σοβαρά τον τελευταίο καιρό, με επίκεντρο και τις εξελίξεις στο Αφγανιστάν. Οι δύο χώρες έχουν πρωτοστατήσει από κοινού στη δημιουργία νέων σχημάτων συνεργασίας στην Κεντρική Ασία, στο όνομα και της «αντιμετώπισης της τρομοκρατίας», ενώ φουντώνουν αντίστοιχες προσπάθειες των ΗΠΑ αλλά και της Ρωσίας.

Στη Μομπάσα, πρωτεύουσα της Κένυας, αναμενόταν χτες ο ΥΠΕΞ της Κίνας, Γουάνγκ Γι, στο πλαίσιο περιοδείας που ξεκίνησε τη Δευτέρα στην περιοχή και αναμένεται να ολοκληρώσει αύριο.

Το κενυατικό ΥΠΕΞ χαρακτήρισε την επίσκεψη «ιστορική», σημειώνοντας σε ανακοίνωσή του πως επρόκειτο να υπογραφούν συμφωνίες διμερούς συνεργασίας σε ασφάλεια, Υγεία, κλιματική αλλαγή και μεταφορά «πράσινης» τεχνολογίας.

Η κενυατική κυβέρνηση έχει συνάψει μεγάλα δάνεια με το Πεκίνο, των οποίων τους όρους άλλες πλευρές - με αναφορά στη Δύση - θεωρούν «επαχθείς», επικρίνοντας την Κίνα για προσπάθειες να «πατήσει» γερά στην περιοχή, μέσα και από δημοσιονομικούς «εκβιασμούς». Μεταξύ άλλων η Κίνα έχει δανείσει στην Κένυα χρήματα για την ολοκλήρωση του σιδηροδρομικού δικτύου που ενώνει τη Μομπάσα με την υπόλοιπη χώρα, αξίας 5 δισ. δολαρίων, έργο που βέβαια έχουν αναλάβει κινεζικές εταιρείες.

Τον επόμενο Αύγουστο έχουν προγραμματιστεί στην Κένυα προεδρικές εκλογές. Αντίπαλοι του σημερινού Προέδρου, Ουχούρου Κενιάτα, όπως ο Γουίλιαμ Ρούτο, προτάσσουν την επαναδιαπραγμάτευση των όρων των δανείων που η χώρα έχει πάρει από την Κίνα.

Εκτός από την Κένυα, η περιοδεία του Γι περιλαμβάνει την Ερυθραία (επίσης στην ανατολική Αφρική, αλλά βορειότερα) και τις Κομόρες (νησιωτική χώρα στα ανοιχτά των ανατολικών αφρικανικών ακτών). Μετά την Αφρική (από όπου «παραδοσιακά» κάθε χρόνο ξεκινάει τις πρώτες περιοδείες της νέας χρονιάς), ο Γι θα έχει επαφές σε Μαλδίβες και Σρι Λάνκα, νησιωτικές χώρες στα νοτιοανατολικά και νοτιοδυτικά της Ινδίας.

Στο μεταξύ, σύμφωνα με το πρακτορείο «Ρόιτερς», υπό παραίτηση τελεί ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στο Κέρας της Αφρικής, Τζ. Φέλτμαν.

Στους μόλις 9 μήνες της θητείας του, ο Φέλτμαν κλήθηκε να χειριστεί υπέρ των συμφερόντων των ΗΠΑ δύο περιφερειακές κρίσεις: Τον πόλεμο στο Τιγκράι της βόρειας Αιθιοπίας και το στρατιωτικό πραξικόπημα στο Σουδάν.

Πληροφορίες του «Ρόιτερς» αναφέρουν πως τη θέση του θα αναλάβει ο απερχόμενος πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Ντ. Σάτερφιλντ.

Ενώ «τρέχουν» αυτές οι κινήσεις της Κίνας στον Ειρηνικό, σήμερα αναμένεται να συναντηθούν διαδικτυακά οι υπουργοί Εξωτερικών και Αμυνας ΗΠΑ και Ιαπωνίας, στο πλαίσιο της ετήσιας συνάντησης της Διμερούς Συμβουλευτικής Επιτροπής «2+2» για την Αμυνα.

Πρόκειται για διμερές σχήμα που λειτουργεί εδώ και χρόνια «για τη διμερή συνεργασία σε εξωτερική πολιτική και άμυνα», όπως σημειώνει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Στην ανακοίνωση αναφέρεται ακόμα ότι «οι αντιπροσωπείες θα συζητήσουν τρόπους με τους οποίους ΗΠΑ και Ιαπωνία μπορούν να δυναμώσουν τη συμμαχία τους για να προωθήσουν έναν ελεύθερο και ανοιχτό Ινδο-Ειρηνικό, να αντιμετωπίσουν την πανδημία της COVID-19, την κλιματική κρίση και άλλες παγκόσμιες προκλήσεις».

Ολα αυτά ενώ χτες η Βόρεια Κορέα εκτόξευσε πύραυλο αγνώστου τύπου προς ανατολική κατεύθυνση. Σύμφωνα με το Τόκιο επρόκειτο για βαλλιστικό πύραυλο που διένυσε απόσταση 500 χιλιομέτρων και έπεσε στη θάλασσα, εκτός ιαπωνικής ΑΟΖ.

• Στο μεταξύ, χτες, ταϊβανέζικα πολεμικά αεροσκάφη απογειώθηκαν από βάση στη νότια πόλη Τσιαγί, στο πλαίσιο τριήμερων ασκήσεων που έγιναν με σενάριο προσομοίωσης συνθηκών πολέμου. Στην Τσιαγί σταθμεύουν και τα «F-16» που η Ταϊπέι έχει πάρει από τις ΗΠΑ και συχνά χρησιμοποιούνται για την «αναχαίτιση» κινεζικών αεροσκαφών που πετούν κοντά στο νησί, διαμηνύοντας ότι αποτελεί τμήμα της κινεζικής επικράτειας, όπως επιμένει το Πεκίνο.

Επαφές στη Μιανμάρ αναμένεται να έχει αύριο και μεθαύριο ο Χουν Σεν, πρωθυπουργός της Καμπότζης, η οποία αναλαμβάνει αυτό το εξάμηνο την προεδρία στην Ενωση Κρατών Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN).

Ο ΥΠΕΞ της Καμπότζης, Π. Σοκχόν, υποστήριξε ότι αυτή την περίοδο στη Μιανμάρ υπάρχουν όλα τα στοιχεία για έναν εμφύλιο πόλεμο και είπε ότι η χώρα του θα επιδιώξει να αξιοποιηθεί το σχέδιο ειρήνευσης που είχαν συμφωνήσει προ μηνών οι ηγέτες της ASEAN. Πρόσθεσε ότι η επίσκεψη του Χουν Σεν θα επιτρέψει να σημειωθεί πρόοδος, «δημιουργώντας ένα περιβάλλον ευνοϊκό προς τον διάλογο χωρίς αποκλεισμούς και την πολιτική εμπιστοσύνη μεταξύ όλων των πλευρών».

Σχολιάζοντας την κατάσταση στη Μιανμάρ - όπου την εξουσία κατέλαβαν με πραξικόπημα από τον περσινό Φλεβάρη οι επικεφαλής του στρατού - μίλησε για «οικονομική, υγειονομική και ανθρωπιστική κρίση». Ανέφερε ότι αυτήν τη στιγμή υπάρχουν «δύο κυβερνήσεις» και «πολλοί στρατοί», κάνοντας λόγο για «ένοπλη εξέγερση» σε «όλη τη χώρα». Αρνήθηκε ότι η επίσκεψη του Καμποτζιανού πρωθυπουργού θα νομιμοποιήσει τη χούντα και υποστήριξε ότι προτεραιότητα είναι να βελτιωθεί η κατάσταση στη Μιανμάρ.

Υπενθυμίζεται ότι μετά την άρνηση των πραξικοπηματιών σε αντιπροσωπεία της ASEAN να συναντήσει την Αούνγκ Σαν Σου Τσι (ντε φάκτο επικεφαλής της εκλεγμένης κυβέρνησης που ανατράπηκε τον Φλεβάρη), η ASEAN τελικά δεν δέχτηκε τη συμμετοχή του επικεφαλής της χούντας στη Σύνοδο Κορυφής που οργανώθηκε τον Οκτώβρη.

Στόχος επίθεσης έγιναν χτες για τρίτο συνεχόμενο 24ωρο οι αμερικάνικες βάσεις στο Ιράκ. Μετά από ένα 48ωρο επιθέσεων με drone, χτες σημειώθηκε επίθεση με ρουκέτα τύπου Κατιούσα σε ιρακινή στρατιωτική βάση που φιλοξενεί αμερικανικά στρατεύματα κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο της Βαγδάτης.

Ανακοίνωση του στρατού ανέφερε ότι βρέθηκε εκτοξευτήρας ρουκετών και μια ρουκέτα στη συνοικία αλ Τζιχάντ, στη δυτική Βαγδάτη, κοντά στο αεροδρόμιο. Δεν υπήρξαν αναφορές για τραυματισμούς.

Αν και δεν έχει υπάρξει ανάληψη ευθύνης για τις επιθέσεις, θεωρείται ότι αυτές συνδέονται άμεσα με τη δεύτερη επέτειο της δολοφονίας του Ιρανού στρατηγού Κ. Σολεϊμανί και του ιρακινού Αμπού Μάχντι αλ Μουχάντις, συμμάχου του Ιρανού στρατηγού και ηγέτη μιας συνιστώσας των Χασντ αλ Σαάμπι («Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης»).