Σάββατο 26 Νοέμβρη 2022 - Κυριακή 27 Νοέμβρη 2022
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Ετοιμος ο κινεζικός τροχιακός διαστημικός σταθμός

Τρεις ταϊκοναύτες (κινεζική ονομασία των αστροναυτών), που μεταφέρθηκαν με το διαστημόπλοιο «Σενζού-14», βρίσκονται εδώ και μερικές βδομάδες στον «Τιανγκόνγκ», τον διαστημικό σταθμό της Κίνας, που έχει ολοκληρωθεί, αποτελώντας το δεύτερο εργαστήριο, μετά τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, που βρίσκεται σήμερα σε τροχιά. Κατά τη διάρκεια της προβλεπόμενης δεκαετούς λειτουργίας του, στον σταθμό πρόκειται να πραγματοποιηθούν περισσότερα από 1.000 επιστημονικά πειράματα, μεταξύ των οποίων πειράματα για την επίδραση της μικροβαρύτητας στους ζωντανούς ιστούς και τη συμπεριφορά της φωτιάς σε τέτοιες συνθήκες. Δυτικοί ειδικοί θεωρούν μεγάλο επίτευγμα την ολοκλήρωση του «Τιανγκόνγκ» και αναμένουν ότι θα ανοίξει νέους ορίζοντες στους Κινέζους ερευνητές.

Σε πειράματα που θα γίνουν στα δύο εργαστήρια του σταθμού, το Μενγκτιάν, που ήταν το τελευταίο που προστέθηκε στο κεντρικό τμήμα Τιανχέ και το Γουεντιάν, που είχε προστεθεί τον Ιούλη, θα έχουν πρόσβαση και ξένοι ερευνητές. Η Κίνα έχει επιλέξει εννιά διεθνή πειράματα, μέσω συνεργασίας με τον ΟΗΕ, στα οποία συμμετέχουν ερευνητές από την Ιαπωνία, τη Ρωσία, την Ινδία, το Μεξικό και άλλες χώρες.

Απειλή για την αστρονομία θεωρούν επιστήμονες τους «αστερισμούς» δορυφόρων τύπου StarLink

Τα φωτεινά μονοπάτια που άφησαν δεκάδες από τους τότε πρόσφατα εκτοξευθέντες δορυφόρους StarLink, κατέστρεψαν την εικόνα της γαλαξιακής ομάδας NGC 5353/4, που κατέγραψε στις 25 Μάη 2019, το τηλεσκόπιο Λόουελ στην Αριζόνα, με φωτογραφική έκθεση διάρκειας 25 δευτερολέπτων
Τα φωτεινά μονοπάτια που άφησαν δεκάδες από τους τότε πρόσφατα εκτοξευθέντες δορυφόρους StarLink, κατέστρεψαν την εικόνα της γαλαξιακής ομάδας NGC 5353/4, που κατέγραψε στις 25 Μάη 2019, το τηλεσκόπιο Λόουελ στην Αριζόνα, με φωτογραφική έκθεση διάρκειας 25 δευτερολέπτων
Στη Χιλή βρίσκεται υπό κατασκευή το τηλεσκόπιο Βέρα Ρούμπιν, που θα φωτογραφίζει ολόκληρο τον ουρανό κάθε τρεις νύχτες και θα έχει διακριτική ικανότητα αρκετή για να εντοπιστεί ένα μπαλάκι του γκολφ στην επιφάνεια της Σελήνης. Σκοπός του η σύνταξη λεπτομερέστατου χάρτη για τα ουράνια σώματα του ηλιακού συστήματος, τα άστρα του γαλαξία και τους μακρινούς γαλαξίες. Αλλά το νέο τηλεσκόπιο μπορεί να μην καταφέρει το στόχο του, αν ο ουρανός γεμίσει με ψεύτικα άστρα. Σμήνη «αστερισμών» τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων, όπως το StartLink της «SpaceX», απειλούν να γίνουν πιο λαμπρά από τα ουράνια σώματα, που έβλεπαν από την προϊστορία οι άνθρωποι στον ουρανό και μελετούν με προσοχή σήμερα οι αστρονόμοι.

Οι επιστήμονες ήδη αναζητούν τρόπους αντιμετώπισης των αντανακλάσεων από την επιφάνεια των δορυφόρων και των φωτοβολταϊκών τους πάνελ, αλλά και των ραδιοσημάτων που θα εκπέμπουν. Αναφορές τόσο από την επιστημονική ομάδα του τηλεσκοπίου Ρούμπιν, όσο και από αρμόδια κρατική αμερικανική υπηρεσία χαρακτηρίζουν σοβαρή απειλή για την πρώτη των επιστημών τη ραγδαία ανάπτυξη τέτοιων «αστερισμών». Γιατί το πρόβλημα δεν θα αφορά μόνο το συγκεκριμένο τηλεσκόπιο, αλλά και κάθε τηλεσκόπιο παρατήρησης στο οπτικό τμήμα του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος.

Οι αστρονόμοι κατασκευάζουν λογισμικό που θα απομονώνει και θα αφαιρεί από τις μακράς έκθεσης φωτογραφίες ευρέος πεδίου των τηλεσκοπίων τις φωτεινές γραμμές που δημιουργούν οι δορυφόροι χαμηλής τροχιάς, καθώς περνούν μέσα από το οπτικό τους πεδίο. Αν ήδη το εγχείρημα αυτό είναι δύσκολο, θεωρούν ότι θα γίνει αδύνατο όταν τεθούν σε τροχιά όλοι οι προγραμματιζόμενοι «αστερισμοί» δορυφόρων. Ορισμένοι απ' αυτούς ανακλούν τόσο φως, που μπορεί να κάψει τους ευαίσθητους ανιχνευτές των καμερών των τηλεσκοπίων. Σε άλλες περιπτώσεις, είτε λόγω της παρεμβολής, είτε λόγω της προσπάθειας αποφυγής αστρονομικών παρατηρήσεων την ώρα που αναμένεται να περάσει κάποιος αστερισμός, ίσως χαθούν πολύτιμες ανακαλύψεις ή δεν εντοπιστούν επικίνδυνοι για σύγκρουση με τη Γη αστεροειδείς.

Η Γη διαθέτει τεχνητούς δορυφόρους από τότε που εκτοξεύτηκε ο σοβιετικός «Σπούτνικ-1», τον Οκτώβρη του 1957. Σήμερα περίπου 5.400 περιφέρονται γύρω από τη Γη, με πάνω από τους μισούς να ανήκουν σε αμερικανικές εταιρείες και υπηρεσίες. Οι περισσότεροι από τους δορυφόρους είναι σε χαμηλή τροχιά (ύψος έως 2.000 χιλιόμετρα πάνω από το έδαφος) και πραγματοποιούν περίπου μία περιφορά ανά μιάμιση ώρα. Από το 2019 η «SpaceX», επιδιώκοντας όπως λέει να δώσει δυνατότητα πρόσβασης στο διαδίκτυο σε δισεκατομμύρια ανθρώπων που κατοικούν σε απομακρυσμένες περιοχές του κόσμου, οι οποίες δεν διαθέτουν επίγειες συνδέσεις, έχει εκτοξεύσει 3.450 δορυφόρους, δηλαδή περισσότερους από τους μισούς που είναι σήμερα σε τροχιά. Φυσικά, στόχος της δεν είναι η εξυπηρέτηση των ανθρώπων, αλλά η απόκτηση δισεκατομμυρίων συνδρομών δορυφορικού ίντερνετ και η πολιτική επιρροή που θα αποκτήσει στις χώρες που θα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το StarLink.

Οι δορυφόροι εκτοξεύονται σε συστοιχίες, που ονομάζονται «αστερισμοί», επειδή πετούν σε σχηματισμούς, οι οποίοι τους επιτρέπουν να συνεργάζονται μεταξύ τους. Είναι ιδιαίτερα ορατοί το σούρουπο, όταν εμφανίζονται σαν τρένα στον ουρανό. Αν προστεθούν και οι ανάλογοι δορυφόροι άλλων εταιρειών, το σύνολο αυτού του είδους δορυφόρων φτάνει σήμερα τους 4.000. Δεν είναι τίποτα όμως μπροστά στον προγραμματισμένο αριθμό για τοποθέτηση σε τροχιά τα επόμενα χρόνια, που εκτοξεύεται στους 431.713 δορυφόρους! Μάλιστα οι δορυφόροι της «OneWeb», που θα περιφέρονται σε μεγαλύτερο υψόμετρο, θα είναι ορατοί όλη τη νύχτα.

Τα μονοπώλια μπορούν να βάλουν σε τροχιά όσους δορυφόρους θέλουν και όπου θέλουν σε χαμηλή τροχιά. Σε λίγα χρόνια ο ουρανός που θα βλέπουμε τη νύχτα θα είναι αυτός που θα έχουν διαμορφώσει ο Ιλον Μασκ και οι άλλοι κεφαλαιοκράτες του διαστημικού τομέα.


Επιμέλεια:
Σταύρος Ξενικουδάκης
Πηγές: «Scientific American», www.nasa.gov

ΑΠΟΣΤΟΛΗ «ΑΡΤΕΜΙΣ-1»
Πέρασμα πίσω από τη Σελήνη

Αριστερά μέρος του διαστημοπλοίου «Ωρίων», δεξιά η μη ορατή από τη Γη πλευρά της Σελήνης και στο βάθος ο πλανήτης μας. Η φωτογραφία τραβήχτηκε από την κάμερα στο άκρο φωτοβολταϊκού πάνελ, που χρησιμοποιείται και για οπτική εξέταση του σκάφους από το Κέντρο Ελέγχου στη Γη
Αριστερά μέρος του διαστημοπλοίου «Ωρίων», δεξιά η μη ορατή από τη Γη πλευρά της Σελήνης και στο βάθος ο πλανήτης μας. Η φωτογραφία τραβήχτηκε από την κάμερα στο άκρο φωτοβολταϊκού πάνελ, που χρησιμοποιείται και για οπτική εξέταση του σκάφους από το Κέντρο Ελέγχου στη Γη
Με βάση το πρόγραμμα εξελισσόταν μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές η αποστολή «Αρτεμις-1» της NASA γύρω από τη Σελήνη, με το διαστημόπλοιο «Ωρίων» να στέλνει όμορφες φωτογραφίες, με φόντο τη Σελήνη και στο βάθος τη γαλάζια γήινη σφαίρα. Το σκάφος πλησίασε σε απόσταση μόλις 130 χιλιομέτρων πάνω από τη Σελήνη, καθώς ακολουθούσε την πορεία που θα το θέσει σε μεγάλου ύψους ανάστροφη τροχιά γύρω από το φεγγάρι (θα περιφέρεται γύρω απ' αυτό σε αντίθετη κατεύθυνση σε σχέση με την περιφορά της Σελήνης γύρω από τη Γη).

Στις 22 Νοέμβρη βγήκε από τη βαρυτική σφαίρα επιρροής της Σελήνης ενώ βρισκόταν σε απόσταση 64.000 χλμ. και την περασμένη Παρασκευή επρόκειτο να πυροδοτήσει τον κινητήρα που βρίσκεται στο ευρωπαϊκής κατασκευής (από τον ESA) τμήμα υποστήριξης, ώστε το σκάφος να μπει στην επιθυμητή τροχιά. Στο μεταξύ, οι χειριστές της μη επανδρωμένης αποστολής, με εντολές που στάλθηκαν από τις εγκαταστάσεις της NASA στη Γη, πραγματοποίησαν διάφορες δοκιμές, μια από τις οποίες αφορούσε την καταγραφή της επίδρασης στην τροχιά και τον προσανατολισμό του σκάφους που έχει το πλατσούρισμα του προωθητικού καυσίμου μέσα στις δεξαμενές, την ώρα που πυροδοτούνται οι μικροί προωθητήρες στα πλάγια του διαστημοπλοίου για διόρθωση πορείας.

Στις 23 Νοέμβρη, το «Ωρίων» βρισκόταν 340.000 χλμ. μακριά από τη Γη και περίπου 77.000 χλμ. μακριά από τη Σελήνη. Στα απρόοπτα ήταν μια διακοπή τηλεπικοινωνιών διάρκειας 47 λεπτών κατά τη διάρκεια αναδιάταξης της σύνδεσης μεταξύ του «Ωρίωνα» και των ραδιοτηλεσκοπίων του Δικτύου Βαθέος Διαστήματος, με το οποίο η NASA επικοινωνεί με τις διαστημοσυσκευές που έχει στείλει σε άλλα ουράνια σώματα. Η επικοινωνία αποκαταστάθηκε τελικά, αλλά οι μηχανικοί της διαστημικής υπηρεσίας των ΗΠΑ αναζητούν τον λόγο που παρουσιάστηκε το πρόβλημα, καθώς η επόμενη πτήση του προγράμματος «Αρτεμις» προβλέπεται να είναι επανδρωμένη.



Διακήρυξη της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 80 χρόνια από την έναρξη της εποποιΐας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ