Νέα εξαιρετικά λεπτομερή φωτογραφία του νεφελώματος «Μάτι γάτας» έδωσε το διαστημικό τηλεσκόπιο Χαμπλ, 30 χρόνια μετά την πρώτη φωτογράφιση αυτού του νεφελώματος, που προέκυψε από τον θάνατο ενός ή περισσότερων άστρων, τα υπολείμματα των οποίων περιβάλλονται από κοκκινωπά και πρασινωπά νέφη αερίων. Η νέα παρατήρηση του νεφελώματος από το Χαμπλ της NASA συνδυάστηκε με ανάλογη παρατήρηση από το διαστημικό τηλεσκόπιο «Ευκλείδης» του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA). Οι φωτογραφίες αποκαλύπτουν ομόκεντρα κελύφη, πίδακες αερίων υψηλής ταχύτητας και πυκνούς κόμβους, που σχηματίστηκαν από αλληλεπιδράσεις ωστικών κυμάτων και προσφέρουν στους επιστήμονες νέα στοιχεία για το πώς σχηματίζονται νεφελώματα σαν αυτό. Οι ερευνητές μπορούν να ανιχνεύσουν μέσα από αυτές τις εικόνες το ιστορικό του άστρου που πεθαίνει, όπως οι παλαιοντολόγοι διαβάζουν τα απολιθώματα που καταγράφουν τα τελευταία εξελικτικά στάδια ενός ζωντανού οργανισμού που εξέλιπε. Το «Μάτι γάτας», γνωστό και με το αστρονομικό του όνομα, NGC 6543, απέχει 4.400 έτη φωτός από τη Γη.

Σχήμα αυγού είχε ο διαστρικός κομήτης 3I/ATLAS που πέρασε σαν σφαίρα τον Νοέμβρη του 2025 μέσα από το εσωτερικό ηλιακό σύστημα, ανάμεσα στις τροχιές Γης και Αρη. Αυτό έδειξε η φωτογράφισή του από τη διαστημοσυσκευή Jupiter Icy Moons Explorer (JUICE) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), που μαζί με επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπια προσπάθησαν να καταγράψουν όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες γι' αυτόν τον επισκέπτη, στο σύντομο πέρασμά του, καθώς έτρεχε με ταχύτητα 240.000 χιλιομέτρων την ώρα. Ο 3I/ATLAS, ένα από τα τρία διαστρικά αντικείμενα που έχουν εντοπιστεί έως τώρα να διασχίζουν το ηλιακό σύστημα, έχοντας διανύσει διαδρομή δισεκατομμυρίων ετών στον διαστρικό χώρο, διαπιστώθηκε ότι είχε όλα τα χαρακτηριστικά ενός κομήτη. Πέραν αυτού, παραμένει μυστήριο, καθώς δεν υπήρξε επαρκής χρόνος για τη μελέτη του.

Το βακτήριο παρέμεινε ζωντανό παρά τις κακουχίες που υποβλήθηκε από το επιστημονικό πείραμα. Οι ερευνητές εκσφενδόνισαν ένα βλήμα υψηλής ταχύτητας σε αποικίες του D. radiodurans, που είχαν τοποθετηθεί σαν γέμιση σε σάντουιτς ανάμεσα σε δύο ατσάλινες πλάκες και άντεξαν σε στιγμιαίες πιέσεις μέχρι 3 γιγαπασκάλ, δηλαδή 30 φορές μεγαλύτερες από την πίεση στο βαθύτερο σημείο των ωκεανών της Γης και παρόμοιο με το συνθλιπτικό χτύπημα ενός αστεροειδούς, που δημιουργεί κρατήρα στον Αρη εκτοξεύοντας συντρίμμια στο Διάστημα. Σε ανάλογα πειράματα με άλλα μικρόβια μόνο το 1% από αυτά επιζούσε, αλλά στην περίπτωση του D. radiodurans σχεδόν όλα τα μικρόβια άντεξαν τα αρχικά χτυπήματα 1 γιγαπασκάλ. Ακόμα και μετά τα χτυπήματα των 3 GPa τα μισά από τα υπερανθεκτικά μικρόβια παρέμειναν ζωντανά, μπόρεσαν να διορθώσουν τις βλάβες στο DNA τους, να αναπτυχθούν και να αναπαραχθούν!

Παίρνοντας υπόψη όλες τις πλευρές εξαιρετικής ανθεκτικότητας του D. radiodurans, οι επιστήμονες συμπέραναν ότι έχει όλα τα προσόντα για διαπλανητικά ταξίδια πάνω σε συντρίμμια. Τα αποτελέσματα αυτά δίνουν κάποια βάση στην εικασία ότι η ζωή που εμφανίζεται σε έναν πλανήτη μπορεί να διαδοθεί σε ολόκληρο το πλανητικό σύστημα κατά κάποιο τρόπο σαν το κοινό κρυολόγημα. Ο πλανήτης με ζωή «φταρνίζεται» εξαιτίας κάποιας πρόσκρουσης αστεροειδούς και το μικρόβιο φτάνει και στους άλλους πλανήτες. Με αυτή τη λογική η ζωή στη Γη θα μπορούσε να είχε προέλθει από τον Αρη, που στο μακρινό παρελθόν ήταν πιο θερμός, πιο υγρός και πιο ήπιος γενικά. Κομμάτια του εδάφους του Αρη συνεχίζουν να πέφτουν ως μετεωρίτες στη Γη και σήμερα, αν και τα περισσότερα καίγονται ολοκληρωτικά στην ατμόσφαιρα.

Οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι το D. radiodurans είναι μετανάστης από τον Αρη, αλλά ότι αυτός ο γήινος οργανισμός αποτελεί κατά κάποιο τρόπο απόδειξη για το εφικτό του πράγματος. Αν πράγματι μπορεί να μεταφερθεί μια μορφή ζωής από έναν πλανήτη σε έναν άλλο κατοικήσιμο πλανήτη, τότε η ανάπτυξη και διαφοροποίηση της ζωής στον νέο τόπο που βρέθηκε, μπορεί να γίνει με πολύ καλύτερους όρους, αφού υπάρχουν ήδη έτοιμα το DNA, οι κυτταρικές δομές κ.τ.λ.

Ανεξάρτητα αν η ζωή που υπάρχει σήμερα στη Γη ξεκίνησε εδώ ή στον μακρινό Αρη, σύμφωνα με την μάλλον παρατραβηγμένη ιδέα της «λιθοπανσπερμίας», οι επιστήμονες της NASA παίρνουν σοβαρά τα συμπεράσματα της συγκεκριμένης έρευνας, ώστε να μη συμβεί το αντίστροφο: Να μολυνθεί ο Αρης ή άλλοι πλανήτες και δορυφόροι πλανητών από γήινα ανθεκτικά μικρόβια, που τυχόν θα φτάσουν σε αυτόν ως λαθρεπιβάτες κάποιου σκάφους ή ρόβερ. Σε αυτή την περίπτωση, το αποτέλεσμα θα ήταν σοβαρές περιπλοκές στην έρευνα για εξωγήινη ζωή και ενδεχομένως αλλοίωση του εξωγήινου οικοσυστήματος, εφόσον υπάρχει εκεί τέτοιο οικοσύστημα. Παράλληλα οι ειδικοί μηχανικοί που ασχολούνται με την καθαριότητα των διαστημοσυσκευών προστατεύουν και τον δικό μας πλανήτη από τυχόν μόλυνση από μορφές ζωής, που θα μπορούσαν να μεταφερθούν στη Γη μέσα σε κάποιο δείγμα εδάφους.

Η αποστολή Mars Sample Return (MSR), που θα έφερνε πίσω στη Γη τα δείγματα από βιολογικά ενδιαφέροντα σημεία της επιφάνειας του Αρη που συλλέχθηκαν από το ρόβερ Perseverance και αποτέθηκαν μέσα σε ειδικά δοχεία στο αρειανό έδαφος, ματαιώθηκε και τα δείγματα μάλλον θα παραμείνουν εκεί για καιρό, αν όχι για πάντα. Ομως μια άλλη αποστολή, η Martian Moons Exploration (MMX) της ιαπωνικής διαστημικής υπηρεσίας JAXA, προβλέπεται να εκτοξευτεί μέσα στο 2026, φέρνοντας πίσω δείγματα το 2031 από τον δορυφόρο του Αρη Φόβο.

Ο Φόβος περιφέρεται γύρω από τον Αρη σε απόσταση μόλις 9.400 χιλιομέτρων και επί δισεκατομμύρια χρόνια μαζεύει συντρίμμια της αρειανής επιφάνειας, που καταλήγουν σε αυτόν. Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι στα δείγματα που θα φέρει η ιαπωνική αποστολή θα βρεθούν όχι μόνο μικρά προβιοτικά μόρια, αλλά και μακρομόρια, τμήματα κυττάρων και ιών, που εκτινάχθηκαν μακριά από την επιφάνεια του κόκκινου πλανήτη. Αν και ο συγκεκριμένος δορυφόρος είχε χαρακτηριστεί ως μη κατοικήσιμος και άρα χαμηλής φροντίδας σχετικά με βιολογικές μολύνσεις, το ενδεχόμενο να έχουν μεταφερθεί σε αυτόν μικρόβια τύπου D. radiodurans και να έχουν επιζήσει εκεί, κάνει τους επιστήμονες να ξανασκέφτονται τα μέτρα βιοασφάλειας που θα πρέπει να πάρουν.

Η NASA ανέβαλε την επανδρωμένη επάνοδο των ΗΠΑ στο έδαφος της Σελήνης, που ήταν προγραμματισμένη να γίνει το 2027 στο πλαίσιο της αποστολής «Αρτεμις ΙΙΙ». Μετά τις πολύμηνες επανειλημμένες αναβολές εκτόξευσης της αποστολής «Αρτεμις ΙΙ», εξαιτίας προβλημάτων στον πύραυλο εκτόξευσης Space Launch System (SLS), ο διορισμένος από τη νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ διευθυντής της αμερικανικής διαστημικής υπηρεσίας, δισεκατομμυριούχος Τζάρεντ Αϊζακμαν, ανακοίνωσε ότι η αποστολή «Αρτεμις ΙΙΙ» επαναπροσδιορίζεται ως αποστολή διερεύνησης της καλής λειτουργίας των νέων διαστημικών στολών σε τροχιά και των διαδικασιών σύνδεσης διαστημοπλοίων. Ο πύραυλος SLS εμφάνισε τα ίδια προβλήματα διαρροών αερίου ηλίου και υδρογόνου που είχε εμφανίσει και στην εκτόξευση του «Αρτεμις Ι». Η αποστολή «Αρτεμις ΙΙ» μετατέθηκε για τον Απρίλη ή αργότερα.