Eurokinissi

Ο ίδιος ο Κυρ. Μητσοτάκης, σε δημόσια συζήτηση που είχε με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντ. Κόστα, είπε ότι με κλεισμένα τα Στενά του Ορμούζ θα υπάρχουν μεγάλες συνέπειες για τις οικονομίες τους, ενώ τονίζοντας πως η Ελλάδα είναι «ναυτιλιακό έθνος» προειδοποίησε ότι η κυβέρνηση (βασικά οι εφοπλιστές) δεν θα δεχτεί τέλη διέλευσης. Είπε ακόμα ότι ετοιμάζονται «για το χειρότερο δυνατό σενάριο», το οποίο θα συζητήσουν σήμερα στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στη Λευκωσία, και ότι αν χρειαστεί, «με χαρά» θα στήσουν μια «πολυεθνική δύναμη περιπολίας» στην περιοχή, παραπέμποντας και στο γεγονός ότι η Ελλάδα ήδη μετέχει στην ευρωενωσιακή αποστολή «Aspides» στην Ερυθρά. Υπερασπίστηκε εξάλλου το μοντέλο των «συμμαχιών προθύμων» για ανάληψη δράσης, προκειμένου να μη χάνεται χρόνος στα παζάρια στις Βρυξέλλες για το ποιος θα στείλει τι.

Κοκορεύτηκε και για την εμπλοκή της χώρας στο Ουκρανικό, διαβεβαιώνοντας ότι θα συνεχίσει τις αποστολές στρατιωτικού υλικού, ενώ, στα όρια της πολεμικής πώρωσης, έψεξε π.χ. Γαλλία και Γερμανία επειδή δεν αναπτύσσουν μαζί ένα σύγχρονο μαχητικό αεροσκάφος ή επειδή γίνονται γενικόλογες συζητήσεις στις Βρυξέλλες, αντί να παίρνονται συγκεκριμένες αποφάσεις επί του πρακτέου στο πεδίο, επιμένοντας ότι πρέπει να επιταχύνουν σε τομείς όπως οι εξοπλισμοί, οι στρατιωτικές δαπάνες και η ανταγωνιστικότητα.

Στο ίδιο πλαίσιο, επέμεινε ότι η ΕΕ πρέπει να επανεξετάσει τη «στρατηγική αυτονομία» της και την ενεργειακή της ασφάλεια, κομπάζοντας για την απόφαση της κυβέρνησης να απορρίψει τον φτηνό λιγνίτη και να προκρίνει άλλες, ακριβότερες πηγές Ενέργειας.

Παινεύτηκε επίσης για το γεγονός ότι έκανε τη χώρα πύλη για το αμερικανικό φυσικό αέριο, ενώ, κάνοντας ξανά μια μεγάλη κωλοτούμπα σε σχέση με όσα ο ίδιος έλεγε παλαιότερα, υπερασπίστηκε τη χρήση πυρηνικής ενέργειας, ζητώντας από την ΕΕ να αναπτύξει τη δική της σχετική τεχνολογία (παζαρεύει άλλωστε με τον Μακρόν - που φτάνει αύριο στην Αθήνα - και αρθρωτούς αντιδραστήρες από το Παρίσι).

Ο Κόστα εξέφρασε ένα ευχολόγιο για κατάπαυση πυρός, βάζοντας βέβαια προτάγματα που αυτομάτως οδηγούν σε κλιμάκωση, όπως να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικές ικανότητες, δεν θα αποτελεί απειλή για άλλες χώρες και θα εξασφαλιστεί η περιλάλητη ελευθερία της ναυσιπλοΐας, παραπέμποντας και στις συζητήσεις που γίνονται ήδη με πρωτοβουλία Γαλλίας και Βρετανίας για αποστολή ευρωπαϊκής αρμάδας στην περιοχή. Εβαλε επίσης θέμα να σταματήσει ο πόλεμος στον Λίβανο, βοηθώντας την κυβέρνησή του να αφοπλίσει τη Χεζμπολάχ.

Σημειωτέον, ο Μητσοτάκης δεν παρέλειψε να υπερασπιστεί τη διατλαντική σχέση και τον συντονισμό της ΕΕ με τις ΗΠΑ, επικαλούμενος μάλιστα την Κίνα, που όπως είπε απειλεί και τους δύο, στον απόηχο και όσων έλεγε από το βήμα του Φόρουμ λίγη ώρα νωρίτερα η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα.

Ενδεικτικά, η Γκίλφοϊλ τόνισε ξανά ότι «ο δεσμός μας ενισχύεται κάθε μέρα», χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα «στρατηγικό εταίρο σε μια κρίσιμη περιοχή», με «κοινές αξίες» για τις δύο χώρες, οι σχέσεις των οποίων βρίσκονται «στο πιο ψηλό σημείο», αλλά «στοχεύουμε ψηλά», όπως είπε, οπότε ναι μεν «οι δεσμοί μας είναι ισχυροί», αλλά «θα αναπτυχθούν και παραπέρα». Εστίασε π.χ. στην αύξηση των αμερικανικών εξαγωγών προς την Ελλάδα, στον ρόλο που παίζουν οι Ελληνες εφοπλιστές για το αμερικανικό εμπόριο, στα νέα «ντιλς» που έρχονται τα επόμενα χρόνια, στον «Κάθετο Διάδρομο» και τις μπίζνες με το αμερικανικό φυσικό αέριο όπως διοχετεύεται στις ευρωπαϊκές αγορές μέσω Ελλάδας, καθώς και στη διασύνδεση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και των τμημάτων Πολιτικής Προστασίας με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα. «Δεν υπάρχει όριο στο τι μπορούμε να πετύχουμε μαζί», τόνισε, προετοιμάζοντάς μας για τα χειρότερα.

Σε αυτό το μοτίβο, ο υπουργός Αμυνας Νίκος Δένδιας επισκέπτεται από χθες τις ΗΠΑ και συγκεκριμένα την Πολιτεία της Μασαχουσέτης, όπου μεταξύ άλλων συναντά στελέχη αμερικανικών εταιρειών που ειδικεύονται στους τομείς των δορυφορικών επικοινωνιών, της κατασκευής και αντιμετώπισης μη επανδρωμένων συστημάτων, αλλά και της περίθαλψης και ίασης περιπτώσεων στρατιωτικού τραύματος, στη γνωστή λογική καλλιέργειας «κουλτούρας φέρετρων».

Την ίδια ώρα, μιλώντας στο Φόρουμ, σε θεματική για το Διεθνές Δίκαιο και τη λεγόμενη «Ρεάλ Πολιτίκ», η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου είπε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση πλέον για την Ουάσιγκτον είναι η άνοδος της Κίνας, ανεξαρτήτως κυβέρνησης. Η διοίκηση Τραμπ αποδέχεται τις σφαίρες επιρροής και το μοίρασμά τους με Κίνα και Ρωσία, για να αποφύγει τη «μεγάλη σύγκρουση» όπως είπε, παρουσιάζοντας π.χ. τη νέα κρίση στη Μέση Ανατολή ως «ένα κεφάλαιο» μιας ιστορίας που συνεχίζει να γράφεται. Ταυτόχρονα εξέφρασε αμφιβολία αν μπορεί το επόμενο διάστημα η ΕΕ να αντιμετωπίσει μόνη της τις γεωστρατηγικές προκλήσεις χωρίς τη γεωστρατηγική ομπρέλα των ΗΠΑ.

Μιλώντας στο ίδιο πάνελ ο Ευάγγελος Βενιζέλος και εκφράζοντας την προσπάθεια της ντόπιας αστικής τάξης να ισορροπήσει μεταξύ των δύο πόλων του ευρωατλαντικού άξονα, έφερε για παράδειγμα το πώς η Αθήνα μοιράζει τα εξοπλιστικά μεταξύ ΗΠΑ και ευρωπαϊκών χωρών. Δείχνοντας και το κουβάρι των αντιθέσεων, έθεσε το ερώτημα ποιες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες θα διαλέξουν ποιον, αν τεθεί το δίλημμα «με τις ΗΠΑ ή την ΕΕ;». Στο κουβάρι των αντιθέσεων και των αντικρουόμενων κομπρεμί, εστίασε και στο Ισραήλ ως έναν από τους δρώντες που διεκδικούν σημαντικό ρόλο στην Ανατ. Μεσόγειο, και έθεσε ζήτημα για το πώς η Αθήνα θα ισορροπήσει στις σχέσεις της μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Πρόσθεσε δε ότι η Τουρκία δεν μπορεί να αποκλειστεί από «πρωτοβουλίες» στην Ανατ. Μεσόγειο, τονίζοντας πως μαζί με την Ελλάδα είναι μέλη του ΝΑΤΟ και σε κοινή πορεία μάλιστα, με βάση τον αμερικανικό σχεδιασμό ήδη από την εποχή της ταυτόχρονης ένταξής τους στη λυκοσυμμαχία. Κάλεσε προς τούτο σε κινήσεις, επαναφέροντας π.χ. την πρόταση Μητσοτάκη για ένα φόρουμ της Ανατ. Μεσογείου και καλώντας και σε άλλες «συνεννοήσεις», όπως η κοινή αεράμυνα ενάντια π.χ. στο Ιράν ή σχετικά με την πόντιση καλωδίων κ.ά.

Από κοντά και ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών Χρ. Ροζάκης, που έθεσε ζήτημα για το γεγονός ότι Αθήνα και Αγκυρα δεν δείχνουν ευελιξία στο μεταξύ τους παζάρι, εξ ου και είμαστε σε φάση «μη λύσης». Παρουσίασε δε ως υπερβολή τα απώτατα δυνητικά όρια της υφαλοκρηπίδας που παρουσίασε πρόσφατα η κυβέρνηση και παρέπεμψε στις παραδοχές που έγιναν επί Σημίτη ότι «η Τουρκία έχει ζωτικά συμφέροντα στο Αιγαίο». Στηλίτευσε για αντίστοιχες «υπερβολές» την Τουρκία, π.χ. με τη «Γαλάζια Πατρίδα», ζητώντας από τις δύο πλευρές να δείξουν «μετριοπάθεια».

Δίνοντας μια εικόνα τι λέει η «άλλη πλευρά», σε άλλο πάνελ ο πρώην Πρόεδρος της Τουρκίας Αμπντουλάχ Γκιουλ κατηγόρησε ΗΠΑ και Ισραήλ για τις επιθέσεις στο Ιράν, ενώ τόνισε ότι η Κίνα μπορεί τώρα να αυξήσει την επιρροή της στην περιοχή, ως ένας «πιο προβλέψιμος εταίρος» και με μεγάλες οικονομικές δυνατότητες. Εθεσε επίσης ζήτημα ότι η ΕΕ δεν μπορεί να σταθεί μόνη της σε αυτήν τη δίνη εξελίξεων, αλλά πρέπει να πάει σε ένα «σχέδιο ασφάλειας» που ξεκινά από τη Βρετανία και φτάνει έως την Τουρκία, εκμεταλλευόμενη τη γεωστρατηγική θέση και τις δυνατότητες της τελευταίας, χωρίς να μπαίνουν εμπόδιο - όπως είπε - τα Ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό. Αλλωστε, σε ό,τι αφορά τα διμερή έθεσε ως πρόταγμα την περιλάλητη «θετική ατζέντα», βάζοντας ως πλαίσιο συζήτησης τη «Διακήρυξη της Αθήνας» του 2023. Δήλωσε επίσης έκπληκτος για τη «λυκοφιλία» της ελληνικής κυβέρνησης με το Ισραήλ, την ώρα που διαπράττει εγκλήματα πολέμου στη Γάζα και ο ελληνικός λαός υποστηρίζει ένθερμα τον παλαιστινιακό λαό, όπως παρατήρησε.

Να σημειωθεί ότι μιλώντας σε άλλο πάνελ για το Μεσανατολικό, η υφυπουργός Εξωτερικών Αλ. Παπαδοπούλου μίλησε για «νόμιμες ανησυχίες» του Ισραήλ σε σχέση π.χ. με το Ιράν ή τη Χεζμπολάχ, ενώ παρέπεμψε και στη στρατιωτική ενίσχυση της κυβέρνησης του Λιβάνου από την Αθήνα ώστε να ανακτήσει τον έλεγχο σε όλη την επικράτειά του, όπως είπε, σε σύγκρουση βέβαια με τη σιιτική οργάνωση.

Σε άλλη συζήτηση ο Σ. Σέρμπος, σύμβουλος του Μητσοτάκη σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, παρουσίασε ως πολύ δυσάρεστη εξέλιξη το ότι το Ιράν χρησιμοποίησε ως όπλο το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και έθεσε ζήτημα ποιο θα είναι το καθεστώς τους στο μέλλον, αν θα ομοιάζει με αυτό του Σουέζ ή του Βοσπόρου, μιλώντας για πολλά «τεχνικά ζητήματα» που πρέπει να λυθούν. Σκιαγραφώντας και τις αντιθέσεις που υπάρχουν στον ευρωατλαντικό άξονα, παρέπεμψε σε μια «συμμαχία των προθύμων», με την Ελλάδα να συμμετέχει εκεί «πιο δραστήρια» και σε «πρωτοπόρο ρόλο», βλέποντας την «κρίση» ως μια «ευκαιρία να κάνουμε τα πράγματα διαφορετικά», την ίδια ώρα που σημείωνε ότι το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα και ότι το καθεστώς εκεί, μετά τις επιθέσεις, ριζοσπαστικοποιήθηκε περαιτέρω, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Την ίδια στιγμή, προαναγγέλλοντας κλιμάκωση των συγκρούσεων του κεφαλαίου ο Στιβ Μπάνον, πρώην επικεφαλής Στρατηγικής στον Λευκό Οίκο επί προεδρίας Τραμπ, έκανε την εκτίμηση ότι οι μεγάλες μάχες των επόμενων δεκαετιών θα δοθούν για τις θαλάσσιες διαδρομές και για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Παραδέχτηκε εξάλλου ότι υπάρχει μεγάλος ανταγωνισμός με την Κίνα για το ποιος θα ελέγχει τα λιμάνια. «Οι Ελληνες είναι υπερδύναμη σ' αυτόν τον τομέα και πιστεύω εκτιμούν πολύ το θέμα της ελεύθερης ναυσιπλοΐας», πρόσθεσε, πριν αναφέρει ότι το αμερικανικό Ναυτικό πάντα προστατεύει τη ναυσιπλοΐα, κλείνοντας το μάτι για ευρύτερη ανάληψη τέτοιας δράσης και από το ελληνικό ΠΝ. Είτε πρόκειται για την Ερυθρά Θάλασσα, είτε για την Ανταρκτική, είτε για τον Παναμά, είτε για τα Στενά του Ορμούζ, είτε για τον Κόλπο του Ομάν, «θα είναι η μεγαλύτερη σύγκρουση των επόμενων δεκαετιών», συνέχισε, καθώς θα δοθούν πολλές μάχες για τις θαλάσσιες εφοδιαστικές αλυσίδες «και οι Ελληνες θα αποτελέσουν κρίσιμο κομμάτι σε αυτό», έσπευσε να συμπληρώσει.

Σε αυτό το μοτίβο, ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτης, μιλώντας σε θεματική «για την κατάσταση στον κόσμο», θύμισε ότι η Ελλάδα μετέχει με πρωταγωνιστικό ρόλο στην επιχείρηση της ΕΕ «Aspides» για τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα και άφησε ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο για ανάληψη τέτοιας δράσης - «συνοδείας πλοίων» όπως είπε - και στα Στενά του Ορμούζ, παραπέμποντας σε σχετικές «πρωτοβουλίες» που αναλαμβάνουν Γαλλία και Βρετανία. Εξάλλου, χωρίς να κατονομάσει την Τουρκία, αναφερόμενος σε «προβλήματα της Μεσογείου» (διασυνδέσεις, μεταναστευτικές ροές, κλιματική κρίση απαρίθμησε μεταξύ άλλων) επέμεινε ότι λύσεις πρέπει και μπορεί να βρεθούν από κοινού με όλες τις χώρες της περιοχής.

Στο ίδιο φόντο, μιλώντας στο Φόρουμ ο γγ για την Εθνική Ασφάλεια Θ. Ντόκος έθεσε ζήτημα για τα πλοία των Ελλήνων εφοπλιστών που έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο. Επιβεβαιώνοντας δε ότι η χώρα γίνεται στόχος από τη συμμετοχή της αστικής τάξης στους ευρωατλαντικούς σχεδιασμούς, είπε ότι ναι μεν δεν έχουμε δεχτεί ακόμα «άμεσα αντίποινα», αλλά οι αρχές βρίσκονται σε «υψηλό συναγερμό», σε «επιφυλακή» για υβριδικές επιθέσεις ή και χτυπήματα εναντίον στόχων αμερικανικών ή ισραηλινών συμφερόντων.

Τέλος, σημαντικό κομμάτι της υλοποίησης ευρωατλαντικών σχεδιασμών είναι και η ενσωμάτωση σύσσωμης της Δυτικοβαλκανικής στην ΕΕ, εξ ου και σε σχετική συζήτηση ο Γεραπετρίτης παρέπεμψε στην «Ατζέντα της Θεσσαλονίκης» του 2003, που άνοιξε τον δρόμο σε αυτήν τη διεύρυνση, και εστίασε στη «Διακήρυξη των Δελφών» που υπέγραψαν χθες τα 6 κράτη της περιοχής, με στόχο να δώσουν μια νέα πνοή στη διαδικασία, ενώ ο ίδιος σχεδιάζει περιοδεία το επόμενο διάστημα σε όλες τις πρωτεύουσες της επίμαχης ζώνης. Τόνισε δε ότι γίνεται σκληρή δουλειά μεταξύ της ΕΕ και της ελληνικής κυβέρνησης ώστε το β' εξάμηνο του 2027 (η Ελλάδα θα ασκεί την προεδρία στην ΕΕ) να αποτελέσει το κρίσιμο σημείο για τη διεύρυνση, με την κυβέρνηση να παρέχει στο μεταξύ στήριξη προς όλα τα υπό ένταξη κράτη, επιμένοντας ότι η ενσωμάτωσή τους θα δυναμώσει την «ανθεκτικότητα» της ΕΕ, προφανώς στην κόντρα με άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα.

Δεν περνά απαρατήρητο άλλωστε ότι στην ίδια θεματική ο υφυπουργός Εξωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας, Ζόραν Ντιμιτρόφσκι, συνέδεσε τη Συμφωνία των Πρεσπών με το γεγονός ότι άνοιξε τον δρόμο στη χώρα του για το ΝΑΤΟ, και ότι πλέον με την Ελλάδα προσεγγίζουν τα ζητήματα ασφάλειας ακριβώς από την ίδια σκοπιά.

Αλλωστε, και στην ίδια τη «Διακήρυξη των Δελφών» τονίζεται ότι η ενσωμάτωση των Δυτικών Βαλκανίων είναι «στρατηγική προτεραιότητα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια», ενώ θέτει ως προτεραιότητα για τις χώρες της περιοχής τη συμμετοχή σε σχέδια όπως ο διάδρομος IMEC, που στήνεται ανταγωνιστικά προς τον κινεζικό «Δρόμο του Μεταξιού».

Να σημειωθεί επίσης ότι προηγουμένως ο Μητσοτάκης συνάντησε στην Αθήνα τον πρωθυπουργό της Αλβανίας Εντι Ράμα, τον οποίο διαβεβαίωσε για τη συνεχή υποστήριξη» της ντόπιας αστικής τάξης «στη δύσκολη πορεία που έχετε χαράξει προς την Ευρωπαϊκή Ενωση», χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα τη στήριξη ως μοχλό πίεσης και «σημαντική ευκαιρία» όπως είπε «να επιλύσουμε και τα εκκρεμή ζητήματα που αφορούν τις διμερείς μας σχέσεις». Από την πλευρά του ο Ράμα δήλωσε πρόθυμος «να συνεχίσουμε και να ολοκληρώσουμε αυτό που συμφωνήσαμε από κοινού, ένα τολμηρό έγγραφο στρατηγικής εταιρικής σχέσης όπου αντιμετωπίζονται όλα τα ζητήματα και δεν υπάρχει πλέον κανένα εκκρεμές θέμα μεταξύ μας».