ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Σάββατο 2 Μάη 2026 - Κυριακή 3 Μάη 2026
Σελ. /48
ΕΛΛΗ ΑΛΕΞΙΟΥ
Μια ξεχωριστή παράσταση για τη ζωή της αγωνίστριας παιδαγωγού

Στο Θέατρο Τέχνης, 11, 12 και 13 Μαΐου

Ο Μάιος είναι ο μήνας των γενεθλίων της. Ζούσε μέσα στον χρόνο και στη δράση μέχρι την τελευταία στιγμή. Δεν καθόταν ακίνητη στην άκρη ενός ποταμού, μιας θάλασσας. Εμπαινε μέσα, κολυμπούσε, πάσχιζε.

Η γνωριμία μου μαζί της έδωσε άλλη διάσταση, άλλο νόημα στη ζωή μου. Αγαπούσε πιο πολύ να νιώθει, να αισθάνεται, γι' αυτό και θαύμαζε πάντα τα έργα πάθους. Εφτανε μόνο μια λέξη, μια ερώτηση για να ξεχειλίσουν η σοφία και η αγάπη της για τον άνθρωπο.

Για πρώτη φορά παρουσιάζεται μια θεατρική παράσταση για τη ζωή της κορυφαίας παιδαγωγού, μέσα από το κείμενό μου, στο Θέατρο Τέχνης, 11, 12 και 13 Μαΐου. Συνδημιουργοί σε αυτήν την απόπειρα είναι η ηθοποιός Αλεξάνδρα Σακελλαροπούλου και ο σκηνοθέτης Αγγελος Μπούρας.

Πεζογράφος, παιδαγωγός και αγωνίστρια. Τρεις λέξεις αχώριστες. Δεμένες. Αυτή είναι η ταυτότητα της Ελλης Αλεξίου. Στα κλαδιά του δέντρου της ζωής της, αν τοποθετούσαμε τα εξώφυλλα των τριάντα και πλέον βιβλίων της, θα βλέπαμε στο καθένα ξεχωριστά τη μορφή μιας σοφής, γενναίας και πηγαίας συγγραφέως. Το λίπασμα όλα αυτά τα χρόνια για ν' αναπτυχθεί το «ΔΕΝΤΡΟ» ήταν η ιδεολογία της.

Σ' όλα τα βιβλία της ξεχειλίζουν οι αρχές του κομμουνισμού, τον οποίο πίστευε σαν θρησκεία. Επίκεντρο πάντα ο άνθρωπος. Οι αξίες του. Εγινε γνωστή στα ελληνικά γράμματα το 1923. Την εποχή εκείνη υπηρετούσε ως δασκάλα στο Ηράκλειο Κρήτης. Κρατούσε ημερολόγιο περιγράφοντας τις ιστορίες των μαθητών της. Τα δράματα, τη μιζέρια, τη θλίψη. Μια τέτοια ιστορία ήταν και του μικρού Φραντζέσκου, που τη διηγήθηκε μια μέρα στον άντρα της, Βάσο Δασκαλάκη. Ο Βάσος με τον Φώτη Κόντογλου έβγαζαν τότε το περιοδικό «ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ».

«Μέχρι το βράδυ που θα επιστρέψω» - της είπε - «θα έχεις γράψει την ιστορία του Φρατζέσκου, αλλιώς θα φύγω από το σπίτι». Αυτό το διήγημα ήταν η αρχή. Το θεώρησαν αριστούργημα. Τα βιβλία της ένας θησαυρός, όπου κυριαρχούν η αλήθεια, ο αγώνας για δίκαιη μεταχείριση, το δικαίωμα της ζωής, όλα αυτά δηλαδή που σημάδεψαν την πορεία της και την ώθησαν στον κομμουνισμό. Είπε κάποτε στον Γληνό όταν την ρώτησε «μα εσύ από πότε έγινες κομμουνίστρια;»: «Πολύ πριν απ' τον κομμουνισμό».


Το πιο γνωστό της βιβλίο είναι το «Γ' ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΠΑΡΘΕΝΑΓΩΓΕΙΟ». Από κει ξεκίνησε η διδασκαλία της. Από ένα φτωχό σχολείο της Κρήτης (το ψωροσκολειό).

«Κάθομαι καμιά φορά και συλλογίζομαι» - λέει - «και απορώ γιατί αυτός ο κόσμος άσκησε απάνω μου τόσην επίδραση... Ενας κόσμος που δε γύρεψε καλυτέρεψη της θέσης του...».

Στο αυτοβιογραφικό της «ΑΠΟ ΠΟΛΥ ΚΟΝΤΑ» περιγράφει τον εαυτό της: «Στα καταπρώτα χρόνια της ζωής, που ο άνθρωπος κρατάει στη μνήμη αμυδρές και σκόρπιες εικόνες, δίχως ειρμό, βλέπω τις δικές μου παραστάσεις σαν ένα ακατάστατο παλαιοπωλείο με φύρδην - μίγδην κουβέντες, ανθρώπους, γεγονότα και αντικείμενα. Και μέσα στο παλιατζίδικο αυτό τριγυρίζει ένα οντάριο, που κανείς δεν του δίνει σημασία, ούτε όση σ' ένα γατί. Γιατί να του δίνουν; Ολα συγκλίνανε πως ό,τι γινόταν ήταν σωστό και φυσικό έτσι να γίνεται».

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το κεφάλαιο από το ίδιο βιβλίο «Χαρούμενες Μέρες του Μάρτη του 1973»:

«Δεν είμαι τύπος του γεννημένου μεμψίμοιρου. Με την επέλαση της δικτατορίας στις 21 Απριλίου 1967, άφηνα να περνούν οι μέρες και οι μήνες με στωική απάθεια. Ολες τις τραγικές καταστάσεις που έφερνε μαζί της τις αντιμετώπιζα με τέλεια αδιαφορία. Γιατί τις περίμενα. Δεν ήταν η πρώτη δικτατορία που γνώριζα. Απαγορεύτηκαν τα βιβλία μου; Ακόμη και η Βιογραφία του Καζαντζάκη; Εχει καλώς. Απαγόρεψαν την παράσταση του αγαπημένου μου "Μια Μέρα στο Γυμνάσιο"; Εχει καλώς. Μου αρνήθηκαν το διαβατήριο για τη Συνάντηση της Μόσχας; Εχει καλώς. Ενιωθα ικανοποίηση μ' αυτές όλες τις απαγορεύσεις. Αν φερόντουσαν καλύτερα, θα απόδειχναν πως δεν είναι τόσο φαύλοι όπως τους πιστεύω. Σε άλλους εξάλλου είχαν πάρει τη ζωή. Δεν είχαν εξοντώσει με βασανιστήρια τον άμοιρο τον λεβέντη τον Μαντηλαρά; Πριν λίγα χρόνια είχαμε γιορτάσει στο Βουκουρέστι, με τον πεθερό του τον Καλοδίκη, τους γάμους του. Είχε έρθει πρωί - πρωί στο σπίτι μου στο Βουκουρέστι δακρυσμένος, κρατώντας στα χέρια του την πρόσκληση στον γάμο της κόρης του με τον Μαντηλαρά....


- Την είχα αφήσει φεύγοντας τελείως απροστάτευτη, μου 'λεγε, και πολύ με βασάνιζε η σκέψη της... Ευτυχώς ησυχάζω τώρα απ' αυτή την έγνοια».

Στο βιβλίο της «ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΟΙ», διαβάζοντας το κεφάλαιο «Λουλούδια στη θύελλα» διαπιστώνεις την ανθρωπιά, την αγάπη, την αλληλεγγύη στους κατατρεγμένους. Ολα της τα βιώματα που πηγάζουν μέσα από τη διδασκαλία, τις πνευματικές της αναζητήσεις, τον πατριωτισμό της, την ευαισθησία, την τιμιότητα, την αριστερή της ιδεολογία, τα μεταφέρει στο έργο της με τρόπο απλό και ανεπιτήδευτο.

Στο βιβλίο της, «ΛΟΥΜΠΕΝ», λέει: «Σε πολλούς ανθρώπους η ζωή είναι σαν ένα ταξίδι. Ξεκινάνε πώς και πώς, μα στα κατατελευταία γυρίζουνε πάλι τα μπρος πίσω. Κι άλλοι κάνουνε ταξίδι μακρινό που βαστά αλογάριαστα χρόνια, όλη τη ζωή...».

Η Ελλη Αλεξίου έζησε περίπου έναν αιώνα. Σ' αυτό το ταξίδι της ζωής της, όλο το έργο της είναι ταυτόσημο με την πρόοδο και την ιδεολογία της. Ηταν πάντα κοντά στον άνθρωπο.

Οι σκέψεις μου για την ιδεολογία της περιλαμβάνονται και στο βιβλίο μου «Εκμυστηρεύσεις της Ελλης Αλεξίου», των εκδόσεων «Σύγχρονη Εποχή».


Της
Εύας ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ
Δημοσιογράφου - συγγραφέα



Διακήρυξη της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 80 χρόνια από την έναρξη της εποποιΐας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ