Την ώρα που τα διεθνή πρακτορεία έπλεκαν το εγκώμιο της Ιαπωνίας για τον ρόλο που αναλαμβάνει στη «διεθνή ασφάλεια», καταργώντας περιορισμούς δεκαετιών στις εξαγωγές όπλων, μια άλλη είδηση ήρθε να ρίξει φως στην κοινωνική σήψη που είναι κυρίαρχη και σ' αυτήν τη χώρα - σύμβολο του καπιταλισμού: Τα τελευταία χρόνια ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια τα λεγόμενα «πρακτορεία παραιτήσεων» («resignation agencies»). Πρόκειται για εταιρείες που αναλαμβάνουν να διεκπεραιώσουν παραιτήσεις εργαζομένων οι οποίοι δεν αντέχουν άλλο να δουλεύουν σε μια θέση, αλλά η εργοδοσία είναι τόσο πιεστική απέναντί τους που δεν επιτρέπεται τελικά ούτε να παραιτηθούν!

Αν μέχρι τώρα η απειλή της απόλυσης ήταν η πιο κλασική μέθοδος για τη συμμόρφωση των εργαζομένων με την εντατικοποίηση, τους πενιχρούς μισθούς και τους κανόνες της καπιταλιστικής ανταγωνιστικότητας, η Ιαπωνία έρχεται να καινοτομήσει και σ' αυτό. Σύμφωνα με έρευνα, σχεδόν 1 στους 5 εργαζομένους μέχρι 29 ετών απευθύνθηκαν πέρυσι επί πληρωμή σε τέτοια «πρακτορεία» προκειμένου να μεσολαβήσουν για να παραιτηθούν από τη δουλειά τους, επειδή στις μισές σχεδόν περιπτώσεις (40,7%) «η εργοδοσία αρνήθηκε να δεχτεί την παραίτηση».

Σύμφωνα με την έρευνα, μεγάλο μέρος των παραιτήσεων συνδέεται με την αύξηση της ψυχολογικής πίεσης στη δουλειά, ή με τα προβλήματα υγείας που προκαλεί. «Παραιτούνται για να αποφύγουν να βλάψουν την ψυχική τους υγεία και χρησιμοποιούν "υπηρεσίες παραίτησης" για να παρακάμψουν το άγχος του χειρισμού της διαδικασίας», αναφέρει ο εκπρόσωπος ενός «πρακτορείου παραίτησης» με την επωνυμία «Momuri», που σημαίνει «Δεν αντέχω άλλο!». Μόνο την τελευταία τετραετία το συγκεκριμένο πρακτορείο έχει προσφέρει «υπηρεσίες» σε 35.000 εργαζόμενους.

Θυμίζουμε ότι στην Ιαπωνία υπάρχουν οι όροι «karojisatsu» και «karoshi», που περιγράφουν την αυτοκτονία και τον θάνατο «από υπερβολική εργασία» αντίστοιχα. Κάθε χρόνο εκτιμάται ότι πεθαίνουν πάνω από 10.000 άτομα από καρδιαγγειακά προβλήματα που σχετίζονται με την «υπερβολική εργασία»... Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 έχει συσταθεί μέχρι και «Εθνικός Συνήγορος Υπεράσπισης για τα Θύματα του Karoshi», για την «παροχή βοήθειας στις οικογένειες» όσων πέθαναν από υπερβολική εργασία...

Η πίεση της εργοδοσίας όμως δεν σταματάει όταν ο εργαζόμενος αποφασίσει να παραιτηθεί. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του πρακτορείου, «υπάρχουν εταιρείες που αναγκάζουν τους υπαλλήλους τους να επισκέπτονται ναούς για να "θεραπεύσουν" την επιθυμία τους να παραιτηθούν (...) Διευθυντές εταιρειών επισκέπτονται ακόμα και τα σπίτια τους, πιέζοντας τους εργαζόμενους να μη φύγουν (...) Αλλοι εργαζόμενοι καλούνται να συντάξουν "επιστολές συγγνώμης" σε συναδέλφους ή να εκφωνήσουν ομιλίες εκφράζοντας τη λύπη τους "για τον εγωισμό και την ασέβειά τους"», αν θεωρηθεί ότι οι κακές συναδελφικές σχέσεις είναι η αιτία της παραίτησης.

Εργαζόμενος περιέγραφε στο αγγλόφωνο «Metropolis» την προσπάθεια που έκανε όχι μία και δύο, αλλά τρεις φορές να ...πείσει το αφεντικό του ότι θέλει να φύγει από τη δουλειά, χωρίς να τα καταφέρει. Οπως είπε, ο εργοδότης έσκισε επιδεικτικά την επιστολή παραίτησης και του άσκησε ψυχολογική πίεση, σε βαθμό που να απαιτεί από τον εργαζόμενο να απολογηθεί με βαθιά επίκυψη «γι' αυτήν την προσβολή»! Ο υπάλληλος απευθύνθηκε τελικά σε «πρακτορείο παραίτησης».

Οι εκτιμήσεις των «πρακτορείων παραίτησης» είναι ότι η ανάπτυξη της πολεμικής οικονομίας θα φέρει νέα πελατεία. Οι παραγγελίες στην πολεμική βιομηχανία, που αυξάνονται κατακόρυφα μετά την άρση των περιορισμών στις εξαγωγές, εκτιμάται ότι θα μεγαλώσουν την πίεση στο εργατικό δυναμικό και πολλοί απ' αυτούς θα «σπάσουν». Το ίδιο εκτιμούν και τα πολυεθνικά μεγαθήρια («Mitsubishi Heavy Industries», «Panasonic», «ΝΤΤ Docomo» κ.ά.), που γνωρίζουν καλά ότι η εντατικοποίηση είναι όρος αναγκαίος για την ανταγωνιστικότητα και τα κέρδη τους, τόσο στην «ειρηνική» όσο και στην πολεμική εκδοχή της.

Για να αναχαιτίσουν τη δυσαρέσκεια των εργαζομένων που μεγαλώνει, οργανώνουν φιέστες σε στάδια των μεγαλουπόλεων, όπου διαφημίζουν το «ασφαλές εργασιακό περιβάλλον». Για παράδειγμα η «Mitsubishi», που ελέγχει πάνω από 30% - 40% των προμηθειών των ιαπωνικών Ενόπλων Δυνάμεων, απευθύνθηκε μέχρι και στους γονείς αποφοίτων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που προσέλαβε ο όμιλος, με στόχο «να καθησυχάσει τις οικογένειες που αγωνιούν επειδή τα παιδιά τους μπαίνουν σε τόσο μικρή ηλικία στη βαριά βιομηχανία, μεταφέροντας το μήνυμα: "Μπορείτε να εμπιστευτείτε την εταιρεία μας"», σύμφωνα με ρεπορτάζ στον ιαπωνικό Τύπο.

Ρόλο στον εφησυχασμό και στην ενσωμάτωση αναλαμβάνει και ο εργοδοτικός - κυβερνητικός συνδικαλισμός: Αυτές τις μέρες ολοκληρώνονται τα σεμινάρια της Ιαπωνικής Συνδικαλιστικής Συνομοσπονδίας (RENGO), μαζί με δευτεροβάθμιες εργατικές Ομοσπονδίες (όπως του Μετάλλου και των Τροφίμων), για την «υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά» στην «προώθηση των εργασιακών δικαιωμάτων». Καλλιεργούν και μ' αυτόν τον τρόπο τη λογική της ταξικής συνεργασίας, προκειμένου να υπάρχει «εργασιακή ειρήνη» και να μη διαταράσσεται η κανονικότητα της άγριας εκμετάλλευσης από «κακές ιδέες» που φυτρώνουν στα μυαλά των εργαζομένων, είτε να διεκδικήσουν καλύτερους όρους δουλειάς είτε να παραιτηθούν.

Η εργασιακή εκμετάλλευση σε μία από τις μεγαλύτερες καπιταλιστικές οικονομίες έχει χτυπήσει «κόκκινο», με συνέπεια οι εργαζόμενοι, αντί να απευθύνονται σε «γραφεία εύρεσης εργασίας» για να εξασφαλίσουν ένα μεροκάματο, να αναζητούν βοήθεια σε «πρακτορεία παραιτήσεων» για να απαλλαγούν από τον εφιάλτη της δουλειάς! Πρόκειται για όψεις του ίδιου συστήματος, που οι κοινωνικές αντιφάσεις και τα παράδοξα επιβεβαιώνουν απλώς τη σαπίλα και τα αδιέξοδά του...