Σε συνέντευξη στην ιταλική εφημερίδα «Corriere della Sera», ο Τραμπ είπε ότι «σοκαρίστηκε» με την Μελόνι, επειδή «δεν κάνει τίποτα για να εξασφαλίσει πετρέλαιο» στη Μέση Ανατολή. «Νόμιζα ότι είχε θάρρος - έκανα λάθος. Απλώς λέει ότι η Ιταλία δεν θέλει να εμπλακεί, παρόλο που η Ιταλία παίρνει το πετρέλαιό της από εκεί, και παρόλο που η Αμερική είναι πολύ σημαντική για την Ιταλία», δήλωσε. Δεν πρόκειται απλώς για κάποιο διπλωματικό επεισόδιο. Είναι η κορυφή του παγόβουνου μιας βαθιάς αντιπαράθεσης που σιγοβράζει στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο και οξύνεται στη σκιά του ιμπεριαλιστικού πολέμου.

Σοβαρή πλευρά αυτής της αντιπαράθεσης είναι ο ενεργειακός πόλεμος, οι συνέπειες του οποίου είναι οδυνηρές για την εύθραυστη ευρωπαϊκή οικονομία. Για παράδειγμα, τμήματα της αστικής τάξης της Ιταλίας, που έχουν απολέσει την πρόσβαση σε φτηνότερες πηγές Ενέργειας, με σοβαρά πλήγματα στην ανταγωνιστικότητα των ιταλικών ομίλων, ζητούν τώρα «απεξάρτηση» από το LNG των ΗΠΑ! Θυμίζουμε ότι μέχρι σήμερα, το σύνθημα ήταν απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο... Τώρα, στην ατζέντα των ανταγωνισμών μπαίνει δυναμικά το πανάκριβο αμερικανικό LNG.

Η μείωση της εξάρτησης της Ιταλίας από τις ΗΠΑ «θα έπρεπε να συμβεί, αλλά δεν ξέρουμε πότε», δήλωσε ο εκπρόσωπος του AICEP, που εκπροσωπεί τα συμφέροντα των ιταλικών ενεργοβόρων βιομηχανιών. Πρόσθεσε μάλιστα ότι η Ιταλία εργάζεται τα τελευταία χρόνια για τη διαφοροποίηση των ενεργειακών της προμηθειών και πως απαιτείται δράση σε επίπεδο ΕΕ για να σπάσει η ενεργειακή εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Μεταξύ Γενάρη και Μάρτη, η Ιταλία εισήγαγε από τις ΗΠΑ το 54% των αναγκών της σε LNG, δηλαδή 2,7 δισ. κυβικά μέτρα. Μετά τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, στερήθηκε τα περίπου 6,5 δισ. κυβικά μέτρα/έτος LNG από το Κατάρ. Οι τιμές εκτοξεύτηκαν, πλήττοντας την ανταγωνιστικότητα των ενεργοβόρων βιομηχανιών.

Η Ουάσιγκτον από την άλλη προωθεί ακάθεκτη το σχέδιο για «ενεργειακή κυριαρχία» των ΗΠΑ, που σημαίνει δέσμευση των Ευρωπαίων εταίρων τους σε ακριβότερη Ενέργεια. Το σχήμα αυτό κλονίζει την εμπιστοσύνη στην ευρωατλαντική συμμαχία για τους καπιταλιστές που βλέπουν το «άγιο δισκοπότηρο» της κερδοφορίας τους να πλήττεται από τη νέα ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ, αυτήν τη φορά όχι από τη Ρωσία, αλλά από τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με το τελευταίο δελτίο της Confindustria, της μεγαλύτερης Ενωσης Βιομηχάνων της Ιταλίας, ο πόλεμος στο Ιράν θα επιβαρύνει τους Ιταλούς βιομήχανους με επιπλέον 7 δισ. ευρώ στο κόστος της Ενέργειας και μέχρι 21 δισ. αν η σύγκρουση κλιμακωθεί μέσα στο 2026. Σε αυτή την περίπτωση, το ενεργειακό κόστος θα αντιπροσωπεύει το 7,6% του συνολικού κόστους παραγωγής, κοντά στα υψηλά επίπεδα του 2022 (8,3%).

Υπάρχουν όμως και οι κερδισμένοι... Οπως η ιταλική «Eni», που μέσα στον Απρίλη διπλασίασε το πρόγραμμα επαναγοράς μετοχών στα 2,8 δισ. ευρώ και παράλληλα αναθεώρησε ανοδικά κατά 20% τις εκτιμώμενες λειτουργικές ταμειακές ροές, επωφελούμενη από την εκτίναξη των τιμών της Ενέργειας. Το ίδιο και οι ENEL, SNAM, TERNA, IREN και Hera, που ανακοίνωσαν αύξηση των καθαρών κερδών από 5% έως 12%, ακολουθώντας την παγκόσμια τάση. Σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύτηκε στον «Guardian», οι 100 μεγαλύτερες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου αποκομίζουν συνολικά 30 εκατ. δολάρια επιπλέον την ώρα (!) από τη στιγμή που ξέσπασε ο πόλεμος.

Μόνο τον πρώτο μήνα του πολέμου, οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες κατέγραψαν αύξηση κερδών 23 δισ. δολάρια, ενώ ο κλάδος προβλέπεται να αποκομίσει επιπλέον 234 δισ. μέχρι το τέλος του έτους, εφόσον η τιμή του πετρελαίου παραμείνει γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι. Ενδεικτικά, η «ExxonMobil» αναμένει αύξηση της κερδοφορίας της έως και 2,9 δισ. δολάρια, η «Chevron» αύξηση εσόδων από τις εξορυκτικές δραστηριότητες κατά 1,6 έως 2,2 δισ. δολάρια, η «Shell» ανακοίνωσε «σημαντικά υψηλότερα» κέρδη από τις εμπορικές της δραστηριότητες και η «TotalEnergies» αναμένει σημαντική αύξηση κερδών έως 2,5 δισ. δολάρια. Υπερδιπλάσια κέρδη σε σχέση με το περσινό α' τρίμηνο ανακοίνωσε και η BP, με 3,2 δισ. δολάρια.

Τα απόνερα του ενεργειακού πολέμου χτυπάνε και την Ελλάδα, που έχει αναγορευτεί σε πύλη εισόδου του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη, προς μεγάλη ικανοποίηση των εγχώριων ενεργειακών ομίλων. Ανάμεσα σε πολλά άλλα, οι εταιρείες «Aktor» και «Venture Global» υπέγραψαν την περασμένη Τρίτη με την αλβανική κυβέρνηση μια 20ετή σύμβαση προμήθειας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ, ύψους 6 δισ. ευρώ. Οι ενεργοβόρες βιομηχανίες όμως διαμαρτύρονται για τις τιμές της Ενέργειας, που αυξάνονται ακόμα πιο γρήγορα μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή...

Πριν τον πόλεμο, η χονδρεμπορική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας βρισκόταν περίπου στα 65 ευρώ/Mwh, για να σκαρφαλώσει στα 83-85 ευρώ/Mwh στα μέσα Μάρτη και στα 116,2 ευρώ/MWh μέχρι τις 17 Μάρτη, καταγράφοντας ημερήσια άνοδο πάνω από 40%. Λίγες μέρες αργότερα, έφτασε στο ιστορικό υψηλό των 147,74 ευρώ/MWh (+74,26% μέσα σε μία ημέρα!) λόγω έκρηξης των διεθνών τιμών φυσικού αερίου, που τροφοδοτεί μεγάλο μέρος της ελληνικής ηλεκτροπαραγωγής. Δυσαρεστημένοι εμφανίζονται και οι βιομήχανοι εξαιτίας του κόστους της Ενέργειας, ασκώντας μεγαλύτερες πιέσεις στο κράτος και στην ΕΕ να στηρίξουν με νέα προνόμια την κερδοφορία τους. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος (ΣΕΒΕ), το 57,7% των βιομηχανιών αντιμετωπίζει μείωση της ζήτησης ή ακυρώσεις παραγγελιών λόγω αύξησης του κόστους, με τις επιπτώσεις να αξιολογούνται ως μικρής έντασης κατά 35,3%, μέσης έντασης κατά 32,4% και σημαντικές στο 26,5% των περιπτώσεων.

Η κυβέρνηση πάντως δεν έμεινε με σταυρωμένα χέρια. Eσπευσε να επιδοτήσει την κερδοφορία τους με εκατοντάδες δισ. ευρώ, ως αντιστάθμισμα στο κόστος της Ενέργειας, ενώ έμμεση επιδότηση στο κεφάλαιο (με ταυτόχρονη διατήρηση των τιμών στα ύψη) είναι και τα διάφορα pass, που υποτίθεται ότι στηρίζουν τη λαϊκή κατανάλωση. Οι κερδισμένοι και χαμένοι στα πεδία των ιμπεριαλιστικών συγκρούσεων είναι πάντα οι λαοί, που πληρώνουν τα σπασμένα και του ενεργειακού πολέμου. Η αντίθεση κεφάλαιο - εργασία βαθαίνει ακόμα περισσότερο και αποκαλύπτεται χωρίς φτιασιδώματα στις συνθήκες του ιμπεριαλιστικού πολέμου, που είναι συνέχεια της ειρήνης με το πιστόλι στον κρόταφο των λαών.

Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις είναι μια πρώτης τάξης ευκαιρία για τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα να δουν πίσω από τις γραμμές της «κανονικότητας» που προσπαθούν να τους παρουσιάσουν. Οι ανταγωνισμοί που βαθαίνουν στις άλλοτε «συμπαγείς» ιμπεριαλιστικές συμμαχίες, δείχνουν πως πάνω απ' όλα βρίσκονται τα συμφέροντα των μονοπωλιακών τους ομίλων, και όταν τα βρίσκουν μεταξύ τους και όταν τα χάνουν. Το καθήκον που μπαίνει μπροστά για τους λαούς, είναι να μετατρέψουν σε ανεπίστρεπτες ρωγμές τα ρήγματα που ανοίγουν παντού οι καπιταλιστικές αντιθέσεις, για να γκρεμίσουν οριστικά σε κάθε χώρα την εξουσία, το κράτος, τις συμμαχίες, το σύστημα που γεννάει την εκμετάλλευση και τον πόλεμο.