Εναν χρόνο μετά από την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας, εξαπολύεται ένα πρωτόγνωρο κύμα τρομοκρατίας από το κράτος, τους Βρετανούς ιμπεριαλιστές και τις παρακρατικές συμμορίες. Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΑΜ, ο απολογισμός είναι φρικιαστικός: Πάνω από 1.192 δολοφονίες, 6.413 τρομοκρατικές πράξεις, 70.000 συλλήψεις. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Κ. Ρέντης στις 10 Δεκέμβρη 1945 ανακοινώνει ότι έχουν ήδη διωχθεί 80.000 ΕΑΜίτες, για υποτιθέμενα κατοχικά αδικήματα, 40.000 απ' αυτούς βρίσκονταν στις φυλακές ως υπόδικοι ή κατάδικοι και ότι υπάρχουν άλλες 48.000 δικογραφίες αδιεκπεραίωτες. Εως τα μέσα του Αυγούστου του 1946 έχουν εκδοθεί και επιβληθεί 33 θανατικές ποινές και 39 καταδίκες σε ισόβια, ενώ έως τα τέλη του Οκτώβρη έχουν εξοριστεί 3.250 πολίτες.
Ειδικά στη Μακεδονία και πιο συγκεκριμένα στον νομό Πιερίας η χωροφυλακή μαζί με τις υπόλοιπες αντικομμουνιστικές συμμορίες ξεσαλώνουν απέναντι στους κομμουνιστές και άλλους αγωνιστές του μεγάλου ΕΑΜικού κινήματος.
Την αρχή του δολοφονικού οργίου αποτελεί η δολοφονία στη Θεσσαλονίκη του Λιτοχωρίτη Βάργκα ή Βράγκα, στελέχους της ομάδας μεραρχιών Μακεδονίας του ΕΛΑΣ, λίγες μέρες μετά την είσοδο του τελευταίου στη Θεσσαλονίκη. Λίγους μήνες μετά, το μοναρχοφασιστικό τάγμα της Εθνοφυλακής, που εγκαταστάθηκε στην Κατερίνη, καίει τη νύχτα της 7ης προς 8 Μάρτη 1945 το κενοτάφιο των πεσόντων αγωνιστών της Αντίστασης, που είχε στηθεί στην πλατεία της πόλης. Τις επόμενες μέρες απολύουν τους δοσίλογους εγκληματίες, συνεργάτες των Γερμανών, που τους έχει συλλάβει και παραδώσει ο ΕΛΑΣ. Τους οπλίζουν και τους οργανώνουν σε τρομοκρατική ομάδα. Σπάζουν και πυρπολούν τα γραφεία του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ, του ΚΚΕ, του Εργατικού Κέντρου. Επιτίθενται με φασιστική κτηνωδία στη Λέσχη της ΕΠΟΝ και διαλύουν την καλλιτεχνική βραδιά, που είναι αφιερωμένη στους αποστρατευμένους ΕΛΑΣίτες.
Σε αυτές τις συνθήκες πραγματοποιείται τον Φλεβάρη η 2η Ολομέλεια της ΚΕ. Στο δημοσιευμένο μέρος της αναφέρεται συγκεκριμένα: «Το ΕΑΜ πρέπει αμέσως να πάρει όλα τα οργανωτικά - τεχνικά μέτρα που θα επιτρέψουν στο λαό μας ν' αποκρούσει τη δολοφονική τρομοκρατία και να ματαιώσει τα φασιστικά σχέδια των εκμεταλλευτών του. Πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση αυτή είναι να σταματήσει ο λαός με τη Μαζική Λαϊκή Αυτοάμυνα και με τα ίδια μέσα που χρησιμοποιούν οι δολοφόνοι του την εξοντωτική τρομοκρατία που εξασκούν ενάντιά του οι συμμορίτες του Μαύρου Μετώπου και τα κρατικά όργανα. Ιερή, υπέρτατη και απαραβίαστη υποχρέωση για τον κάθε Ελληνα πολίτη και τις λαϊκές δημοκρατικές οργανώσεις του είναι να παλέψουν με όλα τα μέσα και να δώσουν όλες τις θυσίες για να υπερασπίσουν τη λευτεριά, τη Δημοκρατία και την εθνική ανεξαρτησία. Το καθεστώς του μονόπλευρου εμφυλίου πολέμου του δωσιλόγου και πλουτοκρατικού νεοφασισμού ενάντια στο λαό, απ' εδώ και μπρος πρέπει να γίνει απαράδεκτο και πρέπει στους εχθρούς μας ν' απαντήσουμε με τα ίδια σκληρά μέσα αποφασιστικά και μέχρι τη νίκη».
Ενώ στη μη δημοσιευμένη εισήγηση του Γραμματέα της ΚΕ Νίκου Ζαχαριάδη αναφέρεται: «Με τη μαζική πολιτική απεργία και τη Μαζική Λαϊκή Αυτοάμυνα ο λαός υπερασπίζει και με τα ίδια μέσα που χρησιμοποιούν οι δολοφόνοι του, τη ζωή, τις ελευθερίες και τη δημοκρατία του. Με τον παλλαϊκό πανδημοκρατικό αγώνα, που μπορεί να φτάσει και μέχρι τη γενική απεργία και την ένοπλη αντίσταση ο λαός υπερασπίζεται την εθνική του ανεξαρτησία και τιμή ενάντια σε κάθε επιβουλή από οποιαδήποτε πλευρά κι αν έρχεται... Κανένα χτύπημα του εχθρού δεν πρέπει να μείνει χωρίς ανάλογη απάντηση».
Το χτύπημα γίνεται τη νύχτα στις 30 προς 31 Μάρτη, μέρα που πραγματοποιούνται οι βουλευτικές εκλογές, από τις οποίες σωστά το ΚΚΕ και οι δυνάμεις του ΕΑΜ είχαν αποφασίσει να απέχουν. Εκλογές που γίνονται σε καθεστώς βίας και νοθείας.
Η επίθεση στο Λιτόχωρο σηματοδοτεί την έναρξη της ένοπλης λαϊκής απάντησης, η επιτυχία της αναπτερώνει το ηθικό των κομμουνιστών και αγωνιστών, που μετά τον απαράδεκτο αφοπλισμό της Βάρκιζας ζουν σε καθεστώς τρομοκρατίας. Επιταχύνει την προώθηση και στρατολόγηση ένοπλων αγωνιστών, σημαίνει την αρχή της προετοιμασίας του επαναστατικού λαϊκού στρατού, του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.
Στην ταχύτητα συγκρότησης του ΔΣΕ, στον προσανατολισμό της πάλης του και στην έκβαση της σύγκρουσής του με το ελληνικό αστικό κράτος και τους διεθνείς συμμάχους του επιδρούν αδυναμίες και αντιφάσεις που σχετίζονται με τη στρατηγική του ίδιου και του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος. Παρ' όλα αυτά, η τρίχρονη εποποιία της ένοπλης αναμέτρησης του ΔΣΕ με το καπιταλιστικό κράτος, τους Βρετανούς και στην πορεία τους ιμπεριαλιστές των ΗΠΑ, αποτελεί παρακαταθήκη στην πορεία του ΚΚΕ, του επαναστατικού κινήματος.
Με τον αγώνα αυτόν επιχειρήθηκε ο άνθρωπος να φτάσει στο μπόι των ονείρων του, να φτάσει στο μπόι των ανθρώπων. Οι αξίες, τα ιδανικά του επαναστατικού αγώνα διαπαιδαγώγησαν τους δεκάδες χιλιάδες μαχητές και μαχήτριες. Επιβεβαίωσαν στην πράξη τον αλληλοσεβασμό, την ισοτιμία ανάμεσα σε γυναίκα και άνδρα, την ουσιαστική δημοκρατία μέσα στους λαογέννητους θεσμούς. Καταργήθηκε στην πράξη κάθε διάκριση φυλετική ή εθνική, διαμορφώθηκε ένα ρεύμα μορφωτικής πολιτιστικής ανάτασης σε συνθήκες σκληρής ένοπλης αναμέτρησης.
Η επίθεση στο Λιτόχωρο στις 30 προς 31 Μάρτη, η κλαγγή των αντάρτικων τουφεκιών ήταν ο ήχος της αξιοπρέπειας, της ανυπότακτης και περήφανης στάσης ενός λαϊκού κινήματος που τα έδωσε όλα για όλα κατά του ξένου κατακτητή και έβλεπε πάλι τους ίδιους βασανιστές του να τον τυραννούν. Ηταν η βία των εκμεταλλευόμενων απέναντι στη βία των εκμεταλλευτών που πρώτοι την άσκησαν και πάντα την ασκούν.
Η ίδια γραμμή αναπαράγεται και σήμερα στη δικαιολόγηση των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων πρώτα στην Παλαιστίνη και τώρα στο Ιράν, συγκαλύπτοντας και σε αυτές τις περιπτώσεις τις ευθύνες των διεθνών λυκοσυμμαχιών ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ για τους πολέμους και τη σύγχρονη βαρβαρότητα. Μην αναγνωρίζοντας το δικαίωμα αντίστασης των λαών απέναντι στην ιμπεριαλιστική επιθετικότητα.
Η σοσιαλδημοκρατική αστική και η οπορτουνιστική προσέγγιση της Ιστορίας, ακόμα και όταν παρουσιάζονται υποκριτικά ως υπερασπιστές των αγωνιστών της ΕΑΜικής Αντίστασης και κατά περιόδους και των μαχητών του ΔΣΕ, δεν αποκλίνουν από τις συνολικές στοχεύσεις. Καταγγέλλουν το λεγόμενο κράτος της δεξιάς μόνο και μόνο για να αποκρύψουν την κοινή γραμμή του συνόλου των αστικών δυνάμεων και να αποκτήσουν εχέγγυα αξιοπιστίας στις εργατικές - λαϊκές δυνάμεις, ώστε να καταδικάσουν την «τυχοδιωκτική γραμμή» της ηγεσίας του ΚΚΕ εκείνη την περίοδο. Υποστηρίζουν πως το ΚΚΕ αντί να κυνηγάει ένα πουκάμισο αδειανό, έπρεπε να ενσωματωθεί, να επιλέξει τον δρόμο της ομαλότητας και να συμμετάσχει στις εκλογές του 1946, «νομιμοποιώντας» ουσιαστικά το αστικό όργιο. Ζητούν από το ΚΚΕ να αποκηρύξει σήμερα τον ένοπλο αγώνα του ΔΣΕ και να υποχωρήσει από τη σύγχρονη επαναστατική στρατηγική του, υπογράφοντας σήμερα τη δήλωση μετανοίας που οι κομμουνιστές δεν υπέγραψαν μπροστά στα εκτελεστικά αποσπάσματα.
Αλλωστε, και αυτές οι δυνάμεις στο όνομα της «εθνικής ενότητας» καλούν την εργατική τάξη, τον λαό να είναι έτοιμος να θυσιαστεί για τα συμφέροντα των μονοπωλίων στις πολεμικές συγκρούσεις. Καταγγέλλουν υποκριτικά την αιματοχυσία στη Μέση Ανατολή, αλλά συμφωνούν με την παραμονή των βάσεων, τη στήριξη των πολεμικών σχεδιασμών και των ιμπεριαλιστικών συμμαχιών. Αναπαράγουν όλη την προπαγάνδα του ευρωατλαντικού στρατοπέδου και νομιμοποιούν εν τέλει τα προσχήματα της επίθεσης.
Κρύβουν πως εθνική ενότητα δεν υπήρξε στην κατοχή, στην αντίσταση, γιατί η συντριπτική πλειοψηφία των αστικών δυνάμεων επέλεξε είτε να απέχει είτε ακόμα να συνεργαστεί με τους ναζί, ενώ η πλειοψηφία του λαού οργανώθηκε και πάλεψε δίπλα στο ΚΚΕ μέσα από το ΕΑΜ. Δίπλα στις απόψεις αυτές που αποτυπώνονται χρόνια τώρα από την αστική πτέρυγα της ιστοριογραφίας και της πολιτικής, τελευταία ενισχύεται και η γραμμή επίθεσης του οπορτουνιστικού χώρου και αυτόνομων συγγενών του στο κίνημα ομάδων με αφορμή και την υπόθεση των 200 της Καισαριανής αλλά και για τον ΔΣΕ. Ποια είναι αυτή; Πως η ηρωική ιστορία των κομμουνιστών της δεκαετίας του '40 δεν είναι συνυφασμένη με το ΚΚΕ. Και για να τεκμηριώσουν αυτή την πολεμική, καταφεύγουν στη γνωστή λαθολογία, επικαλούμενοι τη Συμφωνία της Βάρκιζας.
Αυτό το αναφέρουν ετερόκλητες δυνάμεις που έχουν υιοθετήσει είτε την άμεση συμμετοχή εδώ και τώρα σε αστική κυβέρνηση, είτε τη λογική των σταδίων, που επέδρασε στην έναρξη και καθυστέρηση της ένοπλης αναμέτρησης μετά το τέλος του πολέμου. Δηλαδή ενώ επιτίθενται φαινομενικά στη Βάρκιζα, οι ίδιοι έχουν υπογράψει με τη στρατηγική τους συμφωνία πλήρους αντεπαναστατικού συμβιβασμού με την καπιταλιστική εξουσία σήμερα.
Το ΚΚΕ τα σημερινά του πιστοποιητικά τα κερδίζει στις μεγάλες αναμετρήσεις της εποχής, στην επαναστατική του στρατηγική, στην ίδια την ταξική πάλη. Τα μέλη και τα στελέχη του μέσα στην ίδια την εργατική τάξη κατακτάνε καθημερινά με τον αγώνα και τη στάση τους το κύρος του κομμουνιστή.
Πολύ περισσότερο που το ΚΚΕ συζητώντας, μελετώντας και βγάζοντας συμπεράσματα από την υπερεκατοντάχρονη Ιστορία του, δεν κρατά μονάχα για τον εαυτό του τις μεγάλες ηρωικές στιγμές. Βλέπει και διδάσκεται από τα λάθη και τις αδυναμίες που κόστισαν στο επαναστατικό κίνημα. Κάνει κτήμα του κάθε πλευρά αυτής της πορείας, έτσι ώστε να φανεί πιο έτοιμο, πιο ικανό στις μεγάλες αναμετρήσεις που έχει μπροστά του.
Αλλωστε, το ΚΚΕ ανδρώθηκε στη θύελλα των μεγάλων ταξικών αναμετρήσεων, στις σκληρές δοκιμασίες του 20ού αιώνα, οι ρίζες του είναι βαθιές και απλώνονται γιατί φροντίζει με επαναστατικό θάρρος να βλέπει κάθε πλευρά της πορείας του, για να μπορέσει να εμπνεύσει την εργατική τάξη μέχρι την τελική μάχη για τη νίκη του σοσιαλισμού - κομμουνισμού.
Τη νύχτα στις 30 με 31 Μάρτη η κλαγγή των αντάρτικων πρώην ΕΛΑΣίτικων τουφεκιών ήταν η πρώτη μεγάλη απάντηση των καταπιεσμένων στους καταπιεστές πως δεν θα υποταχθούν, δεν θα μείνουν σιωπηλοί στην εξόντωσή τους, ανεξάρτητα από τις αδυναμίες, τα λάθη που προηγήθηκαν, τα προβλήματα που ακολούθησαν ακόμη και τη στρατιωτική ήττα του ΔΣΕ. Αυτή η νύχτα του Λιτοχώρου, τότε που βρόντηξε ο Ολυμπος και πάλι, ήταν η αρχή μιας εποποιίας που φλόγισε δίπλα στις μάχες των Κομμουνάρων και των Μπολσεβίκων τις καρδιές των επαναστατών σε όλο τον κόσμο. Ηταν η σφραγίδα του ταξικού και επαναστατικού χαρακτήρα του ΚΚΕ, που κράτησε ψηλά την κόκκινη σημαία όταν αυτή υποστελλόταν από την κορυφή του Κρεμλίνου.
Με ομιλητή τον Δ. Κουτσούμπα