Eurokinissi

Ζητούμενο ασφαλώς για το σύστημα αποτελεί η ανασύνταξη του κεντροαριστερού - σοσιαλδημοκρατικού πόλου, ως βασικού πυλώνα κυβερνητικής εναλλαγής αλλά και ενσωμάτωσης λαϊκών στρωμάτων, πλευρά ιδιαίτερα κρίσιμη στις σημερινές συνθήκες των οξυμένων ανταγωνισμών και πολεμικών αναμετρήσεων, που το κεφάλαιο χρειάζεται τη συμπληρωματική λειτουργία όλων των αστικών πολιτικών δυνάμεων, για τον εγκλωβισμό του λαού και τη στράτευσή του στους στόχους του κεφαλαίου, που βαφτίζονται «εθνικοί».

Στηρίζοντας την κυβερνητική πολιτική της ΝΔ και χαιρετίζοντας τη ΝΑΤΟική στρατιωτική αποστολή στην Κύπρο (Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Βρετανία), ο Ν. Ανδρουλάκης έλεγε από το βήμα του Συνεδρίου: «Είμαστε περήφανοι, πολύ περήφανοι για την παρουσία ισχυρών ευρωπαϊκών δυνάμεων στην Κύπρο», υπενθυμίζοντας τη σφραγίδα που έχει βάλει διαχρονικά το κόμμα του στην αντιδραστική ευρωενωσιακή πολιτική: «Η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ και ο ενιαίος αμυντικός χώρος ήταν έργο και εθνική γραμμή των κυβερνήσεων Α. Παπανδρέου και Κ. Σημίτη και σε αυτήν τη συγκυρία αναδεικνύεται η αξία αυτής της στρατηγικής που οδηγεί στον ενιαίο ευρωπαϊκό αμυντικό χώρο».

Για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, μάλιστα, η ενίσχυση της ΕΕ αποτελεί «πατριωτικό καθήκον», καθώς όπως χαρακτηριστικά είπε, «πλέον η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι όρος επιβίωσης, είναι καθαρή πατριωτική επιλογή».¹

Το ΠΑΣΟΚ, όπως και συνολικότερα η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, αλλά και τα αστικά φιλελεύθερα - συντηρητικά κόμματα, προβάλλουν την ανάγκη αναβάθμισης της λεγόμενης «στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ».

Ουσιαστικά, πρόκειται για στρατηγική που αντανακλά την επιδίωξη αναβάθμισης του ευρωπαϊκού κεφαλαίου και της πολύπλευρης προετοιμασίας του, ώστε να ανταποκριθεί μέσα σε ένα περιβάλλον όλο και πιο οξυμένων ανταγωνισμών, αντιθέσεων αλλά και σύνθετων διαπραγματεύσεων ανάμεσα σε ΗΠΑ - ΕΕ, ανακατατάξεων στο ΝΑΤΟ και γενικότερου προβληματισμού για τη θέση της ΕΕ στον διεθνή ανταγωνισμό.

Στο ζήτημα αυτό συμπλέουν σε μεγάλο βαθμό οι μεγάλες «πολιτικές οικογένειες» των ευρωπαϊκών κομμάτων, και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα, που προωθούν τις αντίστοιχες πολιτικές, ώστε να αναβαθμιστεί πολιτικά και στρατιωτικά η ικανότητα της ΕΕ και των ευρωπαϊκών αστικών κρατών.

Υπενθυμίζουμε ότι στη συζήτηση στη Βουλή για τις πολεμικές δαπάνες, ο Ν. Ανδρουλάκης είχε χαρακτηρίσει τη Λευκή Βίβλο για την Ευρωπαϊκή Αμυντική Ετοιμότητα και το πρόγραμμα Rearm EU ως «ανεπαρκή και δειλά βήματα», καλώντας σε πιο αποφασιστικά μέτρα, ενώ, όπως έλεγε σε προηγούμενη αντίστοιχα «φιλοπόλεμη» ομιλία: «Θέλουμε μία αυτοδύναμη Ευρώπη όπου μέσω του ευρωστρατού [τα κράτη - μέλη] θα νιώθουν ασφάλεια από τη Φινλανδία μέχρι την Κύπρο».²

Το ποιον θα προστατεύουν οι στρατιωτικές δυνάμεις «από τη Φινλανδία έως την Κύπρο», ή οι ελληνικοί «Patriot» «από τη Βουλγαρία έως την Αραβία», όπως θριαμβολογούσαν τα αστικά κόμματα τις προηγούμενες μέρες, το καταλαβαίνουμε από παρεμβάσεις όπως του Γ. Μανιάτη στο Συνέδριο, όπου εγκαλούσε την κυβέρνηση της ΝΔ για καθυστερήσεις στην προώθηση των ενεργειακών σχεδιασμών για το κυνήγι της μοιρασιάς στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο πρώην υπουργός Ενέργειας του ΠΑΣΟΚ όχι μόνο υπερθεμάτισε των σχεδιασμών του ελληνικού κεφαλαίου και των συμφωνιών με τους αμερικανικούς πετρελαϊκούς κολοσσούς, αλλά διεκδικώντας την «πατρότητα» κάνει κριτική στη ΝΔ για αργούς ρυθμούς στην προώθηση των συμφωνιών «που δημιούργησε ως πατριωτική παρακαταθήκη το ΠΑΣΟΚ», κατηγορώντας την ότι «περηφανεύεται για δήθεν δικές της επιτυχίες στα θαλάσσια οικόπεδα που εμείς έχουμε χαράξει».

Από κοντά και οι δυνάμεις της ΠΑΣΚΕ στο εργατικό - συνδικαλιστικό κίνημα, όπως πρόσφατα στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενέργειας που μαζί με τη ΔΑΚΕ πανηγύριζαν για τις σχετικές συμφωνίες των ομίλων: «Αποτελεί ζήτημα εθνικής στρατηγικής σημασίας, με πιθανές θετικές επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια της χώρας (...) και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Γι' αυτόν τον λόγο, τις χαιρετίζουμε». Συνολικά άλλωστε η ΠΑΣΚΕ επιδιώκει διαχρονικά τη στοίχιση του εργατικού κινήματος στις κατευθύνσεις του κεφαλαίου και της ΕΕ.

Στο ίδιο μήκος κύματος και η παρέμβαση της Α. Διαμαντοπούλου στο Συνέδριο, που μίλησε για την ανάγκη της «Εθνικής Ισχύος» και για μια «ισχυρή Ευρώπη των προθύμων».

Γνωρίζουμε, εξάλλου, ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να εναλλάσσει και να χρησιμοποιεί μια μεγάλη γκάμα εξαπάτησης.

Μαζί με τις επικλήσεις για την τήρηση του «Διεθνούς Δικαίου», προβάλλει ταυτόχρονα την ενίσχυση της στρατιωτικής ισχύος της ΕΕ και των ΝΑΤΟικών αποστολών. Eξάλλου, οι επικλήσεις στο «Διεθνές Δίκαιο» που ακούμε αυτό το διάστημα από σοσιαλδημοκρατικές αλλά όχι μόνο δυνάμεις στην Ευρώπη, αξιοποιούνται σε αυτήν τη φάση από τμήματα του ευρωπαϊκού κεφαλαίου στην προσπάθεια να ντύνονται με τον μανδύα της «διεθνούς νομιμότητας» οι δικές τους επιδιώξεις.

Παλαιότερα, μαζί με το «έξω οι βάσεις» το ΠΑΣΟΚ υπέγραφε τις συμφωνίες για επέκταση της παραμονής τους, ή στη διάρκεια του πολέμου στο Ιράκ το 2003, που ως κυβέρνηση συμμετείχε ενεργά στη στήριξη της πολιτικής των ιμπεριαλιστικών συμμαχιών ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ και των ψευδεπίγραφων προσχημάτων, και την ίδια ώρα... καλούσε και σε αντιπολεμικά συλλαλητήρια. Αλήστου μνήμης κοροϊδία.

Υπενθυμίζουμε, εξάλλου, ότι μια σειρά σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις πρωτοστατούν αυτήν την περίοδο, για να δοθεί ώθηση στην πολεμική προετοιμασία των κρατών τους. Ενδεικτικά:

Η σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση της Νορβηγίας ψήφισε τη «Νέα Εθνική Στρατηγική για την Αμυνα», με άμεσο διπλασιασμό των πολεμικών δαπανών για αγορές υποβρυχίων, ελικοπτέρων και μέσων ναυτικής επιτήρησης, αεροσκαφών F-35 αλλά και αριθμητική αύξηση των ενόπλων δυνάμεων, ενίσχυση δομών πολιτοφυλακής και εκπαίδευσης του πληθυσμού για εγκαταστάσεις «έκτακτων αναγκών».³

Η κυβέρνηση των Εργατικών στη Βρετανία παρουσίασε το περασμένο καλοκαίρι τη «Στρατηγική Αμυντική Αναθεώρηση» (Strategic Defence Review),«ένα σχέδιο για να γίνει η Βρετανία ασφαλέστερη και ισχυρότερη, ένα έθνος έτοιμο για μάχη, θωρακισμένο», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο πρωθυπουργός Κ. Στάρμερ. Με αύξηση των στρατιωτικών δαπανών και ταυτόχρονες περικοπές, με βασικά επιδόματα να μπαίνουν στο στόχαστρο.

Στην Ισπανία, η σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση του Π. Σάντσεθ έχει τριπλασιάσει τις πολεμικές δαπάνες, από 11,1 δισ. το 2018 που ανέλαβε στα 33,1 δισ.⁴ ενώ με την ψήφιση των «Ειδικών Εξοπλιστικών Προγραμμάτων» (Programas Especiales de Armamento) προωθεί αποφασιστική ενίσχυση στρατιωτικών υποδομών, αγορά οπλικών συστημάτων, πλοίων και αεροσκαφών, αναβάθμιση συστημάτων συλλογής πληροφοριών και κυβερνοασφάλειας.

Πρέπει, επίσης, να υπενθυμίσουμε ότι ο Σάντσεθ, τις ίδιες μέρες που παρουσιαζόταν ως «φιλειρηνιστής» στη Μ. Ανατολή - με σκοπό την προώθηση των συμφερόντων του ισπανικού κεφαλαίου - συναντήθηκε με τον Ζελένσκι στη Μαδρίτη (18 Μαρτίου) όπου συνυπέγραψαν ένα πλαίσιο ευρύτατων οικονομικών και στρατιωτικών συμφωνιών συμπαραγωγής όπλων, drones, ραντάρ και πυραύλων. Αλλά και συμφωνίες επενδύσεων σε τομείς όπως οι σιδηρόδρομοι και η Ενέργεια, καθώς το ισπανικό κεφάλαιο διεκδικεί ενεργά μερίδιο και από τη «λεία» της λεγόμενης «ανοικοδόμησης».

Εξάλλου, η Ισπανία έχει αναλάβει την εκπαίδευση πάνω από 8.000 Ουκρανών αξιωματικών στις ΝΑΤΟικές της εγκαταστάσεις, ενώ κατά τη συνάντηση του λεγόμενου «Συνασπισμού των Προθύμων» στο Παρίσι, ο Σάντσεθ δεν απέκλεισε τη συμμετοχή στρατιωτικού προσωπικού. «Εφόσον η Ισπανία έστειλε στρατεύματα διατήρησης της ειρήνης σε μακρινά από τη χώρα μας γεωγραφικά πλάτη, πώς να μη στείλει στρατεύματα διατήρησης της ειρήνης στην Ουκρανία, μια ευρωπαϊκή χώρα;», διερωτήθηκε.⁵

Αρκετός «θόρυβος» σηκώθηκε γύρω από την απόφαση του Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ που έσπευσε να «αποκλείσει» μελλοντικές συνεργασίες με τη ΝΔ, όπου με παρέμβαση Σκανδαλίδη υπήρξαν και οι σχετικές συμβιβαστικές διατυπώσεις που ικανοποίησαν τις διάφορες εσωκομματικές τάσεις.⁶ Ενώ θα ξεδιπλωθούν περισσότερες κοκορομαχίες σε υψηλούς τόνους για τη «διαφάνεια», τα «σκάνδαλα» και το λεγόμενο «κράτος δικαίου» ανάμεσα στα δύο κόμματα, ιδιαίτερα μετά και τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, οι συνθήκες της πολεμικής εμπλοκής είναι που θα καθορίσουν τη «μεγάλη εικόνα» και τις όποιες εξελίξεις στη συνέχεια, πριν ή μετά τις εκλογές, ανάμεσα στα κόμματα της αστικής διαχείρισης. Οι ανάγκες και οι προτεραιότητες του κεφαλαίου αποτελούν άλλωστε το κοινό στρατηγικό έδαφος σύμπλευσης αυτών των δυνάμεων.

Πολύ χαρακτηριστικά, η Ντόρα Μπακογιάννη, μιλώντας από τη σκοπιά των γενικών συμφερόντων της αστικής πολιτικής, ξεκαθάριζε σε πρόσφατη συνέντευξή της, ότι στις σημερινές συνθήκες των διεθνών αναταράξεων «οι Ελληνες δεν ζουν σε γυάλα. Στο τέλος της ημέρας θα επιδιώξουν τη σταθερότητα. Εάν, όμως, δεν δώσει αυτοδυναμία στη ΝΔ, δεν υπάρχει άλλη δυνατότητα συνεργασίας πέρα από το ΠΑΣΟΚ. Ακούω ότι κάποιοι στο ΠΑΣΟΚ το αρνούνται. Πάντα έτσι γίνεται, όμως, πριν από τις εκλογές. Είναι οι μεγάλες δηλώσεις».⁷

Το ΠΑΣΟΚ ασφαλώς το προβληματίζει το πώς θα επανασυνδεθεί με ψηφοφόρους που έχουν μετακινηθεί σε άλλα κόμματα, και στη ΝΔ, η οποία καταγράφει μια σημαντική διείσδυση στον λεγόμενο «μεσαίο χώρο» τα τελευταία χρόνια, που εκφράστηκε και με τη μετακίνηση πρωτοκλασάτων στελεχών από το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση της ΝΔ. Οπως χαρακτηριστικά δήλωνε ένας από αυτούς, ο Μ. Χρυσοχοΐδης, «πιστεύω ότι η σοσιαλδημοκρατία εκπροσωπείται σήμερα καλύτερα από τον Κ. Μητσοτάκη».⁸

Μαζί με αυτόν τον ιδιότυπο διαγωνισμό για το ποιος είναι «περισσότερο ΠΑΣΟΚ», υπενθυμίζουμε και τον αντίστοιχο διαγωνισμό για το ποιος είναι περισσότερο «εκσυγχρονιστής» και «τιμά την κληρονομιά» του Κ. Σημίτη, που ξεδιπλώθηκε πριν κάποιους μήνες με τον θάνατο του πρ. πρωθυπουργού, ανάμεσα στον Κυρ. Μητσοτάκη και το ΠΑΣΟΚ.

Τα δύο κόμματα, εξάλλου, όπως και όλα τα κόμματα της αστικής διαχείρισης βαδίζουν σε κοινό στρατηγικό έδαφος και, όπως είδαμε με τις συγκυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ - ΝΔ (αλλά και με ΛΑ.Ο.Σ. και ΔΗΜΑΡ) την περίοδο των μνημονίων, οι αστικές πολιτικές δυνάμεις όταν χρειάζεται βάζουν στην άκρη τις όποιες επιμέρους διαφοροποιήσεις, για να υπηρετήσουν από κοινού το βασικό, τη σταθερότητα της καπιταλιστικής διαχείρισης, είτε με άμεση συνεργασία είτε «μοιράζοντας ρόλους» ανάμεσα στη διακυβέρνηση και τη βολική αντιπολίτευση.

Ο λαός έχει εμπειρία από τις πολλές μεταμορφώσεις της σοσιαλδημοκρατίας.

Εχει πρόσθετα εφόδια για να απαντήσει στις παλιές και τις νέες αυταπάτες που θα ντυθούν τώρα και με τον μανδύα της «εθνικής συναίνεσης», που δεν είναι τίποτα άλλο παρά προσπάθεια ευθυγράμμισης του λαού με τους στόχους του κεφαλαίου: Την εμπλοκή στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς, την ενίσχυση της πολεμικής οικονομίας και τη θωράκιση της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων.

Ο λαός έχει τη δύναμη να παρεμβαίνει στις εξελίξεις, να βάζει εμπόδια στους αστικούς σχεδιασμούς, να ανοίγει δρόμο ρήξης και ανατροπής.

Το δείχνουν τα παραδείγματα της εργατικής - λαϊκής πάλης ενάντια στην εμπλοκή, οι αγώνες των λιμενεργατών του Πειραιά για να μη στέλνονται φορτία θανάτου, οι αγώνες των ναυτεργατών ενάντια στα «θανατόχαρτα» των εφοπλιστών, οι αγώνες ενάντια στη συμμετοχή πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων στα ΝΑΤΟικά πολεμικά προγράμματα.

Είναι παραδείγματα απειθαρχίας, ταξικού αγώνα σε κατεύθυνση που συγκρούεται με τις στρατηγικές επιλογές του κεφαλαίου, που αποκαλύπτει ότι η εργατική τάξη δεν έχει κανένα κοινό συμφέρον με τους καπιταλιστές και τους ανταγωνισμούς τους για την κερδοφορία.

Για να δυναμώνει το ρεύμα αμφισβήτησης, ταξικής ανυπακοής, για να μη μένει ο λαός παθητικός θεατής, αλλά να βάζει τη δική του σφραγίδα στις εξελίξεις.

Παραπομπές:

1. Ομιλία Ν. Ανδρουλάκη, 4ο Συνέδριο ΠΑΣΟΚ, 27/3/26

2. Ομιλία Ν. Ανδρουλάκη, Βουλή, 2/4/25 και στην ΚΠΕ ΠΑΣΟΚ, 7/4/24

3. New Norwegian Long Term Plan on Defence, www.regjeringen.no

4. Defence Expenditure of NATO Countries (2014-2025), www.nato.int

5. «Ριζοσπάστης», 10-11/1/26

6. Ας σημειώσουμε ότι πέρα από την κυριαρχία του μπλοκ Ανδρουλάκη, ισχυρή καταγραφή φαίνεται να έκανε ο Μ. Χριστοδουλάκης, στον κύκλο του οποίου κινείται περίπου το 25% της νέας ΚΕ, ενώ αρκετά αδύναμη καταγράφηκε τελικά οργανωτικά η πλευρά Χ. Δούκα. Εκλέχτηκαν 271 μέλη ΚΕ από τους περίπου 5.000 συνέδρους.

7. Εφημερίδα «Πελοπόννησος», 20/3/26

8. Ραδ. ΣΚΑΪ, 16/10/25