Η κυβέρνηση, διά του υφυπουργού Εθνικής Αμυνας Αθ. Δαβάκη, επέλεξε να κάνει αυτό που κάνει συστηματικά: Να σκεπάσει την περιβαλλοντική καταστροφή με «στρατιωτικά» προσχήματα, να πετάξει λίγες νομικές παραπομπές στον αέρα και να αποφύγει την ουσία. Δηλαδή: ποιος αποφάσισε, με ποια σκοπιμότητα, με ποιες άδειες και γιατί σε περιοχή Natura εμφανίζεται ως «συντήρηση δρόμου» αυτό που είναι διάνοιξη/επέμβαση στην κορυφογραμμή, σε αλπική ζώνη.

Ο Ν. Εξαρχος περιέγραψε ότι στην περιοχή Πληκάτι - Γοργοπόταμος συγκεντρώθηκαν βαριά στρατιωτικά μηχανήματα που «ανοίγουν τμήμα του δρόμου» περίπου 700 μέτρων, συνεχίζοντας από εκεί που είχε σταματήσει ο ιδιώτης ανάδοχος, με στόχο να ενωθούν οι χαράξεις από Ηπειρο και Καστοριά. Τόνισε ότι εμφανίζεται ως «συντήρηση υπάρχοντος δρόμου», ενώ «στην πραγματικότητα πρόκειται για ορειβατικό μονοπάτι», άρα μιλάμε για συνέχιση διάνοιξης στην αλπική ζώνη, με το γνωστό «παράθυρο» ότι «είναι έργο του στρατού».

Την ώρα που τέθηκαν συγκεκριμένα ερωτήματα για φορέα υλοποίησης, σκοπιμότητα, άδειες, μελέτες, γνωμοδοτήσεις, περιβαλλοντική διαδικασία και ελέγχους, η απάντηση της κυβέρνησης κινήθηκε αλλού: Στο να δικαιολογήσει πολιτικά και επικοινωνιακά την επέμβαση, αποφεύγοντας να δώσει καθαρές απαντήσεις για τις αυθαιρεσίες και την ουσία του έργου.

Ο υφυπουργός Εθνικής Αμυνας Αθ. Δαβάκης υπεραμύνθηκε της κατασκευής/παρέμβασης, επικαλούμενος ότι το υπουργείο αποδέχθηκε αίτημα της Περιφέρειας Ηπείρου να ελέγξει την περιοχή και τη διαδρομή για τυχόν ύπαρξη πυρομαχικών - χωρίς να αναφέρει αν βρέθηκαν - ενώ σημείωσε ότι η διασυνδεσιμότητα των δύο περιοχών είναι απαραίτητη για καλύτερη πρόσβαση και εφοδιασμό των φυλακίων. Ισχυρίστηκε ακόμα ότι το έργο βοηθά και στην πρόσβαση των κτηνοτρόφων της περιοχής, παρότι παραδέχθηκε ότι αυτοί είναι ελάχιστοι, ως αποτέλεσμα άλλωστε της διαχρονικής πολιτικής που τους ξεριζώνει.

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση προσπάθησε να εμφανίσει μια βαριά επέμβαση σε αλπική ζώνη Natura ως «αναγκαιότητα» που χωράει τα πάντα: Αμυνα, κοινωνική προσφορά, κτηνοτροφία, πολιτική προστασία. Οταν όμως τα πάντα γίνονται «λόγος», τότε στην πράξη δεν υπάρχει κανένας λόγος. Αυτή είναι η πολιτική τους: Ο,τι δεν περνάει με κανονικές διαδικασίες, περνάει με σφραγίδα δήθεν «εθνικής» ανάγκης. Ο υφυπουργός προσπάθησε να στήσει νομικό άλλοθι πατώντας σε τρία σημεία: Π.Δ. 430/1983, άρθρο 76 του Δασικού Κώδικα και άρθρο 55 του ν. 998/1979. Το πρόβλημα είναι ότι τίποτα από αυτά δεν ισοδυναμεί με «λευκή επιταγή» για έργα οδοποιίας σε Natura, ούτε απαντά στο με ποια σκοπιμότητα, ποια περιβαλλοντική διαδικασία, ποιες γνωμοδοτήσεις, μελέτες και έλεγχο ποιου γίνονται τα έργα.

Το Π.Δ. 430/1983 είναι κύρωση στρατιωτικού κανονισμού («Προκάλυψη»). Το να το επικαλείται ως «βάση» για παρέμβαση σε προστατευόμενη περιοχή είναι πολιτική κουτοπονηριά: Στρατιωτικός κανονισμός δεν ισοδυναμεί με περιβαλλοντική αδειοδότηση. Το άρθρο 76 του Δασικού Κώδικα αφορά διαχείριση δασών σε ειδικό καθεστώς (στρατιωτικές αμυντικές περιοχές/απαγορευμένες ζώνες) και δεν είναι γενικός κανόνας ούτε «πάσο» για έργα οδοποιίας. Το άρθρο 55 του ν. 998/1979 μιλά ρητά για οχυρωματικά έργα και προβλέπει, τουλάχιστον, προηγούμενη ενημέρωση της δασικής αρχής. Η κυβέρνηση, όμως, επιχειρεί να απλώσει πάνω σε τέτοιες διατάξεις μια παρέμβαση που την παρουσιάζει πότε ως «στρατιωτική ανάγκη» και πότε ως «κοινωνική προσφορά» και «κτηνοτροφική πρόσβαση», για να την κάνει να φαίνεται αυτονόητα νόμιμη. Με απλά λόγια: Κρύβονται πίσω από διατάξεις που δεν λένε αυτά που ισχυρίζονται ότι λένε, για να περάσουν παρεμβάσεις σε προστατευόμενη περιοχή χωρίς να απαντήσουν στα κρίσιμα.

Απέναντι στην κυβερνητική υποκρισία, ο Ν. Εξαρχος επικαλέστηκε και κατέθεσε στα πρακτικά έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης του Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών ΥΠΕΝ (Σώμα Επιθεώρησης Βορείου Ελλάδος - Τμήμα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος) προς τον Σύλλογο Αετομηλιτσιωτών, που επιβεβαιώνει την ύπαρξη Οριστικής Εκθεσης Ελέγχου / Πράξης Βεβαίωσης Παράβασης των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος για την εκτέλεση έργων οδοποιίας στο όρος Γράμμος, η οποία έχει διαβιβαστεί και στην Περιφέρεια Ηπείρου για τη διάνοιξη του ίδιου δρόμου το 2024, τότε που ο στρατός εμφανιζόταν ως «κομπάρσος». Στο συγκεκριμένο έγγραφο οι Επιθεωρητές αναφέρουν: «Βάσει των ευρημάτων και των στοιχείων της επιθεώρησης, βεβαιώθηκαν παραβάσεις για τις οποίες επιβλήθηκε στην Περιφέρεια Ηπείρου διοικητικό πρόστιμο, καθώς και Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών, βάσει του οποίου οφείλει να προβεί σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες για την πλήρη συμμόρφωσή του και εντός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος». Αυτό, από μόνο του, γκρεμίζει το αφήγημα «όλα έγιναν σωστά, ενημερώσαμε, δεν υπήρξε αντίρρηση». Γιατί όταν υπάρχει πρόστιμο και παραβάσεις, τελειώνουν τα παραμύθια περί «νομιμότητας». Γι' αυτό ο υπουργός ξεκίνησε την πρωτολογία του υπογραμμίζοντας ότι τοποθετείται «αποκλειστικά σε ό,τι αφορά ως φορέα υλοποίησης στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας». Επαιξε δηλαδή επικοινωνιακά παιχνίδια.

Ο βουλευτής του ΚΚΕ έβαλε και την πολιτική ουσία: Η κυβέρνηση επικαλείται «διασυνδεσιμότητα φυλακίων» και τον «αμυντικό χαρακτήρα» των έργων, την ώρα που - όπως σημείωσε - κλείνουν/μετακινούνται υποδομές και φυλάκια στην παραμεθόριο, άρα το επιχείρημα της «άμυνας» χρησιμοποιείται κατά παραγγελία για να περνάει μια επέμβαση που αλλιώς δεν στέκει. Αυτό είναι το γνωστό έργο: Οταν χρειάζεται να ανοίξει δρόμος για συμφέροντα, ντύνεται «εθνική ανάγκη».

Ο Ν. Εξαρχος απαίτησε ξεκάθαρη απάντηση από την κυβέρνηση, σημειώνοντας ότι υπάρχουν αναφορές/φήμες πως το έργο πιθανόν να εξυπηρετεί την απαίτηση ορισμένων παραστρατιωτικών και εκκλησιαστικών κύκλων για διάνοιξη δρόμου από το χωριό Γράμμος έως το μνημείο στο ύψωμα Γκέσος και την πρόσφατα νεοανεγερθείσα εκκλησία, με απώτερο στόχο την αναβίωση «γιορτών μίσους», ενώ άλλες φήμες κάνουν λόγο για εξυπηρέτηση επιχειρηματικών συμφερόντων στον ορεινό τουρισμό.

«Η ιστορία του Γράμμου δεν σηκώνει μισόλογα», υπογράμμισε ο βουλευτής του ΚΚΕ, σημειώνοντας ότι ο λαός της περιοχής και όσοι ζουν από το βουνό καλούνται να υπερασπιστούν τον Γράμμο ως τόπο δουλειάς, αλλά και ως τόπο μνήμης και αγώνα - όχι ως πεδίο για μπουλντόζες που στρώνουν άσφαλτο πάνω στη φύση και στην ιστορία.

Στο συλλυπητήριο μήνυμά της σημειώνει: «Η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ εκφράζει τα συλλυπητήριά της στον σύντροφο Ρίζο Μαρούδα, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, και στην οικογένειά του, για την απώλεια του πατέρα του, Κυριαζή.

Ο σύντροφος Κυριαζής Μαρούδας γεννήθηκε το 1937 από οικογένεια αγωνιστών. Συμμετείχε στους Λαμπράκηδες και στη συνέχεια έγινε μέλος του ΚΚΕ, όπου παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του, έχοντας συμβολή στο εργατικό - λαϊκό κίνημα στην περιοχή της Λάρισας και της Αγιάς».

Τα πιο θερμά της συλλυπητήρια εκφράζει και η Επιτροπή Περιοχής Θεσσαλίας του ΚΚΕ στον σύντροφο Ρίζο Μαρούδα, στην οικογένειά του και σε όλους τους οικείους του.

Αντίστοιχα το Τμήμα Αγροτικής Πολιτικής της ΚΕ του ΚΚΕ, εκφράζοντας τα συλλυπητήριά του, σημειώνει: «Σε αυτές τις δύσκολες στιγμές, εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στον σύντροφο Ρίζο Μαρούδα και στην οικογένειά του. Του ευχόμαστε δύναμη και κουράγιο για να διαχειριστεί αυτήν τη μεγάλη απώλεια. Στεκόμαστε με ειλικρινή θαυμασμό και σεβασμό απέναντι στο σθένος που επέδειξε όλο αυτό το διάστημα, παραμένοντας στην πρώτη γραμμή του αγώνα των βιοπαλαιστών αγροτών, ενώ παράλληλα έδινε με αξιοπρέπεια τον δύσκολο προσωπικό αγώνα δίπλα στον πατέρα του».

Τα θερμά της συλλυπητήρια στον Ρίζο Μαρούδα, πρόεδρο της, εκφράζει και η Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Λάρισας.

Στη μνήμη του συντρόφου Κυριαζή Μαρούδα, αντί για στεφάνι, προσφορά στο Κόμμα μας 40 ευρώ, όπως και ο ίδιος θα ήθελε, εκφράζοντας έστω και από απόσταση τη συμπαράστασή μου στην γυναίκα του, Ντίνα, στα παιδιά του, Ρίζο και Νίνα, στην Πόπη και τον Περικλή, στα εγγόνια του, Κέλλη, Κωνσταντίνα και Κυριαζή.

Ελένη Μπέλλου