«Ούτε σε ξερονήσια ούτε σε φυλακές, ποτέ τους δεν λυγίσανε οι κομμουνιστές!». Αυτό το σύνθημα αντήχησε στην Αίθουσα Συνεδρίων του ΚΚΕ για να υποδεχτεί στο βήμα τον Δημήτρη Γόντικα, μέλος της ΚΕ του Κόμματος και Γραμματέα της ΚΝΕ την περίοδο 1972 - 1979, ο οποίος απηύθυνε χαιρετισμό στη μεγάλη εκδήλωση για τα 50 χρόνια από το 1ο Συνέδριο της Οργάνωσης.

«Και ούτε πρόκειται να λυγίσουν!», απάντησε ο Δ. Γόντικας, ξεκινώντας την ομιλία με αναφορά στη δημοσίευση των συγκλονιστικών φωτογραφικών ντοκουμέντων: «Αυτές τις ώρες ένα απρόσμενο γεγονός μάς έχει συγκλονίσει όλους. Είναι οι φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας και ζωντανεύουν τη μεταφορά και εκτέλεση, από τους ναζί κατακτητές, των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944.

Το ΚΚΕ θα κάνει ό,τι μπορεί για να πάνε αυτά τα μοναδικά και πολύτιμα ντοκουμέντα, όπως τους πρέπει, στους ηρωικούς δήμους Καισαριανής και Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να μπορούν ο λαός μας και τα παιδιά του να καμαρώνουν για τους πατεράδες τους, να διδάσκονται και να εμπνέονται από το παράδειγμά τους.

Βλέπουμε σήμερα ανάμεσά μας αρκετές και αρκετούς συντρόφους και συντρόφισσες αντιπροσώπους στο 1ο Συνέδριο της ΚΝΕ. Τους καλωσορίζουμε.

Ολοι και όλες, αλλά και αρκετοί που δεν βρίσκονται σήμερα εδώ για διάφορους λόγους, θεωρούμε τη συμμετοχή μας στην ΚΝΕ την περίοδο εκείνη μια ξεχωριστή περίοδο της ζωής μας και της πολιτικής μας δράσης στο επαναστατικό κίνημα.

Πάντα θα υπάρχουν ανάμεσά μας και εκείνοι και εκείνες που έβαλαν τα πρώτα αγκωνάρια της ΚΝΕ και έφυγαν από τη ζωή.

Ανάμεσά τους ο πρώτος Γραμματέας της ΚΝΕ, ο σύντροφος Μήτσος Τσιάρας, μια ηρωική μορφή του Κόμματος και του κινήματος της νεολαίας.

Με την ευκαιρία της σημερινής επετείου, να θυμηθούμε και μια άλλη ιστορική και ηρωική επέτειο. Ακριβώς σαν σήμερα, 15 Φλεβάρη 1974, λίγες βδομάδες μετά το Πολυτεχνείο, το Κόμμα και η ΚΝΕ δέχτηκαν ισχυρό πλήγμα από τους μηχανισμούς της χούντας. Δεκάδες μέλη και στελέχη του ΚΚΕ και της ΚΝΕ για 6 περίπου μήνες αντιμετώπισαν μαχητικά στα μπουντρούμια της Ασφάλειας τη δολοφονική μανία των βασανιστών της χούντας.

Πέρασε μισός αιώνας από το 1ο Συνέδριο της ΚΝΕ.

Πολλά έχουν αλλάξει από τότε.

Τα μόνα που δεν έχουν αλλάξει είναι οι βασικοί λόγοι για τους οποίους ενταχθήκαμε στην ΚΝΕ. Η αναγκαιότητα του σοσιαλισμού - κομμουνισμού και η ισχυροποίηση του ΚΚΕ ως ηγέτη, οργανωτή και καθοδηγητή της σοσιαλιστικής επανάστασης.

Παραμένουμε αμετακίνητοι και συνεχίζουμε, πάντα με την ίδια φλόγα της πρώτης νιότης, σε αυτόν τον δρόμο, και με μεγαλύτερη ακόμα αποφασιστικότητα και ωριμότητα.

Χαιρετίζουμε θερμά τις αποφάσεις του 22ου Συνεδρίου του ΚΚΕ, που έγινε πρόσφατα και έθεσε όλο το Κόμμα και την ΚΝΕ σε θέση μάχης για να γίνει αυτή η προοπτική άμεση υπόθεση ζωής και αγώνα της εργατικής τάξης, της νεολαίας, όλων των εργαζομένων.

Αν θέλαμε να ξεχωρίσουμε κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιόδου που έγινε το 1ο Συνέδριο, αυτά νομίζουμε είναι τα εξής:

Η ορμητική ανάπτυξη της ΚΝΕ. Με τις πρωτοπόρες ιδέες της, με τις πρωτοβουλίες της, με τη μαχητικότητά της, απλώθηκε σε πολύ λίγο διάστημα σε όλη την Ελλάδα, σε όλες τις πόλεις και στο εξωτερικό.

Κατέκτησε την πρώτη θέση στο φοιτητικό κίνημα, στις τεχνικές και επαγγελματικές σχολές και σε πολλά Γυμνάσια και Λύκεια. Με σύνθημα "κάθε μέλος της ΚΝΕ και μια ΟΒ", χιλιάδες μέλη της ΚΝΕ πήραν στην πλάτη τους, κυριολεκτικά, την οικοδόμηση της ΚΝΕ σε εκατοντάδες χώρους δουλειάς, σε χώρους Εκπαίδευσης σε πόλεις, χωριά και νησιά, και αναδείχθηκαν σε ηγέτες στον χώρο τους. Οι ΟΒ της ΚΝΕ και τα μέλη της ήταν πραγματικά η ψυχή της ΚΝΕ. Το 1ο Συνέδριο σφράγισε αυτήν την πορεία και οι αποφάσεις του χάραξαν νέους ορίζοντες.

Ανάλογη και κάτω από την πρωτοπόρα δράση της ΚΝΕ είναι και η ορμητική ανάπτυξη του κινήματος της νεολαίας, που αγκάλιασε πλατιές μάζες της εργαζόμενης νεολαίας, των φοιτητών και σπουδαστών, των μαθητών, και είναι εντυπωσιακή η ανάπτυξη των μαζικών φορέων του κινήματος που συσπείρωσαν και ενεργοποίησαν πολλές χιλιάδες νέων και κάλυπταν πολλά από τα ενδιαφέροντά τους. Ξεχωρίζει η δραστήρια συμμετοχή των νέων κοριτσιών.

Μεγάλη ήταν και η ορμή που έδωσε το 1ο Φεστιβάλ της ΚΝΕ και του "Οδηγητή", τόσο στην ΚΝΕ όσο και στο κίνημα της νεολαίας.

Ποιοι ήταν οι παράγοντες που τροφοδότησαν αυτήν την ορμή και τον δυναμισμό της ΚΝΕ και του νεολαιίστικου κινήματος;

Ηταν πριν απ' όλα η δύναμη των ιδεών του κομμουνισμού, η ζωντανή Ιστορία και οι θυσίες του ΚΚΕ. Παρά τις διώξεις και την απαγόρευση της νόμιμης δράσης του, για 30 περίπου χρόνια από το αστικό κράτος και τους ιμπεριαλιστές συμμάχους του, δεν μπόρεσαν να το ξεριζώσουν από τον νου και την καρδιά του λαού μας. Η νόμιμη εμφάνισή του το 1974, νομιμοποίηση που επιβλήθηκε με το σπαθί του, μας γέμισε με ενθουσιασμό, μας έδωσε τεράστια δύναμη και θέληση για δράση κάτω από την καθοδήγησή του.

Ηταν ταυτόχρονα η έλξη που ασκούσαν οι ιδέες του σοσιαλισμού, οι κατακτήσεις της εργατικής τάξης στη Σοβιετική Ενωση και στις άλλες χώρες της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Η Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση και τα κοσμοϊστορικά επιτεύγματα που έφερε αποτέλεσαν και εξακολουθούν να αποτελούν και σήμερα πηγή έμπνευσης και θαυμασμού.

Τι άλλο μπορούμε να ξεχωρίσουμε.

Οι ελπίδες που γεννήθηκαν από την κατάρρευση της χούντας πολύ γρήγορα διαψεύστηκαν. Η κοινοβουλευτική δημοκρατία που αντικατέστησε τη δικτατορία αποκάλυψε πολύ γρήγορα το πραγματικό της πρόσωπο, ως δικτατορίας του κεφαλαίου. Προτεραιότητα της νέας εξουσίας ήταν πριν απ' όλα η αναστήλωση και ο εκσυγχρονισμός του καπιταλιστικού συστήματος, και όχι η ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών.

Το αίμα και τα αιτήματα του Πολυτεχνείου έγιναν τότε κίνητρο και δύναμη για τη μαζική συμμετοχή της νεολαίας στην πολιτική πάλη.

Δεν πρέπει ωστόσο να κρύψουμε και ορισμένα κρίσιμα ζητήματα.

Αυτή η ορμητική ανάπτυξη της ΚΝΕ και του νεολαιίστικου κινήματος από ένα διάστημα και μετά άρχισε να ανακόπτεται, και τελικά να βρεθεί ιδιαίτερα η ΚΝΕ σε μεγάλη κρίση.

Η εξάπλωση ρεφορμιστικών αντιλήψεων και πολιτικών, με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, εγκλώβισε σε ένα ισχυρό κύμα αυταπατών και αποπροσανατόλισε μεγάλα τμήματα νεολαίας. Η αλήθεια είναι ότι και εμείς δεν ήμασταν προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουμε τους νέους ελιγμούς της αστικής τάξης.

Επίσης, καθοριστικός παράγοντας που επέδρασε καταλυτικά και ειδικά στην κρίση της ΚΝΕ ήταν η επικράτηση, στις γραμμές του Κόμματος, οπορτουνιστικών αντιλήψεων και λαθεμένων πολιτικών επιλογών, ως αποτέλεσμα προβληματικής στρατηγικής.

Εχουμε αξιολογήσει αυτήν την περίοδο, έχουμε βγάλει βασικά συμπεράσματα, που θα ολοκληρωθούν με τη συγγραφή του Δοκιμίου Ιστορίας 1974 - 1991.

Θα θέλαμε στο σημείο αυτό να αναδείξουμε το εξής πρόβλημα.

Οσοι - και ήταν πολλοί - επιχείρησαν να διαλύσουν την ΚΝΕ ή να μετατρέψουν το Κόμμα σε ένα σοσιαλδημοκρατικό μόρφωμα, σε καμία περίπτωση δεν δικαιώθηκαν.

Το Κόμμα βρήκε τη δύναμη να απαλλαγεί από πολιτικές επιζήμιες και από τις δυνάμεις που είχαν περάσει σε οπορτουνιστικές θέσεις. Να αποκαταστήσει τον επαναστατικό του χαρακτήρα, με σύγχρονο επαναστατικό Πρόγραμμα, και σήμερα να διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο και στην Ελλάδα και διεθνώς, και η ΚΝΕ να αποκτήσει ξανά την ορμή και τον δυναμισμό της.

Εχει όμως αξία να αξιολογήσουμε και τα ιδιαίτερα κίνητρα των ηγετικών πυρήνων που επιχείρησαν να πλήξουν και να διαλύσουν το Κόμμα και την ΚΝΕ.

Κίνητρό τους ήταν να πάρουν μέρος στη διαχείριση της καπιταλιστικής εξουσίας, είτε με το ΠΑΣΟΚ ή με τις δυνάμεις του ευρωκομμουνιστικού ρεύματος, τον Συνασπισμό, με πρόσχημα την ανανέωση και την απαλλαγή του Κόμματος από δογματικές και άλλες ξεπερασμένες αντιλήψεις, όπως έλεγαν, και να μετατρέψουν το ΚΚΕ σε ένα συστημικό κόμμα, στυλοβάτη του αστικού εκσυγχρονισμού.

Αξίζει να υπογραμμίσουμε και κάτι ακόμα.

Τα ηγετικά στελέχη αυτών των κινήσεων νόμισαν ότι απόκτησαν εξαιρετικά ηγετικά προσόντα, έγιναν πολιτικοί παράγοντες "υψηλού επιπέδου" και δεν μπορούσαν πλέον να συνυπάρχουν με τους "καπεταναίους", όπως αποκαλούσαν τις μεγαλύτερες γενιές μέσα στο Κόμμα και έπρεπε να παραμεριστούν, όπως έλεγαν, γιατί αποτελούσαν φρένο στην ανανέωση.

Βρήκαν βέβαια τον δρόμο τους σε υπουργικές θεσούλες και σε άλλα πόστα στην υπηρεσία του συστήματος, ή άλλοι στο περιθώριο της ταξικής πάλης, αναζητώντας σήμερα τον λόγο της ύπαρξής τους στη συκοφάντηση και στον πόλεμο ενάντια στο ΚΚΕ.

Και ποιοι ήταν αλήθεια οι "καπεταναίοι" που έπρεπε να φύγουν από τη μέση;

Ηταν οι πρωτεργάτες του Μάη του '36, αυτοί που δημιούργησαν την αθάνατη εποποιία της Εθνικής Αντίστασης και του ΔΣΕ, που έδωσαν τα καλύτερα χρόνια τους στις φυλακές, στις εξορίες και στην προσφυγιά, που έχασαν στα εκτελεστικά αποσπάσματα διαλεχτούς συντρόφους και συντρόφισσες, πολλά προσφιλή τους πρόσωπα, που δεν δέχτηκαν να υπογράψουν ποτέ δήλωση μετανοίας και υποταγής στο καπιταλιστικό σύστημα.

Το καλό είναι ότι πολλοί που βρέθηκαν παγιδευμένοι σε αυτά τα ιδεολογικά ρεύματα γρήγορα έβγαλαν συμπεράσματα, βρήκαν τη δύναμη να τιμήσουν την αγωνιστική τους πορεία και δράση και να αποκαταστήσουν δεσμούς με το ΚΚΕ. Πιστεύουμε ότι κι άλλοι ακόμα θα κάνουν αυτό το τίμιο βήμα.

Η ΚΝΕ σήμερα διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο κάτω από την καθοδήγηση του ΚΚΕ και γράφει νέες λαμπρές σελίδες στον ταξικό, επαναστατικό αγώνα, με ακλόνητη πίστη στον μεγάλο σκοπό μας και βαθιά συναίσθηση της ευθύνης ότι κάθε ΚΝίτης και ΚΝίτισσα κρατάνε στα χέρια τους το μέλλον της αυριανής Ελλάδας του σοσιαλισμού - κομμουνισμού.

Μόνο σε αυτόν τον αγώνα υπάρχει συλλογική και προσωπική δικαίωση. Είναι ο μόνος δρόμος για την κατάκτηση μιας ανώτερης προσωπικής ζωής, με κύρος, ηθική υπεροχή, γεμάτης με υψηλά ιδανικά και αξίες.

Ζήτω η Κομμουνιστική Νεολαία Ελλάδας!».