Οπως σημείωνε η ΚΕ του ΚΚΕ σε ανακοίνωσή της για τον θάνατό του, «ο Μάκης Μαΐλης, σύντροφος εργατικός, επίμονος, μαχητικός και δημιουργικός, αφιέρωσε όλη του τη ζωή στο Κόμμα. Υπηρέτησε με μαχητικότητα και σεμνότητα τις αρχές του ΚΚΕ, με ακλόνητη πίστη στον σοσιαλισμό - κομμουνισμό, κόντρα στην επίθεση και στον αντικομμουνισμό των επιτελείων του συστήματος», υπογραμμίζοντας ότι αυτό που καθόρισε την προσωπικότητά του ήταν η αταλάντευτη επαναστατική εργατική συνείδηση και πολιτική πρακτική.

Εκτός από τη σημαντική και ξεχωριστή συνδρομή στην επεξεργασία των Δοκιμίων Ιστορίας του Κόμματος, ο Μάκης Μαΐλης είχε σημαντική συμβολή στην επεξεργασία της επαναστατικής στρατηγικής του Κόμματος και στη μαχητική υπεράσπιση της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, μαζί με την εξαγωγή των αναγκαίων συμπερασμάτων μετά την ανατροπή του σοσιαλισμού.

Ο Μάκης Μαΐλης γεννήθηκε στην Ελευσίνα στις 21 Γενάρη 1950, από γονείς εργάτες βιοπαλαιστές. Το 1969 εντάχθηκε στην ΚΝΕ και το 1973 οργανώθηκε στο ΚΚΕ. Στην πολιτική του αφύπνιση και στην ένταξή του στο κίνημα επέδρασαν η συμμετοχή του πατέρα του στο ΕΑΜ στη διάρκεια της Κατοχής, όπως και οι μεγάλες αγωνιστικές παραδόσεις της εργατούπολης της Ελευσίνας. Φοίτησε στη Νομική Σχολή Αθήνας, ενώ ταυτόχρονα δούλευε για να στηρίξει την οικογένειά του.

Το 1969 οργανώθηκε στην παράνομη τότε ΚΝΕ και δραστηριοποιήθηκε στον τοπικό φοιτητικό σύλλογο της Ελευσίνας, ενώ είχε συμβολή στην ανάπτυξη της Οργάνωσης της ΚΝΕ στην πόλη. Ο τοπικός φοιτητικός σύλλογος ανέπτυξε πλούσια δράση, με αποκορύφωμα τις μεγάλες συγκεντρώσεις κατά των επεκτάσεων των διυλιστηρίων του Λάτση στην περιοχή. Μαζί με άλλους νέους από την Ελευσίνα πήρε μέρος στις καταλήψεις της Νομικής, στον ξεσηκωμό του Πολυτεχνείου τον Νοέμβρη του 1973, όπως και σε άλλες αντιδικτατορικές εκδηλώσεις. Παραμονές του Πολυτεχνείου, το 1973, οργανώθηκε στο ΚΚΕ.

Μετά την κατάρρευση της δικτατορίας, αναδείχθηκε μέλος του ΚΣ της ΚΝΕ και ανέλαβε διάφορες οργανωτικές χρεώσεις. Στο 10ο Συνέδριο του ΚΚΕ (1978) εξελέγη αναπληρωματικό μέλος της ΚΕ, στο 11ο Συνέδριο (1982) επανεξελέγη αναπληρωματικό μέλος της ΚΕ και στο 12ο Συνέδριο (1987) εξελέγη τακτικό μέλος της ΚΕ. Η πρωτοπόρα, αταλάντευτα επαναστατική στάση του εκφράστηκε σε όλη την κρίσιμη περίοδο πριν και κατά την Ευρεία Ολομέλεια της ΚΕ τον Ιούνη του 1990.

Σε καιρούς επικράτησης της αντεπανάστασης και πισωγυρίσματος του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος, ο σύντροφος Μάκης υπερασπίστηκε μαχητικά τον επαναστατικό χαρακτήρα του Κόμματος. Πρωτοστάτησε στην αντιπαράθεση με τις οπορτουνιστικές δυνάμεις, ειδικότερα στη διάρκεια του 13ου Συνεδρίου, στην περίοδο της κρίσης του Κόμματος (1991) και της σκληρής διαπάλης στην ΚΕ που ακολούθησε, μέχρι την οριστική ρήξη με την οπορτουνιστική ομάδα και την αποχώρησή της από την ΚΕ και το Κόμμα. Κατά τη διάρκεια του 13ου Συνεδρίου ο σύντροφος Μάκης επανεξελέγη μέλος της ΚΕ και μέλος της Γραμματείας της ΚΕ.

Αποφασιστική ήταν η συμβολή του στη δύσκολη πορεία ιδεολογικής, πολιτικής και οργανωτικής επαναστατικής ανασυγκρότησης του Κόμματος που ακολούθησε το 14ο Συνέδριο, με την ευθύνη του μέλους του ΠΓ της ΚΕ, όπου είχε εκλεγεί στο 14ο Συνέδριο, τον Δεκέμβρη 1991, μέχρι το 15ο Συνέδριο, το 1996. Αλλά και ως μέλος της ΚΕ μέχρι τον θάνατό του, αναλαμβάνοντας σε όλη αυτήν την πορεία σειρά υπεύθυνων χρεώσεων, όπως υπεύθυνος του Τμήματος Ιστορίας, υπεύθυνος του Γραφείου Τύπου της ΚΕ, στον «Ριζοσπάστη» και στον «902».

Οπως ο ίδιος αποτύπωσε σε βιογραφικό του σημείωμα τον Ιούλη του 2000, «τώρα, που γράφω τούτο το βιογραφικό σημείωμα, συμπλήρωσα 31 χρόνια οργανωμένης δράσης, απ' αυτά 27 ως μέλος του ΚΚΕ. Και είμαι βέβαιος ότι σ' αυτό το κόμμα θα με βρει και ο θάνατος. Απ' αυτή την άποψη θεωρώ ότι δεν υπήρχε κάτι καλύτερο που θα μπορούσα να κάνω στη ζωή μου. Αρα είναι φυσικό να αισθάνομαι ευτυχής και περήφανος. Σ' αυτά τα χρόνια δεν θυμάμαι να ξημέρωσε μέρα που να είχα στον νου μου πρώτα κάτι άλλο και όχι το Κόμμα».

Ο Μάκης Μαΐλης αφιέρωσε τη ζωή του στο ΚΚΕ, στην πάλη για την επαναστατική ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας και την οικοδόμηση του σοσιαλισμού - κομμουνισμού. Υπήρξε παράδειγμα σεμνού, επίμονου και αποφασισμένου κομμουνιστή, πρωτοπόρου στη μάχη για τη διάσωση του χαρακτήρα του Κόμματος και για την οργανωτική και ιδεολογική - πολιτική ισχυροποίησή του. Συνέβαλε καθοριστικά στην επεξεργασία των Δοκιμίων του Κόμματος και σε άλλες ιστοριογραφικές μελέτες, ενώ είχε ξεχωριστή συμβολή και στην επεξεργασία της επαναστατικής στρατηγικής του Κόμματος. Πολύπλευρα καλλιεργημένος, στάθηκε άγρυπνος και ακλόνητος υπερασπιστής του Κόμματος απέναντι στις επιθέσεις των αντικομμουνιστικών αστικών επιτελείων και του οπορτουνισμού. Στη μνήμη του, με τη συμπλήρωση 5 χρόνων από τον θάνατό του, προσφέρω 100 ευρώ στο πλαίσιο της Οικονομικής Εξόρμησης.

Κ. Σ.