Μέσα στις πολλές αναλύσεις για τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο που παρουσιάζονται όλη αυτήν την περίοδο, υπάρχουν κι ορισμένες με θέμα τις «ευκαιρίες» που γεννιούνται από τον πόλεμο... Οπως η «ευκαιρία» για την αναβάθμιση της γεωπολιτικής θέσης της χώρας, για την ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεών μας και την αμυντική μας θωράκιση, για την επίδειξη της δυναμικής της ελληνικής ναυσιπλοΐας και διάφορα άλλα παρόμοια, που ξερνά ο κυνισμός της αστικής προπαγανδιστικής μηχανής πάνω στην καταστροφή και τα νεκρά πτώματα εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων και παιδιών.

Σ' αυτό το πλαίσιο, το τελευταίο διάστημα προβάλλει κι ένα νέο αφήγημα: «Η Ελλάδα μπορεί να αδράξει την ευκαιρία και να γίνει το νέο Ντουμπάι»! Τώρα που οι χώρες του Κόλπου χάνουν την αίγλη τους ... τώρα που κλονίζεται η εμπιστοσύνη στους φορολογικούς παραδείσους και τη μέχρι πρότινος σταθερότητά τους... τώρα που το λαμπερό τουριστικό θαύμα του αμύθητου πλούτου έχει ραγίσει... τώρα που επενδυτικά κεφάλαια έχουν πάρει τον δρόμο της φυγής, όπως και μορφωμένα μεσαία στρώματα της Δύσης που είχαν εισρεύσει εκεί για υψηλή ειδικευμένη απασχόληση.

«Εάν αποφύγουμε ένα πολύ άσχημο σενάριο περιφερειακής κλιμάκωσης, θα μπορούσαμε να ωφεληθούμε από τον τουρισμό, αλλά και από κεφάλαια τα οποία φεύγουν από τις περιοχές αυτές - ίσως είναι μια ευκαιρία για εμάς, ως ευρωπαϊκή χώρα ασφαλής, με ασφάλεια δικαίου, μακριά από την αβεβαιότητα της περιοχής, να πάρουμε ένα μέρος της δραστηριότητας», διαβάζουμε σε συνέντευξη στελέχους της Eurobank στην εφημερίδα «Ναυτεμπορική».

Η όλη συζήτηση δεν είναι ενιαία. Δίπλα στους ακραιφνείς υπερασπιστές μιας τέτοιας προοπτικής, υπάρχουν και οι πιο μετριοπαθείς και προσεχτικές φωνές, καθώς η ευκαιρία - όπως λένε - μπορεί να κρύβει και παγίδες. «Δεν μπορεί να είναι μοντέλο ανάπτυξης ούτε μια χώρα - καζίνο, με είλωτες θαμμένους στα εργοτάξια των φαραωνικών της πρότζεκτ, ούτε τα άλλα νησιωτικά "ταμιευτήρια" (διάβαζε και "πλυντήρια") της Μεσογείου.

Αντιθέτως, η καλλιέργεια ενός φιλικού περιβάλλοντος εγκατάστασης σημαίνει βελτίωση των υποδομών - για γηγενείς και επήλυδες. Σημαίνει καλύτερα νοσοκομεία, αλλά και καλά αγγλόφωνα πανεπιστήμια, για τα παιδιά τα δικά μας και των "άλλων". Σημαίνει ότι η χώρα δεν θα φιλοδοξεί να θέλξει μόνο όσους τη βλέπουν ως σταθμό διακοπών, αλλά και ανθρώπους της μεσαίας τάξης, τους οποίους τώρα αποθαρρύνει με το δόγμα "φυλακή ή επιστροφή". Οι τελευταίοι είναι που μπορούν να ριζώσουν και να δημιουργήσουν εδώ. Οι άλλοι θα παρτάρουν. Και θ' αφήσουν μόνο τα αποπιώματα», διαβάζουμε σε άλλο άρθρο στην «Καθημερινή».

Καθόλου άσχετη με τα παραπάνω δεν είναι η «κόντρα» που παρουσιάζεται ότι εκδηλώθηκε αυτές τις μέρες γύρω από το λεγόμενο θέμα περί «υπερτουρισμού», ανάμεσα στον δήμαρχο Αθήνας, Χάρη Δούκα, και την κυβέρνηση της ΝΔ, διά στόματος της υπουργού Τουρισμού Ολγας Κεφαλογιάννη.

Από τη μια πλευρά, ο σοσιαλδημοκράτης δήμαρχος του ΠΑΣΟΚ ζητά «περιορισμούς και κανόνες», γιατί «η Αθήνα δεν μπορεί να λειτουργεί σαν ένα τεράστιο ξενοδοχείο», ενώ ο ίδιος στοχεύει να «σώσει την Πλάκα». Από την άλλη πλευρά, η υπουργός της ΝΔ, τον κατηγορεί για παραπλανητικά μηνύματα που «υπονομεύουν την εικόνα και πλήττουν τον τουρισμό της πρωτεύουσας», ενώ ισχυρίζεται ότι έχουν ληφθεί «σειρά αυστηρών μέτρων για την προστασία της πόλης και τη διαχείριση των επιπτώσεων του τουρισμού».

Η υποκρισία όλων ξεχειλίζει. Αρκεί να αναφερθούμε στα εξής: Στον τελευταίο προϋπολογισμό του Δήμου Αθήνας για το 2026, προϋπολογίζεται η είσπραξη 174 εκ. ευρώ από τέλη και πρόστιμα. Από αυτά, μόλις το 2,7% προέρχεται από το τέλος παρεπιδημούντων.

Ταυτόχρονα, καμία ουσιαστικά ενέργεια δεν έχει γίνει από τον δήμο για την είσπραξη των σχετικών οφειλομένων τελών πριν από το 2023, που οι ξενοδόχοι έχουν μεν εισπράξει από τους πελάτες τους αλλά δεν έχουν αποδώσει στον Δήμο. Ο φορολογικός συντελεστής τελών στα δωμάτια των ξενοδοχείων είναι ίδιος με τον συντελεστή των κατοικιών! Δίπλα στις «οργισμένες» δηλώσεις του δημάρχου ότι «η Αθήνα ανήκει πρώτα στους κατοίκους της και όχι μόνο σε όσους θέλουν να την εκμεταλλευτούν», βρίσκεται και η αποδοχή χορηγίας της Airbnb στον λόφο του Λυκαβηττού από τον ίδιο μόλις πριν από λίγους μήνες (Νοέμβριος 2025)...

Ο σχεδιασμός για τη μετατροπή της Αττικής σε έναν «διεθνή ελκυστικό τουριστικό προορισμό» στηρίζεται σταθερά όλα τα τελευταία χρόνια από όλες τις αστικές κυβερνήσεις και υπηρετείται ενιαία από κυβέρνηση, Περιφέρεια και Δήμο. Δράσεις συνολικού προϋπολογισμού 21,2 εκ. ευρώ έχει προκηρύξει η Περιφέρεια Αττικής για την τουριστική προβολή και ανάπτυξη για την περίοδο 2025-2026.

Την ίδια ώρα, ο μισός σχεδόν προϋπολογισμός της προορίζεται για την ανάπλαση του Φαληρικού Ορμου, σε ένα έργο συνολικού προϋπολογισμού 370 εκ. ευρώ, για την δημιουργία του Πάρκου «Αέναον», που θα ενώσει την παραλιακή Riviera από το Ιδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» μέχρι το Ελληνικό.

Η αντίστοιχη συζήτηση έχει ανοίξει εδώ και πολύ καιρό για το μέλλον των ελληνικών νησιών. Ενα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα νησιά της Σαντορίνης και της Αμοργού, όπως αναδείχθηκε κατά τη διάρκεια της έντονης και ανησυχητικής σεισμογενούς δραστηριότητας στην οικεία θαλάσσια περιοχή πέρυσι (λόγω του ηφαιστείου, σύμφωνα με την κρατούσα επιστημονική γνώμη).

Τι αποδείχθηκε τότε; Στη Σαντορίνη των υπερπολυτελών ξενοδοχείων και των πανάκριβων εστιατορίων, που θεωρείται ότι συνεισφέρει το 4% των συνολικών τουριστικών εσόδων στην χώρα, 820 εκ. ευρώ σε σύνολο 20,5 δισ. ευρώ στο 2025, με εκατομμύρια τουρίστες κάθε καλοκαίρι, δεν υπάρχει κανένα σχέδιο πρόληψης και προστασίας για την περίπτωση ενός μεγάλου σεισμού και το μοναδικό λιμάνι του νησιού είναι επικίνδυνο.

Στο απέναντι νησί, στην Αμοργό των 2.000 μόνιμων κατοίκων, χωρίς γιατρό, με συνεχείς διακοπές νερού και ρεύματος το καλοκαίρι, όταν ο πληθυσμός υπερ-δεκαπλασιάζεται και φτάνει περίπου τους 15.000, σχεδιάζεται ένα φαραωνικό λιμάνι για να υποδέχεται κρουαζιερόπλοια!

Οι αντιφάσεις και τα αδιέξοδα της καπιταλιστικής ανάπτυξης και της «μονοκαλλιέργειας του τουρισμού» σε ορισμένες περιοχές ομολογούνται από κύκλους αστικών δυνάμεων. Η συζήτηση, άλλωστε, συνδέεται με το λεγόμενο δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας, σε συνδυασμό με τη μεγάλη έλλειψη εργατικών χεριών στον κλάδο του τουρισμού και της εστίασης. Σ' αυτό το πλαίσιο, οι πιο κοσμοπολίτες προκρίνουν την ανάγκη προσέλκυσης ενός πιο σταθερού κύκλου επισκεπτών, αλλά και μόνιμου πληθυσμού που θα φέρει χρήμα και θα ενσωματωθεί στην αγορά εργασίας.

Ωστόσο, η κριτική που ασκούν στην κυβέρνηση της ΝΔ είναι εντελώς παραπλανητική. Η κυβέρνηση της ΝΔ υλοποιεί με αποτελεσματικότητα την ευρωενωσιακή στρατηγική, στην ουσία της οποίας συμφωνούν όλα τα αστικά κόμματα, για τη σύγχρονη μεταναστευτική πολιτική, συνδυάζοντας τις φαινομενικά αντίθετες, αλλά τελικά αλληλοσυμπληρούμενες μορφές διαχείρισης, τόσο με καταστολή όσο και με προσέλκυση μεταναστευτικού δυναμικού.

Για την εισαγωγή των κεφαλαίων και των εύρωστων μεσαίων στρωμάτων που θα φύγουν από το Ντουμπάι, υπάρχουν ήδη χρήσιμα εργαλεία: Golden visa, talent visa, άδειες διαμονής για τους ψηφιακούς νομάδες, άδειες υψηλής ειδίκευσης κ.λπ. Αυτές οι κατηγορίες αδειών διαμονής, μάλιστα, εξυπηρετούνται προνομιακά και με ταχύτερες διαδικασίες στις υπηρεσίες μετανάστευσης.

Οσο για τις ανάλογες υποδομές που χρειάζονται, έχουν ληφθεί όλα τα αναγκαία μέτρα για τα μοδάτα ανακαινισμένα διαμερίσματα στο κέντρο της Αθήνας, την επέκταση της ιδιωτικής Υγείας, τα ιδιωτικά, ξενόγλωσσα και μη, πανεπιστήμια κ.ά. Την ίδια ώρα, οι εργαζόμενοι και τα λαϊκά στρώματα πρέπει να υποταχθούν στους πλειστηριασμούς και τα πανάκριβα ενοίκια, τα διαλυμένα δημόσια νοσοκομεία, την υποβαθμισμένη δημόσια εκπαίδευση κ.λπ.

Ταυτόχρονα, βέβαια, υπάρχει και το μεταναστευτικό φθηνό εργατικό δυναμικό. Γι' αυτούς η ενσωμάτωση στην αγορά εργασίας γίνεται με όρους τρομοκρατίας, υπό τις απειλές «απέλαση ή φυλακή», μέσα από το δουλεμπορικό καθεστώς της μετάκλησης και των διακρατικών δουλεμπορικών συμφωνιών, κάτω από τη διαρκή ομηρία της έλλειψης «χαρτιών», στο πλαίσιο ενός δαιδαλώδους πλέγματος στις άδειες διαμονής με δυσπρόσιτες, αργές και ακριβές (ψηφιακές πάντα!) διαδικασίες.

Το αποτέλεσμα είναι η απογείωση της εκμετάλλευσης και της εργοδοτικής αυθαιρεσίας, η εργασιακή ζούγκλα, τα εξευτελιστικά μεροκάματα και η συνολική πτώση της τιμής της εργατικής δύναμης σε βάρος όλης της εργατικής τάξης.

«Μια έξυπνη και πράσινη πόλη του αύριο στην Αθηναϊκή Ριβιέρα. Ενας κορυφαίος διεθνής προορισμός. Το μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη»: Αυτό διαφημίζεται ότι είναι το νέο Ελληνικό. Ενα έργο επένδυσης, που θυμίζουμε ότι ξεκίνησε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και συνεχίζεται επί κυβέρνησης ΝΔ.

Ενα νέο Ντουμπάι αναγείρεται στην καρδιά της Αττικής και μας φανερώνει την αλήθεια και όλα τα πραγματικά του χαρακτηριστικά, στο σήμερα και στο μέλλον. Μια μεγάλη έκταση, που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως ελεύθερος χώρος πρασίνου και ανάσας για την πνικτική και κορεσμένη Αττική, γεμίζει τσιμέντο. Ενα απέραντο εργοτάξιο, έχοντας ήδη προκαλέσει τεράστιες βλάβες στη γύρω περιοχή, με καθημερινή βαριά όχληση και επιβάρυνση των έτσι κι αλλιώς ανεπαρκών υποδομών (ποιος δεν θυμάται τις εικόνες της πλημμυρισμένης παραλιακής;). Ουρανοξύστες, ξενοδοχεία και καζίνο, πολυτελείς βίλες, για τα πλούσια καπιταλιστικά παράσιτα, Ελληνες και ξένους, που αγοράζουν σε εξωπραγματικές τιμές, οδηγώντας στην εκτόξευση των τιμών κατοικίας (αγορά και ενοικίαση) σε όλη την ευρύτερη περιοχή.

Αυτό το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο της Ευρώπης χτίζεται κατ' εξοχήν από χιλιάδες μετανάστες εργάτες. Αλλεπάλληλα εργατικά ατυχήματα - εργοδοτικά εγκλήματα, νεκροί και τραυματισμένοι εργάτες, αδήλωτη εργασία, χιλιάδες χωρίς χαρτιά, μηδενικοί έλεγχοι. Ομως, γι' αυτή τη σύγχρονη Βαβέλ κανένα ντοκιμαντέρ δεν έχει γυριστεί, κανένα ειδησεογραφικό δελτίο δεν έχει αφιερώσει ελάχιστα δευτερόλεπτα τηλεοπτικού χρόνου...

Το «άδειο» Ντουμπάι στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί σήμερα να είναι γεμάτο από χιλιάδες μετανάστες Ασιάτες εργάτες, το 85% του συνολικού πληθυσμού του, όλους αυτούς που έχτισαν τις φανταχτερές εγκαταστάσεις και παραμένουν εκεί στους κινδύνους του πολέμου. Το «νέο» Ντουμπάι στην Ελλάδα είναι καθημερινά γεμάτο από χιλιάδες Ασιάτες και Αφρικανούς εργάτες, που χτίζουν τη χλιδή ενός συστήματος σε βαθιά σήψη. Οι λαοί πάντα είναι αυτοί που πληρώνουν τον πόλεμο και την ανάπτυξή του.

Αν, λοιπόν, το Ντουμπάι συμβολίζει τις αντιθέσεις και τους προβληματισμούς των αστικών κύκλων για το μοντέλο ανάπτυξης, τα εργατικά και λαϊκά στρώματα δεν πρέπει να παραπλανηθούν από αυτήν τη συζήτηση ούτε πολύ περισσότερο να υποταχθούν στους αστικούς σχεδιασμούς κάθε κατεύθυνσης. Είναι συζήτηση όχι γενικά για ένα ουδέτερο μοντέλο ανάπτυξης αλλά για το καπιταλιστικό μοντέλο ανάπτυξης, που έχει βαθιά ταξικό περιεχόμενο σε κάθε εκδοχή του. Το κρίσιμο ζήτημα είναι: Ανάπτυξη για ποιον;

Η συζήτηση πρέπει να αναποδογυριστεί και στο επίκεντρο να τεθούν οι πραγματικές εργατικές και λαϊκές ανάγκες. Οι πόλεις και τα χωριά της πατρίδας μας πρέπει να έχουν δημόσια σύγχρονα νοσοκομεία και σχολεία, σύγχρονες και ασφαλείς κατοικίες για όλους, υποδομές προστασίας από φυσικές καταστροφές, ρεύμα και νερό για όλους, ελεύθερους χώρους, πολιτιστικές και αθλητικές εγκαταστάσεις για όλους.

Ο τουρισμός και η αναψυχή είναι δικαίωμα του εργαζόμενου λαού, για να γνωρίσει και να απολαύσει τις ομορφιές και τον πολιτισμό της πατρίδας του και άλλων χωρών. Ολοι οι εργαζόμενοι, ντόπιοι και ξένοι, πρέπει να έχουν ζωή και δουλειά με δικαιώματα, να μπορούν να απολαμβάνουν τα επιτεύγματα της ανθρώπινης επιστήμης και σκέψης.

Αυτή είναι η πραγματικά πιο πλούσια και ανεκτίμητη πολιτεία! Το εμπόδιο για την πραγματοποίησή της είναι το καπιταλιστικό κέρδος, που φέρνει πολέμους, φτώχεια και κρίσεις. Ομως, γι' αυτή την πολιτεία αξίζει να παλέψουμε και να δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις. Αυτό είναι σήμερα το πραγματικά προοδευτικό, σύγχρονο και αναγκαίο. Η σύγκρουση με την καπιταλιστική εκμετάλλευση και η πάλη για τη σοσιαλιστική πολιτεία του μέλλοντος!