Στιγμιότυπο από παλιότερη άσκηση με τη συμμετοχή και της Ιαπωνίας στη Νότια Κινεζική Θάλασσα

Στη σχετική ανακοίνωση, μάλιστα, η νέα άρση περιορισμών στις εξαγωγές υπερσύγχρονων οπλικών συστημάτων (στην παραγωγή των οποίων διακρίνονται κολοσσοί όπως οι Mitsubishi Heavy Industries Ltd, Kawasaki Heavy Industries Ltd, NEC Corporation, Fujitsu Limited, IHI Corporation, που μετρούν μέχρι και πάνω από 150 χρόνια δράσης) περιγράφεται ως κρίσιμο βήμα, ώστε η χώρα να «ενώσει προσπάθειες με τις σύμμαχες χώρες και άλλους ομοϊδεάτες για την εγγύηση της δικής της ασφάλειας αλλά και της ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, κάτω από την πολιτική της Προληπτικής Συνεισφοράς στην Ειρήνη, με βάση την αρχή της διεθνούς συνεργασίας»...

Αρχίζοντας το 2014 τη σταδιακή αναθεώρηση ενός Συντάγματος που ο μεταπολεμικός διεθνής συσχετισμός δυνάμεων περιόρισε το 1947 τις Ενοπλες Δυνάμεις και τη δράση τους σε «αμυντικού χαρακτήρα» (γι' αυτό και αποκαλούνται Δυνάμεις Αυτοάμυνας - Japan Self-Defense Forces), με μια σειρά συνέπειες για την παρουσία τους εκτός συνόρων, αλλά και για τη «μεταφορά» (δηλαδή τις πωλήσεις) «αμυντικών συστημάτων».

Με τη νέα απόφαση - την οποία ο Αμερικανός πρέσβης στο Τόκιο Τζορτζ Γκλας έσπευσε να περιγράψει από τους πρώτους ως «ιστορική» - καταργείται η ταξινόμηση «αμυντικού εξοπλισμού και τεχνολογίας» σε πέντε κατηγορίες (Εξοπλισμού, Διάσωσης, Μεταφοράς, Προειδοποίησης, Επιτήρησης και ναρκαλιείας) και αντικαθίσταται από τις εξής δύο: «μη όπλα» (π.χ. ραντάρ) και «όπλα» (π.χ. μαχητικά αεροσκάφη). Για τη μεν πρώτη ουσιαστικά δεν θα υπάρχουν περιορισμοί στους αποδέκτες, ενώ για τη δεύτερη οι εξαγωγές θα επιτρέπονται (προς το παρόν) σε χώρες με τις οποίες η χώρα έχει υπογράψει σχετικές συμφωνίες. Ηδη τέτοιες συμφωνίες υπάρχουν με 17 κράτη, περιλαμβανομένων των ΗΠΑ, Αυστραλία, Βρετανία, Ινδία.

Γνωστοποιώντας τις νέες αλλαγές, η ιαπωνική κυβέρνηση έσπευσε να επισημάνει αυτό που τόνισε και τον Δεκέμβρη, όταν ανακοινώθηκε πως για πρώτη φορά ο στρατιωτικός προϋπολογισμός της χώρας θα ξεπεράσει τα 9 τρισεκατομμύρια γεν (συγκεκριμένα έφτασε τα 9,04 τρισ. γεν, δηλαδή 58 δισ. δολάρια): «Η Ιαπωνία αντιμετωπίζει το πιο σοβαρό και σύνθετο περιβάλλον ασφαλείας από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου», ενώ ειδικά «η περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού αντιμετωπίζει ένα εύρος προκλήσεων ασφαλείας». Και καθώς οι πολεμικές προετοιμασίες φουντώνουν σε όλο τον πλανήτη, η διεθνής καταξίωση των ιαπωνικών στρατιωτικών βιομηχανιών και των συνεργατών τους χαρακτηρίζεται «κρίσιμο εργαλείο για την αποτροπή μονομερών αλλαγών» αλλά και «την περαιτέρω ενεργό προώθηση της διατήρησης της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας (...) μέσω της διεθνούς ειρηνευτικής συνεργασίας (...) την αντιμετώπιση της διεθνούς τρομοκρατίας και πειρατείας (...) τη συμβολή στην ενίσχυση της περιφερειακής αποτροπής...».

Επιπλέον, με φόντο τους ανταγωνισμούς και τις αναδιατάξεις που «τρέχουν» στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, το ιαπωνικό μεγάλο κεφάλαιο μελετά και πώς θα διασφαλίσει πλεονεκτήματα για τη θέση του στη διεθνή αγορά όπλων.

«Η κατάλληλη μεταφορά αμυντικού εξοπλισμού και τεχνολογίας στο εξωτερικό συμβάλλει στη διατήρηση και ενίσχυση της στρατιωτικής βιομηχανίας της Ιαπωνίας και των τεχνολογικών βάσεων (της) που συνιστούν από μόνες τους αμυντικές ικανότητες (της χώρας) (...) με δεδομένο ότι τα διεθνή σχέδια από κοινού ανάπτυξης και παραγωγής όπλων έχουν αναδειχθεί σε βασική τάση για τη βελτίωση της απόδοσης του αμυντικού εξοπλισμού και την αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους τους...», όπως αναφέρθηκε.

Οπως δήλωσε ανήμερα των νέων ανακοινώσεων ο υπουργός Αμυνας Σιντζίρο Κοϊζούμι, «για χάρη της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή και τη διεθνή κοινότητα, σκοπεύω να ενισχύσω περαιτέρω τις ανωτάτου επιπέδου προσπάθειές μου για πωλήσεις όπλων», καθώς στις αρχές Μάη ετοιμάζει επισκέψεις σε Ινδονησία και Φιλιππίνες.

Από τη μεριά του, ήδη, ο Φιλιππινέζος ομόλογός του, Γκιλμπέρτο Τεόντορο, χαιρέτισε την αναθεώρηση των «Τριών Αρχών», επειδή - όπως εξήγησε - θα επιτρέψει στη χώρα του να «έχει πρόσβαση σε αμυντικά είδη υψηλής ποιότητας και υποστήριξης», ενισχύοντας την «περιφερειακή σταθερότητα» (όπου ως «περιφερειακή σταθερότητα» η Μανίλα εννοεί τη «διευθέτηση» των εδαφικών διαφορών που έχει με το Πεκίνο στη Νότια Κινεζική Θάλασσα, περιοχή όπου «κοντράρονται» πολλές χώρες της περιοχής με την Κίνα).

Ο ιαπωνικός αστικός Τύπος αναπαρήγαγε με ενθουσιασμό τη θερμή υποδοχή που έτυχε η αναθεώρηση από μια σειρά ευρωπαϊκά κράτη (Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία, Βρετανία), αλλά και τον Καναδά, που σε πρόσφατη διήμερη επίσκεψη του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ στη χώρα τόνισε τα πρακτικά οφέλη που θα έχει μια πιο «προληπτική» ιαπωνική πολεμική βιομηχανία, ειδικά σε τομείς όπως το Διάστημα και ο κυβερνοχώρος.

Ανυπομονησία για σχετική συνεργασία εκφράζει και η Ουκρανία, της οποίας ο πρέσβης στο Τόκιο, Γιούρι Λουτοβίνοφ, τέλη Μάρτη τόνιζε σε συνέντευξή του τη «σκληρά αποκτημένη στρατιωτική εμπειρία» που το Κίεβο απέκτησε την τελευταία τετραετία (στον πόλεμο με τη Ρωσία), η οποία μπορεί να προσφέρει και στην Ιαπωνία «και μαθήματα πρώτης γραμμής και όπλα δοκιμασμένα στη μάχη, που θα μπορούσαν να αναμορφώσουν τη διμερή συνεργασία, ειδικά σε πεδία όπως τα μη επανδρωμένα τηλεκατευθυνόμενα οχήματα, εταιρικές συνεργασίες σε αεράμυνα και βιομηχανική παραγωγή», που «εμείς επιθυμούμε να μοιραστούμε».

Αλλά και η Ταϊβάν πρόσφατα διαμήνυε μέσω του ΥΠΕΞ, Λιν Τσια-λουνγκ, ότι μελλοντικές «αμυντικές συνομιλίες» με την Ιαπωνία θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν σχετική βιομηχανική συνεργασία, αρκεί «να χαλαρώσουν οι περιορισμοί στις εξαγωγές ιαπωνικών οπλικών συστημάτων», μιλώντας ειδικά για ευκαιρίες συνεργασίας σε τομείς με «προϊόντα διπλής χρήσης» (στρατιωτικής και πολιτικής), όπως drones, ημιαγωγοί και δορυφόροι χαμηλής τροχιάς...

Αντιπροσωπεία του ΝΑΤΟ με σχεδόν όλους τους μόνιμους αντιπροσώπους των κρατών - μελών της λυκοσυμμαχίας είχε σειρά συναντήσεων στην Ιαπωνία μόλις την περασμένη βδομάδα.

«Βρισκόμαστε σε μια στιγμή που πρέπει να επιδιώξουμε βαθύτερη συνεργασία - η παγκόσμια κατάσταση ασφάλειας το απαιτεί (...) Κάτι είναι να κάθεσαι σε ένα γραφείο στις Βρυξέλλες και να μιλάς για συνεργασία με την Ιαπωνία, αλλά είναι κάτι εντελώς διαφορετικό να έρχεσαι εδώ και να μιλάς με παράγοντες υψηλού επιπέδου για να κατανοήσεις καλύτερα τις ευκαιρίες», δήλωσε ο αντιπρόσωπος της Ρουμανίας Νταν Νεκουλαέσκου, περιγράφοντας τη σημασία της επίσκεψης.

«Η Ιαπωνία προετοιμάζει τη βιομηχανία της για να είμαστε πιο προνοητικοί. Το ίδιο και εμείς (...) Αυτές είναι ευκαιρίες για να συναντηθούν αυτοί οι δύο πόλοι», είπε, για να καταλήξει: «Αυτό που βλέπουμε σήμερα να γίνεται στην Ουκρανία είναι ένας πόλεμος που "έρχεται από το μέλλον (...) Βλέπουμε σε λειτουργία προηγμένη αλλά οικονομικά αποδοτική στρατιωτική τεχνολογία (...) drones που έχουν σημαντικό αντίκτυπο στο πεδίο της μάχης. Πρόκειται για καταστάσεις από τις οποίες όλοι μας πρέπει να αντλήσουμε διδάγματα».

Η δε Ανίτα Νέργκαρντ, αντιπρόσωπος της Νορβηγίας στο ΝΑΤΟ, υποστήριξε πως «το πιο σημαντικό αποτέλεσμα της επίσκεψης είναι ότι βλέπουμε το πραγματικό ενδιαφέρον που έχει η Ιαπωνία να συνεργαστεί πιο στενά με το ΝΑΤΟ σε διάφορους τομείς», και πρόσθεσε: «Καθημερινά ενισχύεται η άποψη ότι η περιοχή του Ευρωατλαντικού και αυτή του Ινδο-Ειρηνικού διασυνδέονται στενά».

Το πρόγραμμα των διπλωματών ήταν πολύ «γεμάτο»: Ξεχωριστές συνομιλίες με τους υπουργούς Εξωτερικών, Εμπορίου και Αμυνας της Ιαπωνίας, άλλες συναντήσεις με στελέχη πολεμικών βιομηχανιών, αυτοτελές ραντεβού με τον Αμερικανό πρέσβη στη χώρα αλλά και επίσκεψη στη ναυτική βάση των ΗΠΑ στη Γιοκοσούκα. Ο Ιάπωνας ΥΠΕΞ, Τοσιμίτσου Μοτέγκι, χαρακτήρισε την επίσκεψη «έγκαιρη» για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας, ξεχωρίζοντας την αξία της για να κατανοήσουν «βαθύτερα» οι αντιπρόσωποι «το δύσκολο περιβάλλον ασφαλείας γύρω από την Ιαπωνία και στον Ινδο-Ειρηνικό», δηλαδή την «αυλή της Κίνας», όπου η κατάσταση και ο συσχετισμός δυνάμεων ενδιαφέρει ειδικά τη Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Καθόλου τυχαία, οι αντιπρόσωποι τόνισαν ότι η προηγμένη τεχνολογική βάση της Ιαπωνίας θα μπορούσε να ανοίξει νέους δρόμους για συνεργασία, ειδικά μπροστά στη «χαλάρωση των ελέγχων εξαγωγών όπλων», σπεύδοντας να παρατηρήσουν ότι τα σχέδια που ήδη προχωρούν δεν αφορούν προγραμματισμούς που θα αργήσουν, αφού οι στρατιωτικοί ανταγωνισμοί φουντώνουν αμείωτα. «Δεν μιλάμε για τα επόμενα χρόνια (...) Μιλάμε για σχέδια με τα οποία θέλουμε να "κινηθούμε" αρκετά γρήγορα - τους επόμενους μήνες, ενδεχόμενα ακόμα και μέχρι τη μεθεπόμενη Σύνοδο», όπως εξηγούσαν μέλη της αντιπροσωπείας.

Ενώ αστικές ναυαρχίδες των ΜΜΕ παρατηρούσαν διδάγματα που «γίνονται όλο και πιο σημαντικά» με εξελίξεις όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, που «αναδιαμορφώνουν τους "υπολογισμούς" σχετικά με την παγκόσμια ασφάλεια και υπογραμμίζουν τη στρατηγική σημασία της αμυντικής καινοτομίας, της βιομηχανικής ετοιμότητας και των ισχυρών συμμαχιών και συνεργασιών (...) για τις δύο πλευρές (σ.σ. ΝΑΤΟ και Ιαπωνία) οι συναντήσεις που έγιναν στο Τόκιο κατέστησαν σαφές ένα πράγμα: Η διμερής αυτή σχέση έχει ωριμάσει και έχει αποκτήσει ένα χαρακτήρα πιο πρακτικό, που ορίζεται από τακτικές δεσμεύσεις υψηλού επιπέδου και αυξανόμενη εστίαση σε συγκεκριμένα παραδοτέα αποτελέσματα».