Στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές που έγιναν στη Δανία την Τρίτη ήρθε στην επιφάνεια η λαϊκή δυσαρέσκεια απέναντι στα βασικά κόμματα που κυβέρνησαν τις τελευταίες δεκαετίες.

Το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, παρ' όλο που παρέμεινε το μεγαλύτερο κόμμα στο δανέζικο Κοινοβούλιο, είχε τη χειρότερή του επίδοση σε βουλευτικές εκλογές από το 1903, ενώ και το «κεντροδεξιό» Venstre βρίσκεται σε «κατακόρυφη» πτώση.

Πιο συγκεκριμένα:

Η «συμμαχία» των σοσιαλδημοκρατικών δυνάμεων λαμβάνει 84 έδρες από τις συνολικά 179 του Κοινοβουλίου. Το κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών με ηγέτιδα την απερχόμενη πρωθυπουργό, Μέτε Φρεντέρικσεν, έλαβε 38 έδρες (-12 σε σχέση με τις εκλογές του 2022), η Πράσινη Αριστερά 20 έδρες (+5), οι Κόκκινοι-Πράσινοι 11 έδρες (+2) και «άλλες» σοσιαλδημοκρατικές ομάδες 15 έδρες.

Το κόμμα των «Μετριοπαθών» - του απερχόμενου ΥΠΕΞ Λαρς Λέκε Ράσμουσεν - που θεωρείται ότι βρίσκεται στο «κέντρο» και συνήθως συμπληρώνει τον έναν ή τον άλλο κυβερνητικό συνασπισμό έλαβε 14 έδρες (-2).

Η συμμαχία των «κεντροδεξιών» δυνάμεων εξασφαλίζει 77 έδρες. Το Venstre 18 έδρες (-5), η Φιλελεύθερη Συμμαχία 16 έδρες (+2), το DPP 16 (+11), οι Συντηρητικοί 13 έδρες (+3), οι Δανοί Δημοκράτες 10 έδρες (-4), άλλες «δεξιές ομάδες» 8 έδρες.

Οι υπόλοιπες 4 έδρες προέρχονται από εκλεγμένους στις νήσους Φερόε και τη Γροιλανδία, που είναι ημιαυτόνομα δανέζικα εδάφη.

Σήμερα ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις για σχηματισμό κυβέρνησης και είναι ενδεικτικό ότι οι διερευνητικές των Σοσιαλδημοκρατών θα περιλαμβάνουν κόμματα όλων των αποχρώσεων: Ξεκινώντας με τα άλλα τέσσερα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα και συνεχίζοντας με τους Μετριοπαθείς, και δύο «δεξιά» κόμματα, Φιλελεύθερους και Συντηρητικούς.

Η Δανία για χρόνια προβλήθηκε ως «χώρα πρότυπο» και στην Ελλάδα. Ο Γ. Παπανδρέου του ΠΑΣΟΚ, εξάλλου, ήθελε να μετατρέψει την Ελλάδα σε «Δανία του Νότου», ενώ για χρόνια οι περισσότερες πολιτικές δυνάμεις μνημόνευαν το λεγόμενο «σκανδιναβικό μοντέλο». Το σίγουρο είναι ότι είναι χώρα πρότυπο για την καπιταλιστική κερδοφορία και την αύξηση της εκμετάλλευσης της εργατικής τάξης που τη συνοδεύει.

Για παράδειγμα, το 13ωρο στη Δανία εφαρμόζεται από το 2003, τα όρια συνταξιοδότησης για τους σημερινούς νέους έχει αποφασιστεί να είναι στα 75 έτη, ενώ πλασάρονται προγράμματα όπως αυτό που στηρίζει ο δήμος Κοπεγχάγης: «Πρώτος φίλος, πρώτη σχέση, πρώτο αφεντικό» (!!) για παιδική εργασία από ...13 ετών. Εργάσιμος βίος, δηλαδή, 62 χρόνια, κι όποιος αντέξει. Σύμμαχος σε όλες αυτές τις αντεργατικές επιλογές, και στη Δανία, ο εργοδοτικός - κυβερνητικός συνδικαλισμός που φωνάζει «ΣΤΟΠ στα 70»! Λες και πιστεύει κανείς ότι οι οικοδόμοι, καθαριστές, γκαρσόνια κ.λπ. θα μπορούν να δουλεύουν μετά τα 70.

Πάνω από 300.000 εργαζόμενοι (το 11% του συνολικού εργατικού δυναμικού της χώρας) δουλεύουν με τις λεγόμενες «συμβάσεις μηδενικών ωρών», ως «αυτοαπασχολούμενοι» ή όπως το πλασάρουν τώρα πιο μοντέρνα ως «freelancer».

«Ελεύθερος επαγγελματίας» και «συνεργάτης της επιχείρησης» στη λάντζα και στην κουζίνα! Σε θέσεις εργασίας στις οποίες δεν εξασφαλίζεται συγκεκριμένος αριθμός ωρών και ως εκ τούτου, ούτε και σταθερός μισθός, ενώ ταυτόχρονα ο εργαζόμενος είναι όμηρος του εργοδότη να τον μετακινεί εντός και εκτός προγράμματος κατά την κρίση του.

Αυτήν την περίοδο, γίνονται μαζικές απολύσεις: 5.000 στη φαρμακοβιομηχανία «ΝΟVO NORDISK», 1.200 στην εταιρεία αλλαντικών «Danish Crown», 640 από την εφορία, 234 στην Danske Bank, κλείνει ο όμιλος «Lars Larsen» ιδιοκτήτης του JYSK που απασχολεί 2.300 εργαζόμενους κ.ά. Και όλα αυτά, ενώ οι συγκεκριμένοι όμιλοι τα προηγούμενα χρόνια κατέγραφαν ρεκόρ κερδών.

Σύμφωνα δε με τη Δανέζικη Στατιστική Υπηρεσία, 49.500 παιδιά στη Δανία ζουν σε συνθήκες σχετικής φτώχειας.

Τα μεγάλα ποσά πηγαίνουν αλλού, αφού η Δανία έχει την πρωτιά στο ποσοστό κατά κεφαλήν ΑΕΠ που διατίθεται για «βοήθεια στην Ουκρανία», ρίχνοντας λάδι στη φωτιά του ιμπεριαλιστικού πολέμου ευρωατλαντισμού - Ρωσίας, έχοντας εγκρίνει 360 δισ. κορόνες που θα διαθέσει για τον πόλεμο.

Ολα τα παραπάνω την ώρα, που απειλείται ακόμα και με στρατιωτική επέμβαση από τον στρατηγικό «σύμμαχο» της δανέζικης αστικής τάξης, τις ΗΠΑ, στο φόντο της έντασης για τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η απερχόμενη σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Φρεντέρικσεν, που ηγούνταν του κεντροδεξιού κυβερνητικού συνασπισμού (σοσιαλδημοκράτες, φιλελεύθεροι και μετριοπαθείς), εκμεταλλευόμενη το προσωρινό κλίμα υποστήριξης της κυβέρνησης από τμήματα του λαού, ως αποτέλεσμα της λαϊκής ανησυχίας για τις απειλές του Τραμπ, σχετικά με την προσάρτηση της Γροιλανδίας, κήρυξε πρόωρες εκλογές.

Βεβαίως, θα έλεγε κανείς, ότι η δανέζικη κυβέρνηση θα είχε συμφέρον σε αυτές τις συνθήκες να καταδικάσει τον βρώμικο πόλεμο Ισραήλ - ΗΠΑ στο Ιράν και την γκαγκστερική τους επίθεση, όμως αντίθετα, και στον ΟΗΕ αναμάσησε τα επαίσχυντα ευρωατλαντικά προσχήματα περί «πυρηνικών όπλων του Ιράν»...

Στις εκλογές πήραν μέρος 12 κόμματα. To εκλογικό σύστημα είναι «απλή αναλογική», όμως μόνο για τα κόμματα που ξεπερνούν το όριο του 2%. Για να έχει μάλιστα ένα κόμμα δικαίωμα συμμετοχής στις εκλογές πρέπει να καταθέσει στο υπουργείο Εσωτερικών 25.000 υπεύθυνες δηλώσεις στήριξης της υποψηφιότητάς του, κάτι που στην πράξη αποκλείει το Κομμουνιστικό Κόμμα αλλά και μια σειρά άλλα κόμματα. Σε αυτές τις συνθήκες το ΚΚ Δανίας συστήνει στους εργαζόμενους να μην νομιμοποιήσουν καμία αστική επιλογή με την ψήφο τους, αλλά να ψηφίσουν λευκό.

Και τα 12 αστικά κόμματα άλλωστε «καίγονται» να συμμετάσχουν σε κυβερνητικό συνασπισμό, θέτοντας κάποιους όρους δήθεν διαχωρισμού, αλλά με δεδομένο ότι όλοι συμφωνούν τόσο με την παραμονή της Δανίας στο ΝΑΤΟ, την εμπλοκή στα ιμπεριαλιστικά σχέδια, όσο και με την ΕΕ.

Ακόμα, φάνηκε καθαρά κατά την προεκλογική περίοδο ότι τα κόμματα αυτά είχαν συμφωνήσει να μην αναφέρονται στον πόλεμο και γενικότερα σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Ακούγοντας κανείς τα διάφορα debate, έμενε «με το στόμα ανοιχτό» για την ταύτιση των αστικών κομμάτων: Για τα όρια συνταξιοδότησης, για την ακρίβεια που τσακίζει τα λαϊκά στρώματα, το ύψος των ενοικίων, για την εμπλοκή της Δανίας στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς για τα συμφέροντα της αστικής τάξης.

Ο αποπροσανατολισμός και ο λαϊκισμός μάλιστα κυριάρχησαν και ξεπέρασαν κάθε όριο. Το ακροδεξιό Λαϊκό Κόμμα (DPP) νοίκιασε για μια μέρα ένα βενζινάδικο και έδινε τη βενζίνη κατά 30% κάτω της τρέχουσας τιμής, λέγοντας ότι αν πάρουν την κυβέρνηση η τιμή θα κατέβει σ' αυτά τα επίπεδα, ανεξάρτητα από τις διεθνείς εξελίξεις.

Οι αρχηγοί των 12 κομμάτων που συμμετείχαν στις εκλογές - αφού συμφωνούν σε όλα τα βασικά και στρατηγικά ζητήματα - αποφάσισαν με προθυμία να κλειστούν σε μία αίθουσα επί ένα 24ωρο, αλά big brother, και να συζητήσουν σε πολιτισμένο κλίμα, «το μέλλον της Δανίας».

Αυτή η «συνάντηση» προβάλλεται σε 4 επεισόδια από το κανάλι TV2. Παρακολουθώντας οι θεατές τις συζητήσεις που διεξάγονται, αφού είναι συμφωνημένο ότι θα γίνονται σε συναινετικό κλίμα, δεν θα υψώνεται η φωνή και δεν θα μιλάνε για την εξωτερική πολιτική, θα μπορούν να ενημερωθούν, σύμφωνα με τους παραγωγούς του show, με τη βοήθεια και των «ειδικών» που θα κάνουν αναλύσεις μετά την προβολή κάθε επεισοδίου, π.χ. για τα ρούχα τους, την ηρεμία, τα μέικ απ, τα νεύρα, το κρασί που ήπιαν, ποιος κάπνισε και μια σειρά άλλα ενδιαφέροντα, και να βγάλουν συμπεράσματα για το τι να ψηφίσουν, αφού όχι μόνο θα ακούσουν απόψεις και θέσεις, αλλά θα δουν και χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του κάθε αρχηγού: Πώς αντιμετωπίζει τα δύσκολα, πώς αντιδρά σε προσωπικά ερωτήματα, πώς ανοίγεται δείχνοντας πλευρές του εαυτού του και μια σειρά άλλες μπουρδολογίες.

Για παράδειγμα, στο πρώτο επεισόδιο είδαμε πώς έφτασαν στο κτίριο, πώς τοποθέτησαν τα πράγματά τους στο δωμάτιο, τι βαλίτσα είχαν μαζί και μια σειρά άλλα αντικείμενα από το σπίτι ή το γραφείο τους και στο δεύτερο είδαμε ότι έφαγαν την μακαρονάδα μπολονέζ (ο καθένας συνέβαλε με τα μπαχαρικά του) που είχαν φτιάξει με καλή συνεργασία και το δείπνο ξεκίνησε με πρόποση της σημερινής σοσιαλδημοκράτισσας πρωθυπουργού Φρεντέρικσεν, με την ευχή «για το καλό της Δανίας»...

Η πραγματική πρόταση διεξόδου για τη Δανία, που απουσίαζε από το προεκλογικό σκηνικό, απουσιάζει και μετεκλογικά, είναι η σύγκρουση με το σύστημα της εκμετάλλευσης, ο δρόμος ανάπτυξης προς όφελος των εργατικών - λαϊκών συμφερόντων.

Εδώ βρίσκεται η ευθύνη των κομμουνιστών. Πρόκειται για μία δύσκολη προσπάθεια αλλά υπάρχει και πρόσφορο έδαφος, αφού κανένας κυβερνητικός συνασπισμός και κανένα πρόγραμμα από τη λίστα των υποψηφίων, δεν μπορεί να βάλει φρένο στην όξυνση των κοινωνικών προβλημάτων και στον πόλεμο, αφού ο καπιταλισμός έχει εδώ και δεκαετίες ξεπεράσει τα ιστορικά του όρια.

Οι Ελληνες και Ελληνίδες κομμουνιστές που ζουν κι εργάζονται στη Δανία έχουν καθήκον να σταθούν δίπλα στους κομμουνιστές και τους εργαζόμενους άλλων εθνικοτήτων, παλεύοντας με στόχο την ανασυγκρότηση και ισχυροποίηση του κομμουνιστικού κινήματος, συμβάλλοντας σε αυτήν την πάλη με τη σύγχρονη, επαναστατική στρατηγική του Κόμματός μας.

Τα μέλη και οι φίλοι του Κόμματος, μέσα στις οργανώσεις της εργατικής τάξης και του λαού, θα συνεχίσουμε τις αγωνιστικές πρωτοβουλίες ενάντια στην ιμπεριαλιστική εμπλοκή και τον πόλεμο, για τις σύγχρονες εργατικές - λαϊκές ανάγκες, που θα στοχεύουν στην ανάπτυξη αγώνων στους χώρους δουλειάς σε ρήξη με τον ρεφορμιστικό εργοδοτικό και κυβερνητικό συνδικαλισμό, κόντρα στη στρατηγική της ΕΕ, των μονοπωλίων και των αντιλαϊκών κυβερνήσεών τους - ό,τι «πρόσημο» κι αν έχουν. Θα παλέψουμε ώστε να ισχυροποιηθεί η αντικαπιταλιστική γραμμή πάλης, και η οργάνωση της πάλης για την έξοδο από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, με την εξουσία και την οικονομία στα χέρια της εργατικής τάξης.