ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
Τρίτη 17 Μάρτη 2026
Σελ. /28
ΑΡΧΕΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ
Η «Μαύρη Βίβλος» για τη λευκή τρομοκρατία και τις εκλογές του 1946

2ο Μέρος

Εκθέσεις Νομαρχιακών Επιτροπών ΕΑΜ Νομών Μαγνησίας Τρικάλων, Ανατ. και Δ. Στερεάς, Κρήτης, Μακεδονίας, που στάλθηκαν με πλήρεις Πίνακες στους Συμμάχους Παρατηρητές
Εκθέσεις Νομαρχιακών Επιτροπών ΕΑΜ Νομών Μαγνησίας Τρικάλων, Ανατ. και Δ. Στερεάς, Κρήτης, Μακεδονίας, που στάλθηκαν με πλήρεις Πίνακες στους Συμμάχους Παρατηρητές
Στο φύλλο της προηγούμενης Τρίτης ο «Ριζοσπάστης» ξεκίνησε να δημοσιεύει αποσπάσματα από ένα σπάνιο ντοκουμέντο, τη «Μαύρη Βίβλο: Το εκλογικό πραξικόπημα της 31η Μάρτη 1946», που εκδόθηκε τον Μάιο 1946 από τον πολιτικό Συνασπισμό των Κομμάτων του ΕΑΜ και αποτυπώνει το γεγονός ότι ήταν εκλογές βίας και νοθείας. Σήμερα συνεχίζεται η δημοσίευση αποσπασμάτων, αυτήν τη φορά από το κομμάτι της έκδοσης που καταδεικνύει την πλήρη αυθαιρεσία στη σύνταξη των εκλογικών καταλόγων.

Οι κατάλογοι δεν είχαν καθαριστεί, υπήρχαν πολλές διπλοεγγραφές, ενώ χιλιάδες ψηφοφόροι δεν είχαν γραφτεί σε αυτούς πέρα από τη νοθεία που διεξήχθη και θα αναφερθούμε σε επόμενο φύλλο.

***

«...ο ίδιος ο Υπουργός των Εσωτερικών κ. Γουναράκης ομολογεί με την υπ' αριθ. πρωτ. 77.119 της 4-10-45 εγκύκλιον του τη νοθεία των συνταχθέντων εκλογικών καταλόγων:

...Ο υπό τινων Νομαρχών αναφερόμενος αριθμός εγγεγραμμένων εις παλαιούς καταλόγους είναι δυσανάλογος προς αριθμόν ψηφισάντων προς εκλογάς 1936, καθ'όσον παρουσιάζει αποχήν από εκλογάς ταύτας πεντήκοντα και πλέον τοις εκατόν, ενώ κατά δεδομένα της πείρας η αποχή από ψηφοφορίας εν Ελλάδι είναι συνήθως είκοσι τοις εκατό επί του αριθμού τον εγγεγραμμένων.

Επίσης ο υπό άλλων Νομαρχών δεδομένος αριθμός των κατά την παρούσαν αναθεώρησιν εγγραφέντων νέων καταλόγων, είναι ανώτερος των εις τους παλαιούς καταλόγους εγγεγραμμένων κατά πεντήκοτα επί τοις εκατόν, ενώ ο αριθμός αυτός είναι συνήθως είκοσι πέντε έως τριάντα επί τοις εκατόν των εις παλαιούς καταλόγους εγγεγραμμένων...».

***

Το αρμόδιον Δικαστήριον του Πρωτοδικείου Αθηνών αρνήθηκε να επικυρώσει τους εκλογικούς καταλόγους 90 ενοριακών επιτροπών, διότι συνταχθήκανε παρά τον Εκλογικό Νόμο: «Επειδή ο αυτός ως άνω εκλογικός κατάλογος στερείται των στοιχείων του αρθρ. 20 παραγρ. 2, ως μη αναγράφων την διεύθυνσιν του εκλογέως, στοιχείον απολύτως απαραίτητον δια τον έλεγχον τούτου, δέον όθεν όπως το δικαστήριον αρνήθη την κήρυξιν του καταλόγου τούτου ως οριστικού... [Απόφαση 18 - 11 - 46 του Πρωτ. Αθηνών]

***

Τρικ που καλεί σε αποχή από τις εκλογές
Τρικ που καλεί σε αποχή από τις εκλογές
ΙΙΙ Μερικά στοιχεία για έκδοση διπλών βιβλιαρίων στην Αθήνα.

«...1) Πετράτος Διονύσιος του Κοσμά έτος γεννησ. 1910, ένα το υπ' αριθ. 895 στον Αγιο Σπυρίδωνα Μπαρουτάδικου όπου έδωσε διεύθυνση Β. Κωνσταντίνου 81 (αριθμός τέτοιος δεν υπάρχει) και ο ίδιος είναι άγνωστος και ένα το υπ' αριθ. 30 στην Αγία Τριάδα Κεραμεικού όπου επίσης είναι άγνωστος.

2) Πετρόπουλος Αθανάσιος του Μιχαήλ έτος γέννησ. 1911, ένα το υπ'αριθ. 1263 στον Αγιο Παύλο (οδός Ψαρρών) με διεύθυνση Αριστοτέλους 37, και ένα το υπ' αριθ. 839 στον Αγιο Σπυρίδωνα Μπαρουτάδικου με ψεύτικη διεύθυνση (Ναυάρχου Κουντουριώτη 40. Η όδος αυτή δεν έχει αριθμό 40) (...)

8) Παπαδόπουλος Ιωάννης του Παναγιώτη, το υπ' αριθ. 48 στην ενορία του Αγ. Δημητρίου Ν. Ελεβετίας με διεύθυνση Ζωοδόχου Πηγής 48 (ανύπαρκτος ο αριθ. 48). Στην οδό ολόκληρη δεν μένει κανένας Παπαδόπουλος. Και ένα το υπ' αριθ. 332 στη Μεταμόρφωση Σωτήρος Κηφισσιάς.

(...)

(Εκθεσης της Επιτροπής Πόλεως ΕΑΜ Αθήνας 5 - 4 - 1946)

***

«..Ο κ Εμμ. Μπιτζές κάτοικος Ηρακλείου ανακάλυψε ότι στο αρμόδιο γραφείο του Δήμου έχει κατατεθεί αίτηση του με την οποία ζητά να του εκδοθή εκλογικόν βιβλιάριον.

Πραγματικά ο αναφερόμενος με δικηγόρο του διαπίστωσε το γεγονός και ζήτησε να του δοθή η αίτησις για να υποβάλει μήνυσιν επί πλαστογραφία. Η αίτηση δεν του δόθηκε γιατί λέει αποτελεί δημόσιον έγγραφον.

(Εφημ. «Ελεύθερη Γνώμη» Κρήτης Μάρτιος 1946)

***

Ενδεικτικός είναι και ο πίνακας (βλ. φωτό) που περιέχει η έκδοση με τίτλο «Χαρακτηριστικοί αριθμοί νοθείας στους εκλογικούς καταλόγους κατά περιφέρειες». Ετσι για παράδειγμα διαβάζουμε πως στη Μαγνησία στην κοινότητα Ανω Βόλου γραμμένοι ήταν 318, ανύπαρκτοι 144 και διπλοεγγεγραμμένοι 13. Αντίστοιχα στη Ζαγορά 1.210 εγγεγραμμένοι, 31 ανύπαρκτοι και 180 διπλοεγγεγραμμένοι κ.ο.κ.


ΚΟΒ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ ΑΧΑΪΑΣ ΤΟΥ ΚΚΕ
Τίμησε τους Ν. Πολυκράτη και Κ. Βουρδέρη, ηρωικά στελέχη του Κόμματος και του ΔΣΕ

Τα 80 χρόνια από την έναρξη της τρίχρονης εποποιίας του ΔΣΕ τίμησε η ΚΟΒ Προσφυγικών Αχαΐας του ΚΚΕ με εκδήλωση αφιερωμένη στον Καπετάν Νικήτα, Νίκο Πολυκράτη, και στον Καπετάν Καρατζά, Κώστα Βουρδέρη.

Με μια ζεστή εκδήλωση το απόγευμα της Παρασκευής στην πλατεία Ελευθερίας, όπου βρίσκονται το άγαλμα του Καπετάν Νικήτα και το μνημείο του Καπετάν Καρατζά, που δολοφονήθηκαν στις 12/3/1949 από δοσίλογους και ταγματασφαλίτες στην Τριταία Αχαΐας, παρέστησαν εργαζόμενοι και νεολαίοι, δίνοντας παράλληλα τον τόνο για το σήμερα και το αύριο, με σύνθημα «Πιάνουμε το νήμα της κόκκινης κλωστής που απλώνεται, βαδίζουμε στον δρόμο της ανατροπής για τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό!».

Στην εκδήλωση παρευρέθηκε και ο Κωνσταντίνος Βουρδέρης, γιος του δολοφονημένου αγωνιστή, μαζί με μέλη της οικογένειάς του. Επίσης συμμετείχε ο γλύπτης Στάθης Λεοντής, που φιλοτέχνησε το άγαλμα του Νίκου Πολυκράτη το οποίο κοσμεί την πλατεία.

Το «παρών» έδωσε και αντιπροσωπεία της δημοτικής αρχής Πάτρας με επικεφαλής τον δήμαρχο Κώστα Πελετίδη.

Ζωές αφιερωμένες στον αγώνα για ένα καλύτερο μέλλον του λαού

Τη συγκέντρωση άνοιξε η Ιφιγένεια Αθανασούλα, μέλος της Επιτροπής Περιοχής Δυτικής Ελλάδας του ΚΚΕ και Γραμματέας της ΚΟΒ Προσφυγικών. Ανάμεσα σε άλλα αναφέρθηκε στην ηρωική Ιστορία και της συγκεκριμένης γειτονιάς της πόλης, στη δράση του ΚΚΕ, στο πώς ανδρώθηκαν με αυτήν και έγιναν θρύλοι της ήρωες όπως οι δύο που τιμήθηκαν στην εκδήλωση.

Χαιρετισμό απηύθυνε ο Κων. Βουρδέρης, ο οποίος μίλησε για τον αγώνα και την ιστορία των δύο τιμώμενων στελεχών του ΚΚΕ μέσα από ΕΑΜ - ΕΛΑΣ - ΕΠΟΝ και μετέπειτα από τον ηρωικό ΔΣΕ. Στάθηκε επίσης στην επικαιρότητα αυτού του αγώνα στο σήμερα, στο πώς τα ιδανικά του ΚΚΕ για τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό δημιουργούν γενιές αγωνιστών.

Στην προσπάθεια να απεικονίσει μέσα από την Τέχνη - και συγκεκριμένα τη γλυπτική - τα στοιχεία που αφορούν τον χαρακτήρα αλλά και τα πιστεύω των τιμώμενων προσώπων αναφέρθηκε ο Στ. Λεοντής. Τόνισε επίσης την ανάγκη η Τέχνη να παίρνει θέση στα γεγονότα, στα βάσανα και τις αγωνίες του λαού καθημερινά.

Στην κεντρική ομιλία ο Αποστόλης Αγγελής, μέλος του Γραφείου Περιοχής Δυτικής Ελλάδας του ΚΚΕ, αναφέρθηκε στις προσωπικότητες του Πολυκράτη και του Βουρδέρη, στο πώς ανδρώθηκαν μέσα από τα ιδανικά του ΚΚΕ και στον αγώνα που έδωσαν συνολικά.

Μιλώντας για τον Ν. Πολυκράτη στάθηκε στη συμμετοχή του στον ελληνοϊταλικό πόλεμο στην Αλβανία, στην ένταξή του στον ΕΛΑΣ, στη συμβολή του για τη συγκρότηση των πρώτων αντάρτικων ομάδων στην Αχαΐα, στις τολμηρές επιχειρήσεις του. Μίλησε επίσης για τη δράση του στην 3η Μεραρχία Πελοποννήσου, όπου μεταξύ άλλων ανέλαβε διοικητής του 2ου Τάγματος της 22ης Ταξιαρχίας, έχοντας μεγάλο ρόλο στη νικηφόρα για τον ΔΣΕ Μάχη της Χαλανδρίτσας.

«Η δράση του άφησε έντονο αποτύπωμα στην Ιστορία της Εθνικής Αντίστασης, του ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ, του ΔΣΕ στην Πελοπόννησο, και τον κατέστησε μια μορφή που θυμούνται πολλοί ως σύμβολο αγώνα και θάρρους», είπε ο ομιλητής.

Αναφέρθηκε ακόμα στη δράση του Κ. Βουρδέρη, Γραμματέα του Νομαρχιακού Συμβουλίου Αχαΐας της ΕΠΟΝ και στη συνέχεια, μεταξύ άλλων, αντιπροσώπου της Δημοκρατικής Κυβέρνησης της Ελεύθερης Ελλάδας και πολιτικού επιτρόπου Πάτρας του ΔΣΕ. «Πέρασε από στρατοδικεία, φυλακίστηκε, εξορίστηκε και βασανίστηκε. Είχε συγκεντρώσει το μίσος όλης της αντίδρασης», σημείωσε ο Απ. Αγγελής, ενώ μίλησε και για τον κοινό θάνατο των δύο τον Φλεβάρη του 1949, μετά από προδοσία και πολύωρη, άνιση μάχη.

Σε άλλο σημείο, με αφορμή τους 200 της Καισαριανής, υπογράμμισε: «Οι σύντροφοί μας γνώριζαν πως οδηγούνται στην εκτέλεση... Κι όμως, στάθηκαν αλύγιστοι. Περπάτησαν προς τον θάνατο χωρίς να λυγίσουν. Ακόμα και την τελευταία στιγμή πίστευαν πως ο αγώνας τους δεν τελειώνει εκεί.

Οπως έγραψε και ο Μήτσος Ρεμπούτσικας, από την Κάτω Αχαγιά, στο τελευταίο του σημείωμα πριν την εκτέλεση: "Οταν ο άνθρωπος δίνει τη ζωή του για ανώτερα ιδανικά, δεν πεθαίνει ποτέ"».

Συνδέοντας δε τα γεγονότα τότε με το σήμερα, υπογράμμισε: «Η καλύτερη τιμή στη μνήμη αυτών των ανθρώπων δεν είναι μόνο η ανάμνηση. Είναι ο αγώνας σήμερα για τα ιδανικά για τα οποία θυσιάστηκαν. Η ιστορία τους μας θυμίζει ότι οι αγώνες των λαών συνεχίζονται. Οτι οι λαοί μπορούν να αντισταθούν, να οργανωθούν και να διεκδικήσουν έναν διαφορετικό κόσμο. Εναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Εναν κόσμο "στο μπόι των ονείρων και των ανθρώπων"».

Και τόνισε την ανάγκη, με οδηγό την Πολιτική Απόφαση του 22ου Συνεδρίου του ΚΚΕ και με βάση τις εξελίξεις, να δυναμώσει η συμπόρευση με το ΚΚΕ, η πάλη απέναντι στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο.

Ακολούθησε μουσικό αφιέρωμα με αντάρτικα τραγούδια στην πλατεία, ενώ πραγματοποιήθηκε κατάθεση στεφάνων στο άγαλμα του Ν. Πολυκράτη και στο μνημείο του Κ. Βουρδέρη από τις Οργανώσεις Αχαΐας του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, το Παράρτημα Πάτρας της ΠΕΑΕΑ - ΔΑΕ και την οικογένεια του Κων. Βουρδέρη. Η εκδήλωση έκλεισε με ενός λεπτού σιγή.



Διακήρυξη της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 80 χρόνια από την έναρξη της εποποιΐας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας
Μνημεία & Μουσεία Αγώνων του Λαού
Ο καθημερινός ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1 ευρώ