Σε ανακοίνωσή του ο δήμος Χαϊδαρίου επισημαίνει τα εξής:
«Με βάση την επίσημη ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, περιήλθε στο ελληνικό Δημόσιο η φωτογραφική συλλογή, ανάμεσά τους και οι συγκλονιστικές φωτογραφίες - ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή.
Οι φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας αποτελούν ιστορικά ντοκουμέντα και τα μόνα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών, που το πρωί της Πρωτομαγιάς του 1944 μεταφέρθηκαν από το Μπλοκ 15 του Στρατοπέδου Χαϊδαρίου για να στηθούν στον τοίχο της Καισαριανής, μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Προκαλεί δέος η στάση τους, η οποία απεικονίζεται και στις φωτογραφίες, καθώς με θάρρος και με το κεφάλι ψηλά βάδισαν προς τον θάνατο. Αποτυπώνουν την αξιοπρέπεια, την παλικαριά, την αποφασιστικότητά τους ακόμα και μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα των ναζί κατακτητών. Στάθηκαν απέναντι στα όπλα και δεν λύγισαν. Προτίμησαν να πεθάνουν παρά να προδώσουν τα ιδανικά τους. Δεν διαπραγματεύτηκαν την πίστη τους στη λευτεριά και στο δίκιο. Με τη δημοσίευση αυτών των φωτογραφιών όλα όσα έχουμε ακούσει, έχουμε διαβάσει και έχουμε γράψει αποκτούν πλέον άλλη διάσταση.
Ως δημοτική αρχή Χαϊδαρίου θεωρούμε ότι ψηφιακά αντίγραφα όλων των φωτογραφιών που αποτυπώνουν την εκτέλεση της 1ης Μαΐου 1944 οφείλουν να παραχωρηθούν στον δήμο Χαϊδαρίου, στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του δήμου Καισαριανής, αλλά και στο Ιστορικό Αρχείο του ΚΚΕ, του οποίου μέλη και στελέχη ήταν οι 200, σύμφωνα και με προηγούμενο από τις 16/2/2026 αίτημά μας.
Επισημαίνουμε εκ νέου την ανάγκη να γίνει το Μπλοκ 15 του Στρατοπέδου Χαϊδαρίου Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, όπου και αυτές οι φωτογραφίες και άλλα ντοκουμέντα θα βρίσκονται εκεί προσβάσιμα από τον λαό και τη νεολαία μας, όπου οι επισκέπτες θα μπορούν να έρχονται άμεσα σε επαφή και να γνωρίζουν την αγωνιστική και ηρωική Ιστορία του λαού μας, και να συνεχίσουμε να διδασκόμαστε από το παράδειγμα της Εθνικής Αντίστασης. Καθώς το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου ήταν το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης των Βαλκανίων, αντίστοιχο των γερμανικών κολαστηρίων, όπου διαπράχθηκαν τα μεγαλύτερα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας του προηγούμενου αιώνα. Είναι τόπος με ιδιαίτερη θέση στην Ιστορία της Εθνικής Αντίστασης, που πρέπει να αξιοποιηθεί και να μελετηθεί.
Με βάση τα παραπάνω, αιτούμαστε την παραχώρηση πρωτογενούς ψηφιακού αντιγράφου των φωτογραφιών - και των δύο όψεών τους - στη μέγιστη δυνατή ανάλυση, προκειμένου να αξιοποιηθούν από τον δήμο Χαϊδαρίου ώστε να πάρουν τη θέση τους εκεί που τους πρέπει, ώστε να μπορεί ο λαός να διδάσκεται και να αποτίει φόρο τιμής στους ήρωές του».
Τέσσερις βδομάδες μετά τη δημοσιοποίηση των συγκλονιστικών ντοκουμέντων από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών την Πρωτομαγιά του 1944 και ακόμα καταφθάνουν επιστολές από απογόνους τους, με τις οποίες ζητούν οι φωτογραφίες να αποδοθούν στον λαό όντας προσβάσιμες και πηγή διδαγμάτων και έμπνευσης για το σήμερα.
«Εμείς, η μοναδική εν ζωή κόρη, τα εγγόνια και οι απόγονοι του Θεόδωρου Μανιατέα, ενός από τους 200 εκτελεσθέντες Κομμουνιστές στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, που η πορεία του στη ζωή και η ύστατη θυσία του δίδαξε ήθος και ανιδιοτέλεια και μας σημάδεψε ανεξίτηλα, θεωρούμε πως οι ιστορικές αυτές φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας, αποτελούν κτήμα όλου του Λαού και επιθυμούμε να αποδοθούν στον φυσικό τους χώρο, δηλαδή στον δήμο του Χαϊδαρίου, στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης της Καισαριανής και στα ανοιχτά επισκέψιμα αρχεία του ΚΚΕ.
Ο Θεόδωρος Μανιατέας ήταν Σμυρνιός πρόσφυγας με Μανιάτικη καταγωγή που έζησε στην Κόρινθο. Ηταν τσαγκάρης και πατέρας 5 κοριτσιών. Ηταν στέλεχος του ΚΚΕ, υπήρξε υποψήφιος δήμαρχος Κορίνθου το 1934 και υποψήφιος βουλευτής Αργολιδοκορινθίας το 1935 και το 1936. Ακολούθησε τον δρόμο της εξορίας και της φυλακής, παραδόθηκε από το μεταξικό καθεστώς στους Ναζί ως Ακροναυπλιώτης. Οδηγήθηκε μαζί με τους συντρόφους του την Πρωτομαγιά του '44 στον τοίχο της Καισαριανής στα 39 του χρόνια.
Η κόρη: Αριστέα Παπαδοπούλου, το γένος Μανιατέα
Τα εγγόνια: Νίκος Νικολόπουλος, Αθανασία Αντωνάκου, Κανέλλα Περιβολάρη, Ευανθία Λαγουμιτζή, Μαρία Λαγουμιτζή, Ελένη Παπαδοπούλου, Αθανασία Παπαδοπούλου
Τα δισέγγονα».
«Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας πριν λίγες μέρες έδωσαν σάρκα και οστά σε όσα είχαμε ακούσει και είχαμε διαβάσει. Δημιούργησαν συναισθήματα συγκίνησης γιατί για πρώτη φορά αυτοί οι 200 κομμουνιστές που στάθηκαν αλύγιστοι μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα δεν ήταν ένα χαρακτικό ή μια περιγραφή λέξεων. Είχαν πρόσωπο. Ηταν άνθρωποι απλοί αλλά πεισμένοι για τον σκοπό τον οποίο είχαν αποφασίσει να υπηρετήσουν. Εναν σκοπό με ανώτερα ιδανικά τον οποίο τίμησαν μέχρι το τέλος αλύγιστοι, χαρούμενοι, περήφανοι. Αυτές οι φωτογραφίες έφεραν στο νου μας την ιστορία που πάντα με περηφάνια μας εξιστορούσε ο παππούς μας για τον μεγάλο του εξάδελφο, τον Αποστόλη Κηπουρό από το Σουφλί. Εχετε πρόγονο ανάμεσα στους εκτελεσμένους του '44, μας έλεγε. Για το ότι ήταν μέλος του ΚΚΕ από νεαρή ηλικία, για αυτό τον συνέλαβαν και ύστερα ακολούθησε η διαδρομή: Ακροναυπλία, από εκεί στο στρατόπεδο στο Χαϊδάρι και κατόπιν Καισαριανή.
Ηταν ένας από τους 200 που εκτελέστηκαν την 1η Μάη του 1944. Μιλούσε πάντα με συγκίνηση για εκείνον, παρόλο που δεν τον έζησε πολύ. Για το ότι είχε συνειδητά επιλέξει να γίνει μέλος του ΚΚΕ αλλά και όλες τις δυσκολίες που αντιμετώπισε εξαιτίας αυτής της επιλογής του. Η οικογένεια είχε χάσει την επαφή μαζί του την περίοδο από τη σύλληψή του και έπειτα. Ακόμα και για την εκτέλεσή του ενημερώθηκαν μέρες μετά. Είμαστε σίγουρες ότι αν ο παππούς μας δεν είχε φύγει λίγα χρόνια πριν, η επιστολή αυτή θα γραφόταν από εκείνον.
Η θυσία των 200 σήκωσε τον λαό μας ένα μπόι ψηλότερα! Το ίδιο αισθανόμαστε ακόμα πιο έντονα από τη στιγμή που οι φωτογραφίες ήρθαν στο φως. Περηφάνια και δέος για αυτούς που στάθηκαν με χαμόγελο, με σηκωμένη τη γροθιά απέναντι στους Γερμανούς κατακτητές και τους ντόπιους συνεργάτες τους.
Εμείς, οι απόγονοί του, ζητάμε οι φωτογραφίες αυτές που αποτελούν σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο κομμάτι της Ιστορίας του Κόμματός μας, να πάρουν τη θέση που τους αξίζει στο Ιστορικό Αρχείο του ΚΚΕ, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο Μουσείο ΕΑΜικής Αντίστασης στην Καισαριανή. Να ενωθούν με τα υπόλοιπα πολύτιμα ντοκουμέντα και αντικείμενα της περιόδου. Να είναι προσβάσιμα σε όλους, ένα ζωντανό κομμάτι της Ιστορίας.
Οι 200 της Καισαριανής ήταν σίγουροι ότι η θυσία τους δεν θα πάει χαμένη. Αρνήθηκαν να υπογράψουν δήλωση αποκήρυξης του ΚΚΕ με τίμημα την ίδια τους τη ζωή. Είναι "ήσυχοι", όπως όλοι εκείνοι, επώνυμοι και ανώνυμοι που έχουν κάνει το καθήκον τους. Οτι το Κόμμα θα τραβήξει μπροστά κάτω απ' όλες τις συνθήκες. Εκαναν το χρέος τους για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση.
Η θυσία τους δεν μας κάνει μόνο περήφανους αλλά μας βάζει μπροστά στη μεγάλη ευθύνη που έχουμε.
Εξοπλισμένοι με τις Αποφάσεις του 22ου Συνεδρίου του Κόμματός μας, να γίνουμε πιο ικανοί στη δουλειά με το Πρόγραμμά μας, πιο δυνατοί για να φτάσει ο αγώνας έως το τέλος, τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό.
Να συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο, στη σωστή πλευρά της Ιστορίας.
Ρούλα, Κική και Κωνσταντίνα Χατζητοπαλούδη».
Την εκδήλωση άνοιξε η Δάφνη Κατή, Γραμματέας της ΚΟΒ Κολωνού, όπου μεταξύ άλλων ανέδειξε τη στάση των 200, πως στάθηκαν όρθιοι γιατί «πίσω τους υπήρχε οργάνωση. Υπήρχε συλλογικότητα. Υπήρχε θεωρητική συγκρότηση. Υπήρχε ο δεσμός με το Κόμμα που τους διαπαιδαγώγησε, που τους έμαθε να βλέπουν πέρα από το ατομικό συμφέρον, πέρα από τον φόβο. Αυτό είναι το πραγματικό "κόκκινο νήμα" που ενώνει το 1944 με το σήμερα. Οχι ο ηρωισμός ως ατομικό χαρακτηριστικό, αλλά η συνειδητή στράτευση σε ένα οργανωμένο σχέδιο κοινωνικής ανατροπής και απελευθέρωσης, ικανό να γεννάει ήρωες. Γι' αυτό και δεν λύγισαν. Στάθηκαν όρθιοι γιατί είχαν ήδη επιλέξει πλευρά».
Ακολούθησε παρέμβαση του Νίκου Σοφιανού, μέλους της ΚΟΒ Σεπολίων, απογόνου του Σπήλιου Αμπελογιάννη που εκτελέστηκε στην Καισαριανή, όπου μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στο βιογραφικό και τη δράση του Σπήλιου μέχρι τη διαδρομή προς την Καισαριανή όπου «οι μελλοθάνατοι πετούν μικροσημειώματα για τους οικείους τους. Ο Σπήλιος γράφει στο μαντήλι του με μπλε μολύβι "Αμπελογιάννης Σπήλιος του Κων/νου, οδός Αστρους 93. Ετσι πεθαίνουν οι τίμιοι Ελληνες. Πεθαίνω περήφανος. Ζήτω η ελευθερία.
Διαβάτη Ελληνα το ρούχο τούτο να το πας στην παραπάνω διεύθυνση, είναι η στερνή επιθυμία ενός ανθρώπου που ξέρει να πεθαίνει για τη λεφτεριά. Ζήτω ο Ελληνικός λαός"».
Το μαντήλι το 2018 παραδόθηκε στη Καισαριανή, στο Γενικό Γραμματέα του ΚΚΕ σύντροφο Δημήτρη Κουτσούμπα. Από τότε βρήκε την θέση του στο ιστορικό αρχείο του Κόμματος, μαζί με τα εκατοντάδες άλλα κειμήλια που αναδεικνύουν την μεγάλη προσφορά του Κόμματος στους λαϊκούς αγώνες διαχρονικά.
Στη συνέχεια προβλήθηκε η ταινία «Τελευταίο Σημείωμα» του Παντελή Βούλγαρη.