Από την πρόσφατη υπογραφή της συμφωνίας ΤΡΑΟ - «Chevron»

Ετσι:

• Στις 8 Γενάρη 2026 έγινε γνωστό Μνημόνιο Κατανόησης (MοU) που υπέγραψε η τουρκική κρατική πετρελαϊκή εταιρεία ΤΡΑΟ με την «ESSO Exploration International», θυγατρική της αμερικανικής εταιρείας «ExxonMobil». Μάλιστα, με φόντο την πολύπλευρη διαπραγμάτευση που εντείνουν ΗΠΑ - Τουρκία για συνεργασία σε όλο και περισσότερα πεδία, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας, Αλπ. Μπαϊρακτάρ, εξήγησε ότι το εν λόγω μνημόνιο «καλύπτει νέες περιοχές εξερεύνησης στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μεσόγειο», καθώς «και άλλες πιθανές διεθνείς περιοχές που θα συμφωνηθούν από κοινού».

Πρόσθεσε δε ότι «συνδυάζοντας τις τεχνικές δυνατότητες στην εξερεύνηση και γεώτρηση βαθέων υδάτων μαζί με τη διεθνή εμπειρία της "ExxonMobil", στοχεύουμε να ενισχύσουμε την επιχειρησιακή μας αποτελεσματικότητα και να ανοίξουμε τον δρόμο για νέες ανακαλύψεις. Σύμφωνα με τον στόχο μας για μια πλήρως ενεργειακά ανεξάρτητη Τουρκία, ενισχύουμε τις δυνατότητές μας μέσω διεθνών συνεργασιών και προχωράμε στο να γίνουμε ο ενεργειακός κόμβος της περιοχής μας».

• Στις 6 Φλεβάρη 2026 ανακοινώθηκε ότι η τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίου TPAO και η αμερικανική «Chevron» υπέγραψαν MoU, που - σύμφωνα με δηλώσεις του Μπαϊρακτάρ - θέτει το πλαίσιο για μελλοντικές συνεργασίες, με αξιολόγηση κοινών ενεργειακών σχεδίων, τόσο εντός της Τουρκίας όσο και στο εξωτερικό.
• Στις 12 Φλεβάρη 2026 υπογράφτηκε MoU μεταξύ της TPAO και της βρετανικής BP, που - όπως διευκρίνισε και πάλι ο αρμόδιος Τούρκος υπουργός Μπαϊρακτάρ - «προσφέρει ένα ολιστικό πλαίσιο συνεργασίας τόσο εντός Τουρκίας όσο και διεθνώς, καλύπτοντας θέματα όπως η ανάπτυξη υφιστάμενων κοιτασμάτων, η από κοινού αξιολόγηση νέων ερευνητικών προοπτικών, η ενίσχυση της εξαγωγικής ικανότητας πετρελαίου και οι υποδομές μεταφοράς φυσικού αερίου», με στόχο «να εδραιώσουμε τη μακρόχρονη συνεργασία TPAO - BP σε ακόμα πιο ισχυρή βάση, επεκτείνοντάς την σε νέες γεωγραφικές περιοχές και έργα».

Μάλιστα επισημάνθηκε ότι θα αξιολογηθούν από κοινού δυνατότητες ανάπτυξης έργων «με έμφαση στο Ιράκ, σε χώρες της περιοχής και στην Κεντρική Ασία».

• Στις 18 Φλεβάρη 2026 η TPAO υπέγραψε συμφωνία με τη βρετανο-ολλανδική «Shell» για την πραγματοποίηση ερευνών στη Μαύρη Θάλασσα, και συγκεκριμένα στη θαλάσσια ζώνη της Βουλγαρίας, με άδεια για 5ετείς έρευνες. Η αρχή θα γίνει στο μπλοκ Khan Tervel, που βρίσκεται κοντά στο πεδίο φυσικού αερίου Sakarya της Τουρκίας.

Αρκούν τα παραπάνω για να επιβεβαιωθούν οι φιλοδοξίες της τουρκικής αστικής τάξης να αναβαθμίσει τον ρόλο της στην επαναχάραξη των ενεργειακών διαδρόμων, στο σταυροδρόμι Ευρώπης - Μέσης Ανατολής - Ασίας - Αφρικής, και μάλιστα επενδύοντας στη σχέση της με «δυτικά» μεγαθήρια, ειδικά αμερικανικά.

Οι ίδιες οι διατυπώσεις των συμφωνιών που αυξάνει η Τουρκία δείχνουν ότι ζητούμενο δεν είναι απλά η αξιοποίηση συγκεκριμένων κοιτασμάτων, αλλά το ευρύτερο κυνήγι για μεγαλύτερα κομμάτια από την ενεργειακή «πίτα», περιφερειακά - σε περιοχές των οποίων η αξία για την ενεργειακή τροφοδοσία μεγαλώνει μετά τον «αποκλεισμό» της Ρωσίας από την ευρωπαϊκή αγορά και όχι μόνο - αλλά και ευρύτερα διεθνώς.

Το εκτόπισμα των τουρκικών φιλοδοξιών, επενδυτικών και γεωπολιτικών, απλώνεται από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι τη Μεσόγειο αλλά και την Αραβική Θάλασσα.

Η TPAO διασφάλισε κι αυτή άδειες για εξερεύνηση υδρογονανθράκων σε λιβυκά «οικόπεδα». Οπως ανακοίνωσε η λιβυκή Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου (NOC), οι άδειες αφορούσαν εκτάσεις στις χερσαίες λεκάνες της Σύρτης και του Μουρζούκ, αλλά και την υπεράκτια λεκάνη της Σύρτης.

Ακόμα πιο χαρακτηριστική είναι η συμφωνία που στις 16 Φλεβάρη «άνοιξε» τα πανιά του πλωτού γεωτρύπανου «Τσαγρί Μπέη», για μια διαδρομή διάρκειας περίπου 45 ημερών, μέχρι τα ανοιχτά της Σομαλίας.

Το ταξίδι του περιλαμβάνει τον περίπλου της Αφρικής μέσω Ατλαντικού και Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, αφού το ύψος του καταρτιού του δεν επέτρεπε τη διέλευση από τη Διώρυγα του Σουέζ. Η έρευνα προβλέπεται να γίνει σε τρία σημεία, βάσει σεισμικών δεδομένων που είχε συλλέξει το ερευνητικό πλοίο «Ορούτς Ρέις».

Το «Τσαγρί Μπέη» είναι το πρώτο γεωτρύπανο που πραγματοποιεί γεωτρήσεις εκτός τουρκικών χωρικών υδάτων, με τεχνικά χαρακτηριστικά μάλιστα - γεωτρύπανο 7ης γενιάς - που του επιτρέπουν να δρα σε υπερ-βαθιά θάλασσα.

Μπορεί να πραγματοποιεί γεωτρήσεις σε βάθη έως 12.000 μέτρα, ακόμα και υπό συνθήκες υψηλής πίεσης, διαθέτοντας δυναμικό σύστημα θέσης που του επιτρέπει να λειτουργεί σε κύματα έως 6 μέτρα. Το πλοίο κατασκευάστηκε στη Νότια Κορέα ως «Cobalt Explorer» από την «Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering», και το 2021 το αγόρασε η TPAO.

Η αποστολή ενός γεωτρύπανου στις ανατολικές ακτές της Αφρικής δεν είναι καθόλου τυχαία. Η πολύπλευρη συνεργασία που αναπτύσσει η Τουρκία με τη Σομαλία δείχνει ότι σε αυτήν το τουρκικό κεφάλαιο επενδύει αποφασιστικά για τη διείσδυσή του στην πολλά υποσχόμενη «μαύρη ήπειρο»: Στη Σομαλία η Τουρκία δεν έχει απλά στρατιωτική βάση, αλλά πλέον λειτουργεί και στρατιωτική ακαδημία, ενώ προχωρούν μέχρι και σχέδια κατασκευής «διαστημικού κέντρου» και πεδίου δοκιμής πυραύλων...

Σε ένα τέτοιο φόντο, εξάλλου, το Ισραήλ προχώρησε σε αναγνώριση της αποσχισθείσας από τη Σομαλία περιοχής της Σομαλιλάνδης, μπαίνοντας «σφήνα» στα σχέδια της Αγκυρας και αποκτώντας πρόσβαση σε μια κρίσιμη περιοχή για τους ανταγωνισμούς.

Στα παραπάνω προστίθενται και νέες συμφωνίες για την «υποστήριξη αποστολών LNG στην Τουρκία», όπως αυτή που ενέκρινε στις 19 Φλεβάρη η Τράπεζα Εξαγωγών - Εισαγωγών των Ηνωμένων Πολιτειών (US Exim).

Με βάση τη συμφωνία, η εταιρεία εμπορίας Ενέργειας «Hartree Partners», με έδρα τη Νέα Υόρκη, θα εξάγει LNG αμερικανικής προέλευσης στην «BOTAS Petroleum Pipeline Corporation», κρατική τουρκική εταιρεία Ενέργειας.

Ο πρόεδρος της «US Exim», Τζον Γιοβάνοβιτς, δήλωσε πως πρόκειται για συμφωνία που αποδεικνύει ότι «η αμερικανική Ενέργεια μπορεί να τροφοδοτήσει τον κόσμο», ενώ σε δελτίο της η «US Exim» έσπευσε να τονίσει ότι οι ΗΠΑ είναι πλέον ο μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG στον κόσμο.

Σημειωτέον, την τελευταία περίοδο καταγράφεται η εξίσου ορμητική (με αυτή της Τουρκίας) επέκταση επενδύσεων αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών, όπως η «Chevron», στην ευρύτερη περιοχή μας.

Εκτός από τις συμφωνίες για έρευνες στα νότια της Κρήτης που έκλεισε με το ελληνικό Δημόσιο, η «Chevron» έχει διασφαλίσει άδειες και για έρευνες στη λιβυκή ΑΟΖ, στους πρώτους διαγωνισμούς που έγιναν από το 2007 στην αφρικανική χώρα της Μεσογείου.

Ακόμα, αρχές Φλεβάρη έγιναν γνωστές και οι συμφωνίες που έκλεισε η «Chevron» με το καθεστώς των τζιχαντιστών στη Συρία.

Αρχές της βδομάδας έγιναν γνωστές οι νέες συμφωνίες που υπέγραψε η «Chevron» στο Ιράκ, όπου «έβαλε χέρι» στο κοίτασμα «West Qurna 2». Θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα διεθνώς, με ημερήσια παραγωγή πετρελαίου 460.000 βαρέλια. Μέχρι πρόσφατα το διαχειριζόταν η ρωσική «Lukoil», η οποία αναγκάστηκε να αποχωρήσει μετά την ενίσχυση των κυρώσεων των ΗΠΑ κατά της Ρωσίας.

Θυμίζουμε ότι η δραστηριοποίηση της Chevron» στην περιοχή εδώ και χρόνια αφορά και την κυπριακή ΑΟΖ, όπου ο αμερικανικός όμιλος εκμεταλλεύεται το κοίτασμα «Αφροδίτη».

Αρχές Φλεβάρη ο διευθύνων σύμβουλος, Michael Wirth, ανέφερε ότι το κοίτασμα έχει εισέλθει στη φάση FEED (Στάδιο Προκαταρκτικού Τεχνικού Σχεδιασμού), εξέλιξη που σύμφωνα με επιχειρηματικά ΜΜΕ «σηματοδοτεί ένα ουσιαστικό βήμα προς την υλοποίηση ενός ανταγωνιστικού επενδυτικού έργου στην Κύπρο».

Σε δηλώσεις του για τα έργα της «Chevron» συνολικά στη Μεσόγειο, τα οποία αφορούν και το σημαντικό ισραηλινό κοίτασμα «Tamar», ο Writh υποστήριξε ότι θα ενισχύσουν περαιτέρω τη θέση της εταιρείας.

«Φως» στους όρους με τους οποίους ενισχύεται η θέση τέτοιων εταιρειών ρίχνει η σύμβαση της κοινοπραξίας της «Chevron» με το ελληνικό Δημόσιο, η οποία προβλέπει ρητά το ...ενδεχόμενο για «απώλεια περιοχών» στις οποίες «η Ελλάδα δεν θα διαθέτει πλέον δικαιώματα»!

Με δυο λόγια, επιβεβαιώνεται ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα, στη βάση των οποίων υποτίθεται ότι υπογράφονται οι συμφωνίες (και έτσι τάχα «κατοχυρώνονται», όπως λέει η ελληνική κυβέρνηση), τίθενται υπό συζήτηση και γίνονται αντικείμενο διαπραγμάτευσης - ιμπεριαλιστικού παζαριού με άλλες χώρες της περιοχής, και με καθοριστικό τον ρόλο των ενεργειακών μονοπωλίων.

Την ίδια ώρα, οι μεγάλοι μονοπωλιακοί ενεργειακοί όμιλοι είναι «μονά - ζυγά» κερδισμένοι. Χαρακτηριστικό στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι το παράδειγμα της «Chevron», η οποία διασφαλίζει μέσα από τέτοιους όρους ότι «βάζει πόδι» στην περιοχή ανεξάρτητα από «εκκρεμότητες» και αποκτά προβάδισμα έναντι ανταγωνιστών της. Ταυτόχρονα, όπως ήδη αναφέρθηκε, έχει υπογράψει συμφωνίες με την τουρκική εταιρεία TPAO για «παγκόσμια συνεργασία» και στη Μεσόγειο, όπως και με τις δοτές αρχές της Λιβύης...