Ο «Ριζοσπάστης» συνεχίζει τη δημοσίευση μέρους από το πλήθος επιστολών συγγενών των εκτελεσμένων κομμουνιστών την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή με τις οποίες ζητούν οι φωτογραφίες να ανακτηθούν και αποδοθούν εκεί που ανήκουν.

«Ηταν λίγος καιρός πριν από εκείνη τη ματωμένη Πρωτομαγιά του '44. Η Κλειώ από νωρίς ετοιμάστηκε να πάει στο επισκεπτήριο στο Χαϊδάρι να δει τον άντρα της. Ετοίμασε και τις δύο από τις τρεις κόρες της, τη μεγαλύτερη, την Βασιλική, και τη δεύτερη, την Φωτεινή. Η Φωτεινή σχεδόν δεν γνώριζε τον πατέρα της. Ηταν τεσσάρων χρονών όταν τον συνέλαβαν και τον πήγαν στην Ακροναυπλία. Εκείνη την ημέρα θα τον έβλεπε...

Εφτασαν στο Χαϊδάρι από την Κοκκινιά όπου έμεναν. Στην πύλη ήταν κόσμος πολύς που περίμενε να δει τους δικούς του ανθρώπους. Ηταν και ένας Γερμανός φρουρός πολύ ψηλός, σαν γίγαντας, που έφραζε την πύλη. Δεν άφηναν κανέναν να περάσει. Ο κόσμος διαμαρτυρόταν και φώναζε να τους αφήσουν έστω και λίγο να τους δουν. Κανένας δεν τους έλεγε γιατί τους απαγόρευαν το επισκεπτήριο.

Η Φωτεινή όμως έπρεπε να δει τον πατέρα της. Μέσα στη φασαρία των συγγενών, ξεγλίστρησε από το χέρι της μάνας της και όπως ήταν μικροκαμωμένη, περνάει κάτω από τα σκέλια του Γερμανού φρουρού και άρχισε να τρέχει με όλη της τη δύναμη μέσα στο στρατόπεδο και να φωνάζει τον πατέρα της.

- "Θέλω να δω τον μπαμπά μου, θέλω να δω τον Νικολόπουλο τον Γιάννη".

Ξαφνικά, κάποιος τη σταματάει και τη ρωτάει αγχωμένος:

- Ποιανού είσαι εσύ;

- Του Νικολόπουλου του Γιάννη, θέλω να τον δω.

Την παίρνει αγκαλιά του και τρέχει. Πίσω του τρέχουν και οι Γερμανοί φρουροί που προσπαθούν να πιάσουν τη μικρή που τόλμησε να εισβάλει στο στρατόπεδο! Ο άντρας φωνάζει δυνατά: "Πηγαίντε την στον Γιάννη τον Νικολόπουλο, είναι η κόρη του!". Και τότε σήκωσαν τη μικρή στα χέρια τους και ο ένας την έδινε στον άλλο σαν ανθρώπινη αλυσίδα μέχρι που έφτασε στο στενό κελί όπου ήταν ο πατέρας της. Θυμόταν ότι έτρεξε και τη γράπωσε στην αγκαλιά του! Τη γέμιζε φιλιά και το μόνο που θυμόταν μετά ήταν να της λέει: "Παιδί μου, Φωτούλα μου!".

Οι Γερμανοί που έφτασαν από πίσω, του έδωσαν χαριστικά πέντε λεπτά.

Στο μεταξύ, έξω από το στρατόπεδο, η μάνα και η αδελφή της Φωτεινής κλαίνε και φοβούνται να μην πάθει κακό το παιδί. Οταν τελικά αυτή βγήκε έξω, βρήκε τη μάνα της να κλαίει απαρηγόρητα, νομίζοντας πως δεν θα την ξαναδεί. Ρώτησε αν τελικά κατάφερε να δει τον πατέρα της. Η Φωτεινή είχε αυτή την ικανοποίηση στο βλέμμα της και έλεγε συνέχεια: "Είδα τον μπαμπά μου!". (...)

Ο Ιωάννης Νικολόπουλος, του Αλεξάνδρου και της Βασιλικής, γεννήθηκε στο Μάτεσι της Ηλείας το 1903. Σε νεαρή ηλικία στην Κοκκινιά του Πειραιά παντρεύεται την Κλειώ, που ήταν πρόσφυγας από τη Σμύρνη. Εκαναν τρεις κόρες. Την Βασιλική, την Φωτεινή και την Αλεξάνδρα. Το 1936 φυλακίστηκε στην Ακροναυπλία ως κομμουνιστής και σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές μεταφέρθηκε στο Χαϊδάρι στις 3/9/1943, όπου την 1/5/1944 εκτελέστηκε με τους 200 στην Καισαριανή.

Η ''Φωτούλα'' του ήταν η μητέρα μου, που απεβίωσε μόλις το 2019 σε ηλικία 87 ετών. Αυτή είναι η ιστορία που άκουγα συνεχώς για τον παππού μου από τα παιδικά μου χρόνια. Είναι η ιστορία που μου επιβεβαίωσε και η θεία μου η Βασιλική, που θυμόταν να κλαίει και να νομίζει πως θα σκοτώσουν την αδελφή της.

Οι 200 εκτελεσθέντες της Καισαριανής είναι μέρος όλης μου της ζωής. Οι μνήμες μου από μικρή ηλικία είναι να με φέρνουν οι γονείς μου στο Θυσιαστήριο την Πρωτομαγιά και να σηκώνω την πινακίδα με το όνομα του παππού μου. Στο προσκλητήριο των νεκρών θυμάμαι πάντα τον πατέρα μου (αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης) να φωνάζει με στιβαρή φωνή ''ΠΑΡΩΝ''! Πώς θα μπορούσα άλλωστε να μη μιλήσω για εσένα; Εχω το όνομά σου.

Αν ζούσε σήμερα η μητέρα μου θα έκλαιγε απαρηγόρητα βλέποντας τις φωτογραφίες από την εκτέλεση. Εγώ όμως είμαι εδώ, με ένα βάρος στο στήθος μου και με μια αγωνία μήπως και δω και αναγνωρίσω το πρόσωπό σου, παππού!

82 χρόνια μετά και είστε εδώ...

Είστε "ΠΑΡΩΝ"!

Η εγγονή σου

Ιωάννα Τσάκωνα».

«Ο Δημήτρης Κουριώτης, θείος του πατέρα μου και αδελφός του παππού μου, ήταν ένας εκ των 200. Ευτυχώς, χάρη σε αυτόν τον ήρωα, την ιστορία του οποίου μου διηγήθηκαν οι παλαιότεροι, σιγουρεύτηκα ότι σαν οικογένεια βρεθήκαμε στη "σωστή πλευρά της Ιστορίας".

(...) Ο Δημήτρης ανδρώνεται και ωριμάζει πολιτικά στη Θεσσαλονίκη του Μεσοπολέμου, όπου βιώνει εκ του σύνεγγυς όλα τα γεγονότα που συγκλόνισαν την Ιστορία της πόλης και ολόκληρης της χώρας. Κάπου μέσα σε αυτό το διάστημα, αν και δεν γνωρίζουμε πότε ακριβώς, εντάχθηκε στο ΚΚΕ, όπου ανέπτυξε ενεργό πολιτική δράση. Μάλιστα, αναφέρεται ως στέλεχος και όχι απλό μέλος στους καταλόγους των εκτελεσθέντων που είδαν το φως της δημοσιότητας. Αυτή ήταν η ζωή του Δημήτρη, όταν ήρθε ο Αύγουστος του 1936 με την επιβολή της δικτατορίας του Μεταξά, όπου φυσικά το ΚΚΕ τέθηκε εκτός νόμου και τα στελέχη και μέλη του πέρασαν στην παρανομία και διώκονταν. Μετά από δύο χρόνια παράνομης πολιτικής δράσης, ο Δημήτρης συνελήφθη τον Αύγουστο του 1938 στη Θεσσαλονίκη και μεταφέρθηκε στην Ακροναυπλία. Ηταν μόλις 24 ετών.

(...) Οπως μου ανέφερε ο πατέρας μου, όταν ο ίδιος ήταν παιδί ο μαρκαδόρος της λογοκρισίας είχε πλέον ξεθωριάσει και του εξήρε το ενδιαφέρον η ανάγνωση των λογοκριμένων γραμμών από το καθεστώς Μεταξά. Μεταξύ όσων διάβασε και του έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση ήταν η άρνηση του Δημήτρη να υπογράψει τη δήλωση μετανοίας με αντάλλαγμα την ελευθερία του, παρά τις συνεχείς εκκλήσεις της μητέρας του, Ρεγγίνας. Ο πατέρας μου ανακαλεί στη μνήμη τις εξής χαρακτηριστικές γραμμές: "Μάνα, αν είναι να μου ζητήσεις και πάλι να υπογράψω μη μου ξαναστείλεις".

Και κάπως έτσι φτάσαμε στον Οκτώβριο του 1940 και στο ξέσπασμα του ελληνοϊταλικού πολέμου, με τους έγκλειστους κομμουνιστές να ζητούν να πολεμήσουν στην πρώτη γραμμή και το καθεστώς Μεταξά να απελευθερώνει τους ποινικούς κρατουμένους για να τους στείλει στο μέτωπο ως αναλώσιμους, αλλά όχι τους πολιτικούς που παρέμεναν στις φυλακές και στους τόπους εξορίας. (...)

Κλείνοντας αυτό το σύντομο επιμνημόσυνο άρθρο, δεν μπορώ να κρύψω την αισιοδοξία μου καθώς βλέπω ότι η αναθέρμανση της συζήτησης για τους 200 και την ηρωική θυσία τους φαίνεται να αγγίζει νεότερες γενιές, που για καιρό υπήρξαν απαθείς ή αποκομμένες από τα μεγάλα διακυβεύματα και τα διδάγματα της εποχής εκείνης. Σε μια εποχή ξεπλύματος του ναζισμού και του φασισμού και προσπαθειών αναθεώρησης της "συμβατικής" Ιστορίας εν γένει, η γνώση των πεπραγμένων του φασιστικού καθεστώτος του Μεταξά και του γενοκτονικού χαρακτήρα της ναζιστικής κατοχής αποτελεί τη μεγαλύτερη δικαίωση για τους νεκρούς μας. Να σημειώσω, τέλος, ότι η συζήτηση περί της ανάγκης σύστασης Μουσείου Εθνικής Αντίστασης είναι παραπλανητική, για τους λόγους που ανέφερα παραπάνω, καθώς εξυπηρετεί την προπαγάνδα της μη διασάλευσης της εθνικής ενότητας. Ως εκ τούτου, οι φωτογραφίες μετά την ανάκτησή τους πρέπει να διατεθούν στο φυσικό τους περιβάλλον, που δεν είναι άλλο από το Ιστορικό Αρχείο του ΚΚΕ και το ήδη υπάρχον Μουσείο Εθνικής Αντίστασης που λειτουργεί στον χώρο του Σκοπευτηρίου στον δήμο Καισαριανής.

Πάνος Κουργιώτης, επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών ΠΑΜΑΚ».

• Ολόκληρα τα κείμενα των συγγενών στο «902.gr».

Στον δήμο Καισαριανής παραδόθηκαν ντοκουμέντα ενός εκ των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών, του Ιωάννη Θεολόγου, από την ανιψιά του, Κλειώ Ευπραξιάδου.

Επιθυμία της οικογένειας είναι τα αρχεία που έχει στην κατοχή της να εκτεθούν στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης στην Καισαριανή. Για πρώτη φορά δίνονται στη δημοσιότητα φωτογραφία του Ιωάννη Θεολόγου, πιστοποιητικό της επιτροπής κρίσεως σύμφωνα με τον Ν. 1285/1982 και βεβαίωση του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.