Η εφαρμογή κρυπτογραφημένων μηνυμάτων Signal διαφημίζεται ως η «κορυφαία επιλογή για όσους θέλουν να προστατεύσουν την ιδιωτικότητά τους». Σύμφωνα με τους δημιουργούς της, βασίζεται σε πρωτόκολλο ανοιχτού κώδικα, λειτουργεί μέσω μη κερδοσκοπικού ιδρύματος και μόνο οι συμμετέχοντες σε μια συνομιλία κατέχουν τα κλειδιά αποκρυπτογράφησης. Το Signal, όμως, δημιουργήθηκε και χρηματοδοτήθηκε από δομές της αμερικανικής κυβέρνησης. Λανσαρίστηκε το 2013 από την «Open Whisper Systems» (OWS), που χρηματοδοτούνταν με εκατομμύρια δολάρια από το «Open Technology Fund» (OTF).

Τι είναι το OTF; Ξεκίνησε το 2012 ως πιλοτικό πρόγραμμα του «Radio Free Asia» (RFA), μέσου που ανήκει στη «United States Agency for Global Media» (USAGM). Αυτή με τη σειρά της είναι οργανισμός που χρηματοδοτείται από το αμερικανικό Κογκρέσο με πάνω από 1 δισ. δολάρια ετησίως. Οι ρίζες του RFA πηγαίνουν ακόμα πιο πίσω, στο 1948, όταν το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας εξουσιοδότησε επίσημα τη CIA «να διεξάγει επιχειρήσεις εναντίον χωρών πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα», συμπεριλαμβανομένων «προπαγάνδας, οικονομικού πολέμου, δολιοφθοράς, ανατρεπτικών ενεργειών και στήριξης αντικομμουνιστικών οργανώσεων».

Η USAGM εποπτεύει μεταξύ άλλων τη «Voice of America», το «Radio Free Europe / Radio Liberty», το «Radio Free Asia», αλλά και το OTF. Η ίδια υπηρεσία είχε διοχετεύσει 2 εκατομμύρια δολάρια για τη στήριξη διαδηλωτών στο Χονγκ Κονγκ το 2019 - 20 μέσω του OTF.

Επομένως, το OTF είναι εργαλείο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική με την ονομασία «Internet Freedom» («ελευθερία του διαδικτύου»), που υιοθέτησε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπό την Χίλαρι Κλίντον. Επίσημα, αφορούσε την ανάπτυξη εργαλείων για παράκαμψη των διαδικτυακών περιορισμών σε χώρες που βρίσκονταν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των ΗΠΑ. Στέλεχος του OTF ομολογούσε το 2015 ότι «στον πυρήνα της, η στρατηγική "Internet Freedom" είναι μια ατζέντα αλλαγής καθεστώτων».

Ενα ενημερωτικό φυλλάδιο της USAGM τοποθετούσε το Signal στην κορυφή της λίστας των «εργαλείων που υποστηρίζονται από το OTF». Ο δημιουργός του είχε παρουσιάσει προηγουμένως τα TextSecure και RedPhone - εφαρμογές που λάνσαρε με το αποκαλυπτικό ερώτημα: «Ποιες εφαρμογές κρυπτογράφησης είναι αρκετά ισχυρές για να σας βοηθήσουν να ανατρέψετε μια κυβέρνηση;».

Ανάλογη ιστορία με το Signal έχει το Tor, ένα πρόγραμμα ανώνυμης περιήγησης που αναπτύχθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1990 από το US Naval Research Laboratory, ερευνητικό κέντρο του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού. Το πρόγραμμα τράβηξε γρήγορα την προσοχή του Πενταγώνου, και από τότε χρηματοδοτείται σχεδόν εξολοκλήρου από αμερικανικούς κρατικούς φορείς. Ο αρχικός σκοπός του ήταν να προστατεύει Αμερικανούς κατασκόπους από τον εντοπισμό στη διάρκεια επιχειρήσεων στο εξωτερικό, αλλά αργότερα άνοιξε στο ευρύ κοινό.

Τέτοια τεχνολογικά εργαλεία χρησιμοποιήθηκαν ευρέως για να οργανωθούν και να συντονιστούν με τα ευρωατλαντικά σχέδια μεγάλες διαδηλώσεις που η «δυτική» προπαγάνδα παρουσίαζε ως «επαναστάσεις», ενώ στην πραγματικότητα εξυπηρετούσαν τους σχεδιασμούς των ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ απέναντι σε άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα. Τέτοιες είναι η λεγόμενη «Αραβική Ανοιξη» («επανάσταση του Facebook») ή οι διαδηλώσεις στο Χονγκ Κονγκ («επανάσταση του Telegram και του Signal»).

Οι νέες τεχνολογίες στη μαζική επικοινωνία και κυρίως τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, με πλατφόρμες όπως αυτές που αναπτύχθηκαν από στρατιωτικές και μυστικές υπηρεσίες, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στον συντονισμό και στον προσανατολισμό τους. Τμήματα της αστικής τάξης και ξένα κέντρα επένδυσαν στην αγανάκτηση για τα οξυμένα λαϊκά προβλήματα, για να προωθήσουν ανατροπές καθεστώτων και κυβερνήσεων που δεν ευθυγραμμίζονταν πλήρως με τα συμφέροντά τους. Η κατάληξή τους στη Λιβύη, στην Αίγυπτο, στη Συρία και αλλού είναι αποκαλυπτική. Οι λαοί όχι μόνο δεν κέρδισαν την ελευθερία και την ευημερία που τους υπόσχονταν, αλλά βρέθηκαν ακόμα πιο βαθιά στη δίνη των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών.

Και ενώ οι μυστικές και στρατιωτικές κρατικές υπηρεσίες είναι απλόχερες στη χρήση της τεχνολογίας για την προώθηση των σκοπών τους στο εξωτερικό, στις χώρες τους η τεχνολογία αξιοποιείται για τον μεγαλύτερο έλεγχο και την καταστολή οποιουδήποτε τολμήσει να σηκώσει κεφάλι και να αμφισβητήσει στρατηγικές επιλογές του κεφαλαίου και των κυβερνήσεων...

Στη Βρετανία, για παράδειγμα, ο νόμος Online Safety Act που ψηφίστηκε το 2023 υποχρεώνει όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες, συμπεριλαμβανομένων των κρυπτογραφημένων εφαρμογών μηνυμάτων, να σαρώνουν το περιεχόμενο που μοιράζονται οι χρήστες τους - κάτι που είναι αδύνατο χωρίς την υπονόμευση της κρυπτογράφησης. Ηδη από το 2016 ο νόμος Investigatory Powers Act δίνει στο βρετανικό κράτος τη νομική δυνατότητα να διατάξει εταιρείες όπως η «Apple» να παραβιάσουν τα χαρακτηριστικά ασφαλείας των προϊόντων τους.

Στη Γαλλία, το 2025 ενσωματώθηκε σε νομοσχέδιο διάταξη που υποχρέωνε πλατφόρμες μηνυμάτων, όπως το Signal και το WhatsApp, να επιτρέπουν κρυφή πρόσβαση σε ιδιωτικές συνομιλίες. Η διάταξη προς το παρόν δεν έχει ψηφιστεί από την Εθνοσυνέλευση. Στις ΗΠΑ, ο διευθυντής του FBI Τζέιμς Κόμεϊ ζητούσε ήδη από το 2014 «ρυθμιστική ή νομοθετική λύση» για την κρυπτογράφηση των κινητών τηλεφώνων. Το νομοσχέδιο EARN IT Act, που κατατέθηκε στη Γερουσία, ωθούσε τις εταιρείες μακριά από τη χρήση κρυπτογράφησης, μετατρέποντας ουσιαστικά τα τηλέφωνα σε εργαλεία παρακολούθησης.

Σε κάθε περίπτωση, η ψευδαίσθηση της «τεχνολογικής χειραφέτησης» και η ιδέα ότι μια εφαρμογή μπορεί να αντικαταστήσει την οργανωμένη πάλη αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης επίθεσης στον πυρήνα του εργατικού - λαϊκού κινήματος και της ταξικής πάλης. Προσπαθούν μάλιστα να εμφανίσουν σαν «τεχνοφοβία» και «οπισθοδρόμηση» την κριτική σε «θεωρίες» που παρουσιάζουν τη χρήση της τεχνολογίας περίπου ως το νέο επαναστατικό υποκείμενο, απαξιώνοντας τη συλλογική οργάνωση και δράση στους χώρους δουλειάς και κυρίως την αναγκαία επαναστατική πρωτοπορία, το ΚΚ.

Τα τεχνολογικά εργαλεία που παρουσιάζονται ως «αντισυστημικά» ανήκουν στα «νεύρα» του καπιταλιστικού συστήματος, στα μονοπώλια και στο κράτος τους. Ο «ανοιχτός κώδικας» και η «μη κερδοσκοπική» δομή δεν αλλάζουν αυτήν τη θεμελιώδη πραγματικότητα. Η διέξοδος από την εκμετάλλευση, τη φτώχεια και τον πόλεμο δεν «κατεβαίνει» από κανένα app store! Βρίσκεται στην οργάνωση των εργαζομένων και του λαού, στη σύγκρουση με το κεφάλαιο και τη δικτατορία του, μέχρι την ανατροπή της!