«Δεν πλησιάζουμε σε κάποιο κρίσιμο "σημείο καμπής". Βρισκόμαστε ήδη σε αυτό». Ετσι προλογίζει η Oxfam την τελευταία της έκθεση για την «οικονομική ανισότητα» - όπως την αποκαλεί - που κυκλοφορεί κάθε χρόνο τέτοια εποχή με αφορμή το φόρουμ του Νταβός. Σύμφωνα με αυτή, οι περιουσίες των δισεκατομμυριούχων σε όλο τον κόσμο αυξήθηκαν το 2025 με ρυθμό τρεις φορές ταχύτερο από τον μέσο ετήσιο ρυθμό της προηγούμενης πενταετίας. Για πρώτη φορά στην ιστορία, ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων ξεπέρασε τους 3.000 και η συνολική περιουσία τους έφτασε το ιστορικό ρεκόρ των 18,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Τον Οκτώβριο του 2025, ο Ελον Μασκ έγινε ο πρώτος άνθρωπος με περιουσία που υπερβαίνει το μισό τρισεκατομμύριο δολάρια.

Οι 12 πλουσιότεροι δισεκατομμυριούχοι του κόσμου κατέχουν πλέον περισσότερο πλούτο από το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας, δηλαδή από πάνω από 4 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Κατά μέσο όρο, ένα άτομο στο πλουσιότερο 1% κατέχει 8.251 φορές περισσότερο πλούτο από κάποιον στο φτωχότερο 50%. Το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας κατέχει μόλις το 0,52% του παγκόσμιου πλούτου, ενώ το πλουσιότερο 1% κατέχει το 43,8%.

Η έκθεση επιβεβαιώνει αυτό που «ο κόσμος έχει τούμπανο»: Δισεκατομμύρια άνθρωποι του μόχθου σε όλο τον κόσμο παράγουν ασύλληπτο πλούτο με τα χέρια και το μυαλό τους, που τον κλέβουν μια χούφτα κοινωνικά παράσιτα, αυτοί που κατέχουν τα μέσα παραγωγής. Αυτή είναι η αγιάτρευτη πληγή των κοινωνικών - ταξικών ανισοτήτων στον καπιταλισμό που βαθαίνουν, καθώς διευρύνεται ο πλούτος για τους ελάχιστους και η σχετική και απόλυτη φτώχεια για τη συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων και των άλλων βιοπαλαιστών.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με την έκθεση, σχεδόν ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός (48%), δηλαδή 3,83 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ζούσαν σε συνθήκες φτώχειας το 2022. Ενας στους τέσσερις ανθρώπους παγκοσμίως αντιμετωπίζει μέτρια ή σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια - αύξηση 42,6% μεταξύ 2015 και 2024. Στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, 92 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν επισιτιστική ανασφάλεια. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, 3,55 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα συνεχίσουν να ζουν σε συνθήκες φτώχειας το 2029.

Ποιο είναι όμως το «σημείο καμπής» που διαπιστώνει η έκθεση; Δεν θα περίμενε κανείς από έναν οργανισμό του κεφαλαίου, όπως η Oxfam, να ανησυχεί για οτιδήποτε άλλο, πέρα από τη σταθερότητα της καπιταλιστικής εξουσίας και τη λαϊκή δυσαρέσκεια που μεγαλώνει εξαιτίας των κοινωνικών ανισοτήτων. Γι' αυτό κατευθύνει τη συζήτηση στους κινδύνους για τη «δημοκρατία» που κρύβονται πίσω από τη ...«μονοπώληση» της εξουσίας από τους πλούσιους.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι δισεκατομμυριούχοι έχουν 4.000 φορές περισσότερες πιθανότητες να κατέχουν πολιτικά αξιώματα σε σχέση με τους απλούς πολίτες. Οι δισεκατομμυριούχοι κυριαρχούν στα μέσα ενημέρωσης και τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Από τις 10 μεγαλύτερες εταιρείες μέσων ενημέρωσης και Τύπου στον κόσμο, οι 7 ανήκουν σε δισεκατομμυριούχους, ενώ 9 από τις 10 κορυφαίες εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης ελέγχονται από μόλις 6 δισεκατομμυριούχους. Κάθε μέρα, οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ξοδεύουν 11,8 δισεκατομμύρια ώρες (πάνω από ένα εκατομμύριο χρόνια συνολικά) καταναλώνοντας περιεχόμενο σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης που ανήκουν σε δισεκατομμυριούχους.

Σε όλα βέβαια αποτυπώνονται οι σιδερένιοι νόμοι του καπιταλισμού και η δικτατορία του κεφαλαίου, που γίνεται όλο και πιο αντιδραστική, όλο και πιο επιθετική ενάντια στον λαό, στα δικαιώματα και στις ανάγκες του, σε συνθήκες κλιμάκωσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και της πολεμικής προετοιμασίας σε όλο τον κόσμο. Τα αδιέξοδα που ανακυκλώνονται και μεγαλώνουν, η χρεοκοπία παλιών και νέων συνταγών διαχείρισης από το κεφάλαιο, οι καπιταλιστικές κρίσεις που πολλαπλασιάζονται και οι αγώνες που ξεσπούν ακόμα και στις μητροπόλεις του καπιταλισμού, είναι στοιχεία που ανησυχούν το κεφάλαιο και της αστικές «δεξαμενές σκέψεις», μπροστά στον κίνδυνο να αποκτήσουν οι λαϊκές αντιδράσεις μεγαλύτερη μαζικότητα και να αναζητήσουν ριζοσπαστική διέξοδο στην αμφισβήτηση του συστήματος και στην πάλη για την ανατροπή του.

Τι προτείνουν λοιπόν; Περισσότερη ...δημοκρατία, με παραχώρηση από το κεφάλαιο ενός απειροελάχιστου μέρους της κλοπής που διαπράττει κάθε δευτερόλεπτο σε βάρος των λαών! Με άλλα λόγια, προτείνουν την αύξηση της φορολογίας των δισεκατομμυριούχων, για να μένει στο απυρόβλητο το σύστημα της εκμετάλλευσης, η πραγματική αιτία της φτώχειας για τους πολλούς. Αλλωστε, η ίδια η έκθεση σημειώνει ότι το 80% των συνολικών φορολογικών εσόδων στον κόσμο φορτώνεται στις πλάτες των εργαζομένων και των λαϊκών στρωμάτων, την ώρα που η φορολόγηση του συσσωρευμένου πλούτου μετά βίας φτάνει το 4%. Μια μικρή «διόρθωση» σ' αυτήν την αναλογία - όπως προτείνει η Oxfam - σε τίποτα δεν αλλάζει την ουσία του σάπιου συστήματος και την ανεπίστρεπτη πορεία μεγαλύτερης φτωχοποίησης του λαού.

Σημείο καμπής υπάρχει, αλλά είναι διαφορετικό για το κεφάλαιο και τον λαό. «Τα κέρδη τους ή οι ζωές μας;». Αυτό είναι το πραγματικό δίλημμα που προβάλλει αμείλικτα για τη μεγάλη λαϊκή πλειοψηφία, καθώς ξεκάθαρα επιβεβαιώνεται ότι ο καπιταλισμός έχει φάει προ πολλού τα ψωμιά του και ετοιμάζεται να οδηγήσει τους λαούς σε νέα πολεμικά σφαγεία. «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» είναι το «σημείο καμπής» για τον λαό, τώρα που ο καπιταλιστικός κόσμος φλέγεται και προβάλλει το καθήκον να γίνει πρωταγωνιστής των εξελίξεων για την ανατροπή του!