Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα ποικίλων μορφών καλλιτεχνικής έκφρασης (σχέδιο, χρώμα, χαρακτική, φωτογραφία, ψηφιακή εκτύπωση, βίντεο, εγκαταστάσεις). Τα έργα έχουν ως αφορμή την ιστορικότητα του χώρου και ειδικότερα τη χρήση του στη διάρκεια του 20ού αιώνα ως φυλακών πολιτικών κρατουμένων. Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Χαρούλα Αμοιρίδου, Εμπρού Γιουσούφ, Γιώργος Κιτσούκης, Ανδριάννα Κουμεντάκου, Χρύσα Κοφίνα, Ευπραξία Μπαντάζου, Μαρίνα Σημάδη, Χαράλαμπος Τουμπέκης, Μάρκος Τραϊτοράκης, Πηγή Φασλά, Νάσος Χαλκίδης.
Οι ώρες λειτουργίας είναι καθημερινά 9 π.μ. - 3 μ.μ. και 6.30 μ.μ. - 9.30 μ.μ. Η είσοδος είναι ελεύθερη.
Η καλλιτεχνική ομάδα «FireArt» ιδρύθηκε τον Γενάρη του 2019 από καλλιτέχνες που ζουν στη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα και έχουν παρουσία στην Ευρώπη και αλλού, και διευρύνεται διαρκώς με τη συμμετοχή εικαστικών, μουσικών, χορευτών, performers και θεωρητικών της τέχνης.
Στόχος της καλλιτεχνικής ομάδας είναι «ο επαναπροσδιορισμός του χρέους μας όχι απλά απέναντι στην τέχνη, αλλά απέναντι στο πρωτότυπό της, τη ζωή. Φιλοδοξεί να αποδώσει στην τέχνη τον πραγματικό κοινωνικό ρόλο της, να επέμβει στην πολιτική και πολιτιστική πραγματικότητα, να δώσει διέξοδο στους δημιουργούς που προβληματίζονται, να επικοινωνήσει με το πλατύ κοινό και να του δείξει το δρόμο για να αλλάξει την πραγματικότητα προς όφελός του. Για να γεννήσουν οι ωδίνες έναν νέο κόσμο, στο μπόι των ανθρώπων και των ονείρων, για να ανθρωπέψει ο άνθρωπος».
Ο τίτλος της έκθεσης παραπέμπει καταρχήν στο «Ιδιώνυμο». Το «Ιδιώνυμο» είναι ένα κομμάτι του μηχανισμού που έστησε η αστική τάξη για να καταπολεμήσει το λαϊκό κίνημα. Ακολούθησαν πολλοί άλλοι νόμοι και διατάξεις με τον ίδιο προσανατολισμό, που είχαν ως αποτέλεσμα να οδηγηθούν χιλιάδες αγωνιστές σε εξορίες, φυλακές, βασανισμούς και εκτελέσεις στο πλαίσιο ενός μηχανισμού «αναμόρφωσης», που διήρκεσε πολλές δεκαετίες στη διάρκεια του 20ού αιώνα. Ο λαός όμως δεν έμεινε παθητικός θεατής. Αντέδρασε για το δίκιο του. Γιατί ποτέ ένας λαός δεν υποκύπτει, και αργά ή γρήγορα παίρνει τον δρόμο του αγώνα με σκοπό την πλήρη απελευθέρωσή του από τα δεσμά της καταπίεσης και της εκμετάλλευσης.
Οπως στην περίπτωση του «Ιδιώνυμου» ονομάστηκε έγκλημα μια πράξη που δεν είναι από τη φύση της τέτοια, έτσι και στην περίπτωση της συλλογικής συνείδησης επιδιώχθηκε η λήθη των ιστορικών γεγονότων. Η λήθη ήταν και παραμένει στόχος της αστικής τάξης, γι' αυτό και το αστικό κράτος χρησιμοποίησε όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του για να ξεχαστούν, να αθωωθούν τα εγκλήματά του, να μείνει ο λαός στο σκοτάδι της άγνοιας και της αμάθειας, για να ξαναγραφτεί η Ιστορία με τρόπο ανώδυνο για το σύστημα. Να αποδεχτεί ο λαός τον ατομισμό, τον άκρατο ανταγωνισμό, την αδιαφορία και γενικότερα τις αξίες της κοινωνίας της ζούγκλας ως κανονικότητα. Ωστόσο, το εγχείρημα δεν πέτυχε, η μνήμη παραμένει άσβεστη και εμπνέει τους αγώνες του σήμερα. Γιατί η ανθρωπότητα όχι μόνο δεν έχει φτάσει στο τέλος της Ιστορίας της, αλλά μόλις έχει ξεκινήσει να χαράσσει το μονοπάτι που θα οδηγήσει στις λεωφόρους ενός καλύτερου κόσμου.
Σε δεύτερη ανάγνωση η ίδια η λήθη αποτελεί το πραγματικό ιστορικό αδίκημα. Μόνο αυτή κάνει τους αγώνες να μοιάζουν μάταιοι. Και απέναντι στο αδίκημα αυτό μας καλεί να μετρηθούμε η έκθεση της καλλιτεχνικής ομάδας «FireArt».
Με τη γοητευτική και απαιτητική τέχνη του σκίτσου, ο Π. Ζάχαρης θα μας οδηγήσει σε ένα ταξίδι στην Ιστορία με τη ματιά των ανθρώπων που δημιούργησαν (και δημιουργούν) τον πλούτο, που έφτιαξαν αριστουργήματα, που έχτισαν αυτοκρατορίες, που άνοιξαν δρόμους, μεταφορικά και κυριολεκτικά. Μονοσέλιδες αυτοτελείς ιστορίες εκτείνονται χρονικά και γεωγραφικά από τον προϊστορικό άνθρωπο, την Αρχαία Αίγυπτο, την Ευρώπη του Μεσαίωνα, την εποχή των μεγάλων ανακαλύψεων στην Αμερική, τη βιομηχανική Αγγλία και φυσικά την Ελλάδα από την αρχαιότητα έως την εποχή μας.
Η σχέση του εκμεταλλευόμενου και του εκμεταλλευτή κυριαρχεί με τρόπο αυθεντικό και με σεβασμό στην ιστορική ακρίβεια. Με έμπνευση από ιστορικές στιγμές, που στην καλύτερη περίπτωση περνούν σε δεύτερη μοίρα στην «επίσημη» ανάγνωση της Ιστορίας με τα ιδεολογικά φορτία της κυρίαρχης τάξης, καταλήγουν στο ότι οι εκμεταλλευτικές σχέσεις αλλάζουν μορφή και ακολουθούν κάθε στιγμή της Ιστορίας του ανθρώπου. Ο Π. Ζάχαρης άλλωστε έχει πει και με αφορμή την πρώτη έκδοση πως δεν επιδιώκει μία καταγραφή της Ιστορίας, αλλά να δώσει με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια το ιστορικό πλαίσιο. Αυτή η προσήλωση εκφράζεται στην έκδοση η οποία συνοδεύεται με ένα χρήσιμο παράρτημα, στο οποίο παρουσιάζονται κάποια από τα ιστορικά γεγονότα που συμπεριλαμβάνει αναλυτικότερα.
Στην παρούσα έκδοση ο Π. Ζάχαρης καταπιάνεται, πέρα από τα παραπάνω, και με στιγμές κορύφωσης της ταξικής πάλης. Οπως διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο: «Οι 200 της Καισαριανής βαδίζουν προσεκτικά για να μη χάσουν από το βλέμμα τους τον Τόμας Μίντσερ που προπορεύεται. Κρατάνε γερά το κόκκινο νήμα που τους δένει με τους "αβράκωτους" του Παρισιού και τη Ρόζα Παρκς. Το νήμα φθείρεται μα δεν κόβεται. Θα μας βγάλει από τον λαβύρινθο.
Μονοσέλιδα ταξιδάκια στις βαρετές κοιλάδες της ταξικής κανονικότητας και τις σκοτεινές χαράδρες της ήττας. Αλλά και στις άγριες μα συναρπαστικές κορυφές των αγώνων για ζωή. Από εκεί έχει ωραία θέα».
Θα μιλήσει η Ζελμίς Μαρία Ντομίνγκεζ, πρέσβειρα της Κούβας στην Ελλάδα, και ο Γιώργος Μαργαρίτης, καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ. Θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ «Η τέχνη τού να επιβιώνεις» των Οτο Μιγκέλ και Γκουσμάν Γκιερέρο καθώς και αποσπάσματα από ιστορικές ομιλίες του Κάστρο.
Η είσοδος είναι ελεύθερη.
«Το δαχτυλίδι της μάνας» (1898) του Γιάννη Καμπύση είναι θεατρικό έργο γραμμένο σε ντοπιολαλιά και εμπνέεται από τη ζωή του ποιητή και πεζογράφου Κώστα Κρυστάλλη. Με αφορμή αυτό το έργο, που μιλά για τις τελευταίες στιγμές ενός ποιητή, οι «C for Circus», με όχημα τη μουσική, την ποίηση και τη φαντασία, στήνουν την παράστασή τους.
Παραμονή Χριστουγέννων. Σε μία καλύβα κοντά στο δάσος ζει μία φτωχή οικογένεια: Η μάνα και οι δυο της γιοι. Ο μεγάλος γιος της οικογένειας, ο Ποιητής, βαριά άρρωστος, γνωρίζοντας πως έχει πλέον λίγη ζωή μέσα του, νοσταλγεί τα απάτητα βουνά του τόπου του, τους θρύλους της οικογένειάς του, τις Νεράιδες του Βουνού...