Κινηματογραφική εβδομάδα με αρκετές ταινίες, πολλές επανεκδόσεις και το 79ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών, που ξεκίνησε την Τρίτη χωρίς χολιγουντιανά μπλοκμπάστερ στη σύνθεσή του, το οποίο θα διεξάγεται φέτος μέχρι και τις 23 Μάη.

Εικοσιδύο ταινίες στο επίσημο διαγωνιστικό πρόγραμμα διεκδικούν τον Χρυσό Φοίνικα, που φιλοξενεί μεγάλα ονόματα του σύγχρονου κινηματογράφου. Ασγκάρ Φαραντί, Πέδρο Αλμοδόβαρ, Τζέιμς Γκρέι, Πάβελ Παβλικόφσκι, Αϊρα Σακς, Χιροκάζου Κόρε-Εντα, Λάζλο Νέμες, Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ και Ριγιουσούκε Χαμαγκούτσι κ.ά., ενώ στο τμήμα Cannes Classics του Φεστιβάλ Καννών, εκεί που προβάλλονται οι αποκατεστημένες κόπιες σπουδαίων ταινιών, φέτος συναντάμε την «Εύα» της Μαρίας Πλυτά, γυρισμένη το 1953.

Πρόεδρος της κριτικής επιτροπής είναι ο Νοτιοκορεάτης σκηνοθέτης Παρκ Τσαν Γουκ, μαζί με τους Κλόε Ζάο, Στέλαν Σκάρσγκαρντ, Ντέμι Μουρ κ.ά. Στην ίδια επιτροπή βρίσκεται και ο σεναριογράφος Πολ Λάβερτι, που στη συνέντευξη Τύπου της κριτικής επιτροπής άδραξε την ευκαιρία να μιλήσει για άλλη μια φορά ανοιχτά και ξάστερα. Με αφορμή την επίσημη αφίσα του φεστιβάλ που δείχνει ένα στιγμιότυπο από τη θρυλική ταινία του Ρίντλεϊ Σκοτ, «Θέλμα & Λουίζ» στην οποία πρωταγωνιστούν οι Τζίνα Ντέιβις και Σούζαν Σάραντον, αναφέρθηκε στη «μαύρη λίστα» του συγχρόνου Χόλιγουντ: «Το φεστιβάλ των Καννών έχει ένα εξαιρετικό πόστερ. Δεν είναι συναρπαστικό να βλέπεις ανθρώπους όπως η Σούζαν Σάραντον, ο Χαβιέ Μπαρδέμ και ο Μαρκ Ράφαλο να βρίσκονται στη μαύρη λίστα επειδή αντιτάχθηκαν στη δολοφονία γυναικών και παιδιών στη Γάζα; Ντροπή στους ανθρώπους του Χόλιγουντ που το κάνουν αυτό. Τους εκφράζω τον σεβασμό και την αλληλεγγύη μου. Είναι οι καλύτεροι από εμάς και τους εκφράζω τον θαυμασμό μου». Στο ίδιο κλίμα η Αϊ Χαϊνταρά, που παρουσίαζε την τελετή, θυμήθηκε τα λόγια του Γκοντάρ, ότι «Δεν κάνουμε ταινίες για να είμαστε φρόνιμοι» και η Τζέιν Φόντα που ακολούθησε, είπε: «Πιστεύω στη δύναμη των φωνών, στην οθόνη, εκτός οθόνης και σίγουρα των φωνών στον δρόμο. Πιστεύω ότι ο κινηματογράφος ήταν πάντα μια πράξη αντίστασης επειδή λέμε ιστορίες, οι ιστορίες είναι εκείνες που συνθέτουν τον πολιτισμό. Ιστορίες που μιλούν για τους περιθωριοποιημένους, που μας επιτρέπουν να δούμε ότι υπάρχει ένα εναλλακτικό μέλλον που είναι δυνατό. Ας γιορτάσουμε λοιπόν την τόλμη, την ελευθερία και την άγρια πράξη της δημιουργίας». Τον τιμητικό Χρυσό Φοίνικα για την καριέρα του παρέλαβε ο Πίτερ Τζάκσον από τα χέρια του Ελάιτζα Γουντ και μαζί γύρισαν πίσω στα χρόνια των γυρισμάτων της τριλογίας «Αρχοντας των Δαχτυλιδιών» σκορπώντας νοσταλγία. Περισσότερα για το Φεστιβάλ Καννών θα έχουμε τις επόμενες μέρες, μέχρι τότε ας δούμε κάποιες από τις ταινίες της εβδομάδας.

«Επανεκδόσεις αγάπη μου», θα έπρεπε να λέγεται η στήλη, αφού αυτή η εβδομάδα μάς φέρνει από τα «Top Gun» του Τόνι Σκοτ και «Top Gun Maverick» του Τζόζεφ Κοζίνσκι, τις ταινίες του Λου Τσουάν «City of Life and Death» και «Mountain Patrol» - ο οποίος επισκέπτεται την Ελλάδα και σήμερα το βραδύ θα παρουσιάσει την ταινία του «Mountain Patrol», στον κινηματογράφο «Studio New Star Cinema» στις 8 το βράδυ - μέχρι την επετειακή έκδοση για τα 50 χρόνια του συγκλονιστικού πολιτικού θρίλερ «Ολοι οι Ανθρωποι του Προέδρου» του Αλαν Τζέι Πάκουλα.

Οσον αφορά τις τρέχουσες ταινίες θα μιλήσουμε για δύο που ξεχωρίσαμε.

«Οι μαθητές που μετρούσαν τ' άστρα» με υπότιτλο «Οι αγώνες των νυχτερινών μαθητών στη μετεμφυλιακή Ελλάδα (1962-1967)» είναι το τέταρτο ντοκιμαντέρ της ομάδας Συλλογική Μνήμη μετά τα «Οι Παρτιζάνοι των Αθηνών», «Καινούργιος Ουρανός: Οι γυναίκες στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας» και «Συνάδελφοι ηρωικοί οικοδόμοι». Η ταινία εξιστορεί για πρώτη φορά μια από τις πιο σημαντικές σελίδες στην ιστορία του μαθητικού κινήματος, την ίδρυση του ΣΕΜΜΕ (Σύλλογος Εργαζομένων Μαθητών Μέσης Εκπαίδευσης) και των αγώνων του. Με πλούσιο αρχειακό υλικό αλλά και μαρτυρίες των πρωτεργατών του καταφέρνει να μας δώσει μια ολοκληρωμένη εικόνα τόσο για τη σύνθεση του κινήματος, τα αιτήματα των μαθητών όσο και για την εξέλιξή του.

Οπως θα δείτε, ο Σύλλογος δημιουργήθηκε το 1962, ήταν η χρονιά που καθιερώθηκε το 7ο έτος στα νυχτερινά, μέχρι πρότινος εξατάξια, γυμνάσια. Αλλά δεν έφτανε μόνο αυτό. Η δαμόκλειος σπάθη για τους εργαζόμενους μαθητές ήταν οι 150 απουσίες που δικαιούταν, αλλιώς έχαναν τη χρονιά, και η διεκδίκηση της κατάργησης των διδάκτρων. Το ακόμα πιο προωθημένο αίτημα των μαθητών ήταν να μειωθούν οι ώρες εργασίας για τους μαθητές. Η κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην έκβαση του κινήματος. Μόλις το κίνημα απέκτησε φτερά, εξέδωσε την εγκύκλιο 1010, σύμφωνα με την οποία η πολιτική δραστηριότητα στα σχολεία τιμωρούταν με αποβολή και μείωσε τις απουσίες σε 40 ως μέτρο έντασης της καταστολής. Οι δράσεις του Συλλόγου εκτός από τον αγωνιστικό χαρακτήρα τους στόχευαν και στη δίψα των φτωχών νέων για πολιτισμό, για θέατρο, για μουσική. Σπουδαία στιγμή ήταν η έκδοση της εφημερίδας του Συλλόγου η «Μαθητική», η οποία ήταν απαγορευμένη στα σχολεία. Τα παιδιά της εργατικής τάξης, που ήταν ταυτόχρονα εργαζόμενοι και μαθητές, διεκδίκησαν καλύτερες συνθήκες μέσα από ένα ταξικό κίνημα που είχε συνοδοιπόρους τους φοιτητές και ασπίδα τους οικοδόμους αλλά και την τότε ΕΔΑ, μέσα στην οποία δρούσε και το παράνομο ΚΚΕ. Παράλληλα βρέθηκαν και σε όλους τους αγώνες της περιόδου (1-1-4, δολοφονίες Λαμπράκη και Πέτρουλα, Μαραθώνιες Πορείες Ειρήνης) αλλά και μετά στα χρόνια της δικτατορίας στις εξορίες και τις φυλακές. Ο Γ. Ξύδας φτιάχνει μια χρήσιμη ταινία, καταφέρνει να δείξει ότι το νήμα των αγώνων είναι το ίδιο αξεχώριστο στην πάροδο των χρόνων. Οσα εξιστορεί η ταινία, είναι επίκαιρα και στο σήμερα των μαθητικών και φοιτητικών αγώνων, στην επίθεση που δέχεται η Παιδεία. Το ντοκιμαντέρ έκανε χτες πρεμιέρα και από σήμερα Πέμπτη έως Σάββατο και Τρίτη - Τετάρτη στις 19.00 θα προβάλλεται στον κινηματογράφο «Τριανόν». Σπεύσατε!

Διανύοντας πέντε δεκαετίες, το ντοκιμαντέρ καταγράφει την πορεία του συγκροτήματος από τις παμπ του Ανατολικού Λονδίνου μέχρι τα μεγαλύτερα στάδια του κόσμου. Με αποκλειστικές συνεντεύξεις από τα μέλη των Iron Maiden και τη συμμετοχή προσωπικοτήτων όπως οι Χαβιέ Μπαρδέμ, Λαρς Ούλριχ, Τομ Μορέλλο και Τσακ Ντι, καθώς και animated σκηνές με τη θρυλική μασκότ, τον Eddie, η ταινία μάς φέρνει κοντά στο όραμά τους.

Από αρχειακό υλικό σκίζει το ντοκιμαντέρ του Βένβιλ. Οι φαν των Iron Maiden θα χορτάσουν λιγότερο συναυλία και περισσότερο αφηγήσεις για την πορεία του γκρουπ. Κεντρικό πρόσωπο είναι ο ιδρυτής τους, Στιβ Χάρις, και ποιος άλλος θα μπορούσε να είναι, αφού αυτός ήταν και είναι η ψυχή του γκρουπ και η δική του φιλοδοξία και κατευθυντήρια γραμμή ήταν η δεσπόζουσα. «Αν είσαι φαν των Iron Maiden είσαι μέλος μιας οικογένειας, ανεξάρτητα από θρησκεία και φύλο», μας λέει ο Μπρους Ντίκινσον και πράγματι δεν έχει άδικο ότι είναι μια οικογένεια οι φαν των Iron Maiden στη μουσική, είναι όμως έτσι εκτός μουσικής; Είμαστε όλοι μια μεγάλη οικογένεια; Η ταινία ουσιαστικά αποκρύπτει τις πολιτικές και οικονομικές συνθήκες που επικρατούσαν στη Μ. Βρετανία εκείνη την εποχή, οι οποίες απλά περιγράφονται με το όνομα Μάργκαρετ Θάτσερ και οδηγούσαν σε έναν πιο κοινωνικό στίχο το συγκρότημα. Η ταινία μοιάζει να είναι «απολιτίκ», με εξαίρεση τη συναυλία στην Πολωνία του 1984, όπου δίνει πραγματικά «πόνο», αναπαράγοντας επί δέκα λεπτά τα περί «απολυταρχικού καθεστώτος» και καταπίεσης. Στο ίδιο πλαίσιο, από την αφήγηση λείπουν οι μεγάλες δισκογραφικές εταιρείες που ήταν πανίσχυρες εκείνη την εποχή και ο ρόλος τους. Οι Iron Maiden αναμφισβήτητα είναι σπουδαίοι και επηρέασαν την παγκόσμια μουσική σκηνή, αλλά δυστυχώς πέρα από μια χρονολογική αφήγηση, δεν μπαίνουμε στην ουσία του φαινομένου...