Οι δυνατότητες των ανθρωποειδών ρομπότ έχουν προχωρήσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με τις εξελίξεις στην επιδεξιότητα των αρθρώσεων και στο λογισμικό Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) να τους επιτρέπουν να κάνουν εργασίες που ήταν αδιανόητες μόλις πριν λίγα χρόνια. Ωστόσο, τα ανθρωποειδή ρομπότ εξακολουθούν να μην έχουν την απαραίτητη επιδεξιότητα για πολύ απαιτητικές εργασίες και ακριβείς κινήσεις.

Η ρομποτική θεωρείται στην καπιταλιστική οικονομία το «επόμενο σύνορο» στην ανάπτυξη της ΤΝ, και μονοπώλια ιδιαίτερα σε ΗΠΑ και Κίνα έχουν αποδυθεί σε έναν αγώνα δρόμου να συγχωνεύσουν τον φυσικό αυτοματισμό με την ΤΝ. Η τράπεζα «Barclays» εκτιμά ότι η βιομηχανία της φυσικής ΤΝ - η οποία σήμερα αποτιμάται σε 2 έως 3 δισ. δολάρια - ενδέχεται να φτάσει τα 1,4 τρισ. δολάρια μέχρι το 2035. Η φυσική ΤΝ αναφέρεται σε συστήματα που συνδυάζουν την ΤΝ με μηχανές ικανές να εκτελούν πραγματικές φυσικές εργασίες, από ρομποτική έως αυτοκίνητα χωρίς οδηγό.

Στην Κίνα, εταιρείες ρομποτικής όπως η «Unitree», η «Agibot» και η «Galbot» προωθούν την ανάπτυξη οικονομικά προσιτών ανθρωποειδών και αναζητούν κεφάλαια για να χρηματοδοτήσουν τα σχέδια επέκτασής τους. Τον Μάρτιο η «Unitree», με έδρα το Χανγκτσόου, έγινε η πρώτη εταιρεία που έλαβε έγκριση για την είσοδό της στο χρηματιστήριο της Σαγκάης. Ενα από τα ρομπότ της, το μοντέλο H1, επέδειξε τις κινητικές του ικανότητες σε μια επίδειξη Kung Fu στο γκαλά του Εαρινού Φεστιβάλ της Κίνας τον Φεβρουάριο. Ρομπότ της «Unitree» με παρόμοιες δυνατότητες πωλούνται προς 13.000 δολάρια και μπορεί κανείς να τα αγοράσει και σε άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων και στις ΗΠΑ.

Στην Ιαπωνία η «Japan Airlines» ξεκίνησε από την αρχή του μήνα δοκιμές ανθρωποειδών ρομπότ για επίγειες επιχειρήσεις στο αεροδρόμιο «Χανέντα» του Τόκιο, εν μέσω χρόνιων ελλείψεων εργατικού δυναμικού. Η αεροπορική εταιρεία συνεργάζεται με την «GMO AI & Robotics» προκειμένου να δοκιμάσει ρομπότ για εργασίες όπως η φόρτωση αποσκευών και ο καθαρισμός καμπίνας. Ως δικαιολογία αναφέρεται ότι ο αεροπορικός τομέας της Ιαπωνίας αντιμετωπίζει αυξανόμενη τουριστική ζήτηση και συρρίκνωση του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού, λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Η «Japan Airlines» ανακοίνωσε ότι τα ανθρωποειδή ρομπότ αναμένεται να αναπτυχθούν σταδιακά σε όλο το αεροδρόμιο «Χανέντα», με τη δοκιμή να διαρκεί δύο χρόνια, για την ολοκλήρωση μελετών σκοπιμότητας και αξιολογήσεων κινδύνου.

Ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας στην Ιαπωνία προβλέπεται να μειωθεί κατά 31% από το 2023 έως το 2060, σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΟΟΣΑ. Τον Μάρτιο το υπουργείο Οικονομίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Ιαπωνίας δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη χρήση της ρομποτικής και της ΤΝ για την αντιμετώπιση των προκλήσεων του εργατικού δυναμικού, συμπεριλαμβανομένης της «μείωσης της εργασίας, που προκαλείται από τη μείωση του ποσοστού γεννήσεων και τη γήρανση του πληθυσμού». Δεν αναφέρθηκε φυσικά στις αιτίες πίσω από τη μείωση του ποσοστού γεννήσεων...

Τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLMs), όπως το GPT, το Claude ή το Gemini, εκπαιδεύονται σε τεράστιους όγκους κειμένου αλλά δεν είναι επαρκή για τη λειτουργία των ρομπότ. Λειτουργούν προβλέποντας την επόμενη λέξη, με βάση τις στατιστικές συσχετίσεις μεταξύ των λέξεων που έχουν αποτυπωθεί στο νευρωνικό τους δίκτυο κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής τους, έχουν τεράστια αποθηκευμένη γνώση για τον κόσμο μέσω των κειμένων στα οποία είχαν πρόσβαση και μπορούν να κάνουν σύνθετους συλλογισμούς, όμως δεν έχουν σώμα, ούτε άμεση επαφή με τη φυσική πραγματικότητα. Καταλαβαίνουν τι σημαίνει βαρύτητα επειδή το διάβασαν, όχι επειδή ένιωσαν το βάρος ενός αντικειμένου.

Τα World Models (Μοντέλα Κόσμου) είναι προσομοιωτές της φυσικής, συστήματα που προσπαθούν να δημιουργήσουν μια εσωτερική αναπαράσταση του φυσικού περιβάλλοντος. Αντί να προβλέπουν την επόμενη λέξη, προβλέπουν την επόμενη κατάσταση του κόσμου γύρω τους μετά από μια ενέργεια. Αν ένα ρομπότ σπρώξει ένα ποτήρι, το World Model τού επιτρέπει να «φανταστεί» ότι το ποτήρι θα πέσει και θα σπάσει, πριν καν το αγγίξει. Αποτελούνται συνήθως από έναν οπτικό μηχανισμό (για να βλέπουν), ένα τμήμα μνήμης (για να θυμούνται συμβάντα) και έναν ελεγκτή (για να αποφασίζουν).

Τα ρομπότ κατασκευάζονται για αλληλεπίδραση με την ύλη. Ενα ρομπότ που διαθέτει World Model μπορεί να κάνει «νοητικές δοκιμές». Πριν εκτελέσει μια κίνηση, προσομοιώνει τα αποτελέσματα στο «μυαλό» του. Ετσι μειώνει τα λάθη και τις ζημιές που μπορεί να προκαλέσει με τη δράση του στον πραγματικό κόσμο. Στην παραδοσιακή ρομποτική με χρήση ενισχυτικής μάθησης (reinforcement learning), το ρομπότ πρέπει να αποτύχει χιλιάδες φορές για να μάθει. Με ένα World Model, το ρομπότ μπορεί να εκπαιδευτεί μέσα στον δικό του εικονικό προσομοιωτή, μαθαίνοντας πολύ πιο γρήγορα. Τα World Models βοηθούν το ρομπότ να καταλάβει το γιατί. Αν ένα αντικείμενο κρύβεται από έναν τοίχο, το ρομπότ ξέρει ότι το αντικείμενο συνεχίζει να υπάρχει, κάτι που τα απλά μοντέλα όρασης συχνά δυσκολεύονται να διαχειριστούν.

Στο πλαίσιο της γενικότερης στρατιωτικοποίησης της οικονομίας και της πορείας του παγκόσμιου καπιταλισμού για επίλυση των αντιθέσεων και «αντιμετώπιση» των κρίσεών του μέσω του πολέμου, βασικός σκοπός της ανάπτυξης της ρομποτικής είναι οι στρατιωτικές εφαρμογές. Τα ανθρωποειδή ρομπότ θα μπορούσαν μια μέρα να αναλάβουν μερικές από τις πιο επικίνδυνες δουλειές στον πόλεμο - και μια νεοσύστατη επιχείρηση στις ΗΠΑ, η «Foundation», δοκιμάζει ήδη αυτήν την ιδέα στην Ουκρανία.

«Θεωρούσα όλα αυτά τα πράγματα γύρω από την οικιακή χρήση (σ.σ. των ρομπότ) κάπως ηλίθια», δήλωσε ο Sankaet Pathak, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της «Foundation». «Νιώθω ότι οι άνθρωποι μπορούν να φτιάξουν τον καφέ και να διπλώσουν τα ρούχα τους. Σκέφτηκα, "πρέπει να κάνουμε κάτι άλλο"», δήλωσε ο ...σοφός καπιταλιστής δικαιολογώντας την επιλογή του.

Οι εξελίξεις στην τεχνολογία των drones και της ρομποτικής βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο του σύγχρονου πολέμου, επιτρέποντας επιθέσεις ακριβείας (εναντίον ανθρώπων στρατιωτών) σε μεγάλη κλίμακα και με χαμηλότερο κόστος. Ωστόσο αυτή η δυνατότητα δεν έχει μεταφραστεί πάντα σε καθαρές, χωρίς κινδύνους στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Στην εποχή των «έξυπνων» όπλων και των αυτόνομων συστημάτων με ΤΝ, ο σύγχρονος πόλεμος εξακολουθεί να ενέχει υψηλό κίνδυνο θυμάτων μεταξύ των αμάχων, ειδικά σε πυκνά αστικά περιβάλλοντα, λέει η συλλογιστική των εταιρειών που προωθούν τέτοιες χρήσεις της τεχνολογίας. Στο μέλλον τα ανθρωποειδή θα μπορούσαν να εκτελούν «χειρουργικές» επιχειρήσεις, όπως η «εξαγωγή» ενός στόχου. Βραχυπρόθεσμα θα μπορούσαν να υποστηρίξουν στρατιωτικές επιχειρήσεις, όπως η αναγνώριση και η εφοδιαστική αλυσίδα.

Τον Φεβρουάριο η νεοσύστατη εταιρεία έστειλε δύο από τα ρομπότ Phantom που κατασκευάζει σε μια άγνωστη τοποθεσία στην Ουκρανία, για μια κλειστή πιλοτική επίδειξη. Η δοκιμή Phantom επικεντρώθηκε αποκλειστικά στην «παραλαβή προμηθειών» για να δείξει ότι τα δίποδα ρομπότ μπορούν αποτελεσματικά «να μεταφέρουν προμήθειες από έξω προς τα μέσα και να αποφύγουν τους πυροβολισμούς».

Ο Pathak δήλωσε ότι δεν θα ήθελε να «υπερεκτιμήσει» την πιλοτική δοκιμή στην Ουκρανία. Ενα μεγάλο χάσμα παραμένει μεταξύ ενός ανθρωποειδούς που μπορεί να καθαρίσει αργά μια κουζίνα σε εργαστηριακές συνθήκες και ενός που μπορεί να χρησιμοποιήσει μια καραμπίνα M4 σε μια μάχη. Η διάρκεια ζωής και η ανθεκτικότητα της μπαταρίας είναι μεταξύ των περιορισμών. Ο Pathak είπε ότι οι στρατιώτες - ρομπότ πρέπει επιπλέον να αντέχουν στο νερό, στη σκόνη και στους κραδασμούς. «Αυτήν τη στιγμή το μεγάλο εμπόδιο της μηχανικής είναι πώς κατασκευάζεις ένα χέρι υψηλής επιδεξιότητας που είναι αξιόπιστο, πιο εύκολο στην κατασκευή, δεν είναι πολύ ογκώδες και δεν είναι πολύ ακριβό».

Ο διευθύνων σύμβουλος της Foundation προβληματίζεται επίσης σχετικά με την αυτονομία των ρομποτικών στρατιωτών. Προς το παρόν προβλέπεται η ανθρώπινη διαμεσολάβηση πριν την εντολή θανατηφόρου πλήγματος, με εξαίρεση συστήματα τύπου «Σιδερένιος Θόλος». Η «αμυντική» βιομηχανία γενικότερα προωθεί τη ρομποτική και τα αυτόνομα όπλα ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Ο συνιδρυτής της «Anduril», Palmer Luckey, έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ πρέπει να βρίσκονται μπροστά από την Κίνα στα όπλα ΤΝ. Αμερικανοί ειδικοί εκτιμούν πως το προβάδισμα των Ηνωμένων Πολιτειών στην τεχνολογία ΤΝ έναντι της Κίνας είναι σήμερα μόνο έξι μήνες έως έναν χρόνο στην καλύτερη περίπτωση.

Ο Αμερικανικός Νόμος για τη Ρομποτική Ασφάλεια, ένα διακομματικό νομοσχέδιο που κατατέθηκε τον Μάρτιο στο Κογκρέσο των ΗΠΑ, προτείνει τον περιορισμό της χρήσης κινεζικών επίγειων ρομπότ από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των ανθρωποειδών, των σκύλων και των ερπυστριοφόρων. Η πρόταση ήρθε μόλις λίγες μέρες αφότου η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών (FCC) αυστηροποίησε τους κανόνες της για τους νέους δρομολογητές (routers) που κατασκευάζονται στο εξωτερικό. Οι δύο αλλαγές αποτελούν μέρος μιας πολύ ευρύτερης αποσύνδεσης ευαίσθητης αμερικανικής τεχνολογίας από την Κίνα, η οποία περιλαμβάνει ημιαγωγούς, λιμενικούς γερανούς, δεδομένα logistics, τηλεπικοινωνιακούς σταθμούς βάσης κινητής τηλεφωνίας και υλικό δικτύου, κάμερες ασφαλείας, επιβατικά οχήματα και, από τον Δεκέμβριο του 2025, συστήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAS).

Ορισμένες αμερικανικές εταιρείες, όπως η «Ghost Robotics», μπορεί να επωφεληθούν, επειδή είναι από τις λίγες εταιρείες που μπορούν να χειριστούν τη ζήτηση για ρομπότ εδάφους από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Αν η προτεινόμενη απαγόρευση των ρομπότ εδάφους μετακινηθεί χαμηλότερα στην αλυσίδα παραγωγής, εμποδίζοντας τους Αμερικανούς κατασκευαστές ρομπότ να αγοράζουν εξαρτήματα κινεζικής κατασκευής, αυτές οι εταιρείες μπορεί να δυσκολευτούν. Σύμφωνα με Αμερικανούς αναλυτές, οι ΗΠΑ δεν έχουν μια συνολική στρατηγική για να καθοδηγήσουν την προσέγγισή τους στον τεχνοοικονομικό ανταγωνισμό με την Κίνα. Η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία κατασκευάζουν πολλά κρίσιμα εξαρτήματα ρομπότ, οπότε αν αυτές οι χώρες, τις οποίες οι ΗΠΑ θεωρούν φιλικές, μπορέσουν να αντικαταστήσουν τα κινεζικά εξαρτήματα, που η κυβέρνηση των ΗΠΑ τα χαρακτηρίζει μη ασφαλή, η βιομηχανία ρομποτικής των ΗΠΑ ίσως μπορέσει να προσαρμοστεί και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της.

Διακηρυγμένος στόχος των ΗΠΑ είναι να παραμείνουν στην πρωτοπορία της ΤΝ, και μέσω αυτής να έχουν τον πρωτεύοντα ρόλο και στη ρομποτική. Σε άλλους τομείς η κινεζική τεχνολογία βρίσκεται σε όλη την αλυσίδα. Η αγορά drones, για παράδειγμα, κυριαρχείται από κινεζικές εταιρείες.