Πολεμικές συγκρούσεις αλλά και φοβερές θανατηφόρες αρρώστιες διώχνουν τους ανθρώπους από τη γη τους και τους κάνουν πρόσφυγες. Οι αιτίες είναι αλληλένδετες. Τα στοιχεία που παρουσιάζουμε (περιοδικό «Γιατροί χωρίς σύνορα») είναι αποκαλυπτικά ως προς αυτό.

• Επί 18 χρόνια οι άνθρωποι στη βόρεια Ουγκάντα πέφτουν θύματα μιας απάνθρωπης σύγκρουσης με συνέπειες που είναι άγνωστες στον έξω κόσμο. Πάνω από 1,6 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί και ζουν κάτω από άθλιες συνθήκες.

Ο Αντιστασιακός Στρατός του Κυρίου (LRA) έχει απαγάγει δεκάδες χιλιάδες παιδιά τα οποία αναγκάζει να συμμετέχουν σε μάχες και να γίνονται σεξουαλικοί σκλάβοι. Ο φόβος αναγκάζει περίπου 50.000 παιδιά να συρρέουν κάθε νύχτα σε πόλεις ή καταυλισμούς περπατώντας μερικές φορές έως και 10 χιλ. για να βρουν ένα ασφαλές μέρος να κοιμηθούν.

Σομαλία: Δεκατέσσερα χρόνια βίας έχουν επηρεάσει δραματικά την καθημερινή ζωή των εννέα εκατομμυρίων κατοίκων της Σομαλίας, από τους οποίους 2.000.000 έχουν εκτοπιστεί ή δολοφονηθεί από τότε που ξέσπασε ο εμφύλιος πόλεμος, το 1990.

Η κατάρρευση του συστήματος υγείας έχει πλήξει ιδιαίτερα τις γυναίκες και τα παιδιά! 1 στις 16 γυναίκες πεθαίνουν κατά τη διάρκεια της γέννας, 1 στα 7 παιδιά πεθαίνει πριν συμπληρώσει το πρώτο του έτος ενώ 1 στα 5 παιδιά πεθαίνει πριν την ηλικία των πέντε ετών.

Αιθιοπία: Περισσότερο από το 10% των παιδιών της Αιθιοπίας δε ζει περισσότερο από ένα χρόνο. Η έλλειψη ουσιαστικών βροχοπτώσεων έχει οδηγήσει στο θάνατο σχεδόν το 50% των κοπαδιών. Η ελονοσία έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα θανάσιμη γιατί η ανάπτυξη ανθεκτικότητας στη θεραπεία έχει αχρηστεύσει την πιο κοινή θεραπεία κατά της ασθένειας.

Φυματίωση: Εξαπλώνεται χωρίς έλεγχο.

Κάθε 15 λεπτά ένας άνθρωπος πεθαίνει από φυματίωση.

Οι περισσότεροι άνθρωποι στον κόσμο θεωρούν τη φυματίωση μια αρρώστια του 20ού αιώνα που εξαλείφτηκε. Ωστόσο και φέτος δύο εκατομμύρια άνθρωποι θα πεθάνουν από την ασθένεια αυτή. Σχεδόν όλοι τους σε φτωχές χώρες. Τα περιστατικά αυξήθηκαν κατά 20% την τελευταία δεκαετία, κυρίως εξαιτίας της πανδημίας του HV/AIDS. Εάν η φυματίωση παραμείνει ανεξέλεγκτη, τα επόμενα 20 χρόνια, σχεδόν 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι θα μολυνθούν, 200 εκατ. θα αναπτύξουν την ασθένεια και 35 εκατ. θα πεθάνουν.

Δυστυχώς, επειδή η φυματίωση πλήττει κυρίως τους φτωχούς, οι φαρμακευτικές εταιρίες δεν τη θεωρούν... ελκυστική αγορά για την ανάπτυξη φαρμάκων. Ουσιαστικά δε διεξάγεται καμία έρευνα, οι ασθενείς με φυματίωση παίρνουν ακόμη τα ίδια φάρμακα που ανακαλύφθηκαν πριν από 40 χρόνια.

«Εφυγε» πρόσφατα η ιστορικός Κούλα Ξηραδάκη, από τις πρωτοπόρες της γενιάς της, με έργο που εστίασε στη συμμετοχή της γυναίκας στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες της πατρίδας μας, αλλά και στο γυναικείο κίνημα.

Η ίδια πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση στη διάρκεια της Κατοχής. Ηταν μέλος της Πανελλαδικής Ενωσης Γυναικών (ΠΕΓ) και τα θαυμάσια ημερολόγια που είχε εκδώσει τότε η οργάνωση ήταν κατά ένα μεγάλο μέρος δικό της έργο, ιδιαίτερα οι ιστορικές αναφορές τους για τη συμβολή της Ελληνίδας σ' όλους τους αγώνες.

Μερικά από τα έργα της, που αναφέρονται στη γυναίκα και αξίζει να τα γνωρίσει η νέα γενιά:

* Ευανθία Καΐρη: Η πρώτη Ελληνίδα της νεότερης Ελλάδας που διέδωσε τη μόρφωση, ιστορική μονογραφία, α΄ έκδοση 1956, β΄ έκδοση «Κέδρος» 1984.

* Καλλιόπη Παπαλεξοπούλου, η ηρωίδα της Ναυπλιακής επανάστασης, μυθιστορηματική βιογραφία, Αθήνα, α΄ έκδοση 1959, β΄ έκδοση 1978, γ΄ έκδοση 1998.

* Μαριγώ Ζαραφοπούλα. Μια λησμονημένη ηρωίδα του '21, μυθιστορηματική βιογραφία, 1962.

* Φιλελληνίδες, ιστορική μελέτη, α΄ έκδοση 1964, β΄ έκδοση 1976.

* Γυναίκες στη Φιλική Εταιρεία - Φαναριώτισσες, ιστορική μελέτη, 1971, βραβείο Εστίας Ν. Σμύρνης.

* Παρθεναγωγεία και δασκάλες του υπόδουλου Ελληνισμού. Από τα αρχεία του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ιστορική μελέτη, τόμ. α΄ 1972, τόμ. β΄ 1973. Επαινος Ακαδημίας Αθηνών και βραβείο Εστίας Ν. Σμύρνης.

Αμέσως μετά τη δικτατορία εκδίδει τα «Κατοχικά» με στοιχεία που είχε συγκεντρώσει από το Ελεγκτικό Συνέδριο (κατάλογοι εκτελεσθέντων - φωτογραφίες - μαρτυρίες - ντοκουμέντα και ενθύμια από τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα 1941-44) τόμ. α΄ 1975, τόμ. β΄ 1978.

* Το φεμινιστικό κίνημα στην Ελλάδα. Πρωτοπόρες Ελληνίδες 1830-1936, εκδόσεις «Γλάρος» 1988.

* Οι γυναίκες στον ατυχή πόλεμο του 1897, εκδόσεις «Φιλιππότη» 1994.

* «Σελίδες από τη δράση των γυναικών και των παιδιών στον Μακεδονικό Αγώνα», ανάτυπο από το περιοδικό «Ελιμειακά», Δεκέμβρης 1991.

* Οι γυναίκες του '21. Προσφορές, ηρωισμοί και θυσίες, εκδόσεις «Δωδώνη» 1995.

* «Γυναίκα για πάντα». Λεύκωμα. Εκδόσεις «Φιλιππότη» 2000.

Λίγο πριν φύγει για το τελευταίο της ταξίδι, άφησε μισοτελειωμένο ένα κείμενο στη γραφομηχανή...