Μία ακόμη έκπληξη της περιήγησής μας στη Μόσχα είναι η επίσκεψη στο κτίριο της Οπερας για παιδιά. Είναι η μοναδική στον κόσμο. Στην κορυφή του κυκλικού κτιρίου «κάθεται» ένα μπλε πέτρινο πουλί. Το μπλε πουλί στη Σοβιετική Ενωση σημαίνει ευτυχία. Αν μια γυναίκα πετύχει στον γάμο ή γενικά, όταν κάποιος έχει τύχη στη ζωή του λένε ότι «έπιασε το μπλε πουλί».

Στο κέντρο, στο εσωτερικό του κτιρίου, υπάρχει ένα τεράστιο κλουβί, μπρούτζινο, επεξεργασμένο στο χέρι και μέσα χιλιάδες πουλιά, απ' όλο τον κόσμο, που τιτιβίζουν συνέχεια. Γύρω από το κλουβί υπάρχουν παιδικές χαρές. Απέναντι είναι το αμφιθέατρο. Χωράει 3.000 παιδιά. Μπροστά βλέπει κανείς δεκάδες σκηνές, σκηνογραφίες από παραμύθια και αγάλματα που συμβολίζουν ήρωες της μυθολογίας.

Το κτίριο αυτό έχει τα πάντα. Αίθουσες για να ζωγραφίζουν τα παιδιά. Σκηνές για να κάνουν πρόβα. Χώρο με μουσικά όργανα, μέχρι και μπαρ με αναψυκτικά και μεζέδες. Οι γονείς τα περιμένουν έξω. Δεν επιτρέπουν οι φύλακες και οι δασκάλες της όπερας, στις μητέρες ή στους πατεράδες να τα συνοδεύσουν στο εσωτερικό του κτιρίου.

Ομορφα και αυθεντικά παλαιά κτίρια, αριστουργήματα τέχνης στολίζουν τη Μόσχα. Στην οδό Ράζιν ένα μεγάλο κτίριο περιβάλλεται από κολόνες κλασικού ρυθμού. Είναι η παλιά Γκαστίνι Ντβορ (αυλή υποδοχής των ξένων), που χτίστηκε το 1790-1805. Εδώ στεγάζεται τώρα το εμπορικό και βιομηχανικό επιμελητήριο.

Ωραία είναι η θέα του παλιού συμπλέγματος των κτιρίων του Πανεπιστημίου της Μόσχας. Με το συνεργείο της σοβιετικής τηλεόρασης φτάσαμε στο «Λομονόσοφ», το πιο ξακουστό πανεπιστήμιο. Είναι κτισμένο σ' ένα απ' τα ψηλότερα σημεία της Μόσχας. Στον λόφο «Λένιν». Εδώ φτάνουν πολλά νεαρά παντρεμένα ζευγάρια για να βγάλουν αναμνηστικές φωτογραφίες, με θέα όλη την πόλη.

Το τμήμα της λεωφόρου Μαρξ, που αρχίζει από την πλατεία των 50 χρόνων του Οκτώβρη, ανάμεσα στο Μανέλ και το Πανεπιστήμιο, ενώνει αυτή την πλατεία με το Μποροβίτσκαγια, που είναι η τελευταία στο ημικύκλιο των κεντρικών πλατειών. Με μεγάλη επιβλητικότητα προβάλλει σ' αυτό το τμήμα το γκρίζο κτίριο με μαύρες μαρμάρινες κολόνες, που στεγάζεται η Κρατική Βιβλιοθήκη. Το σύνολο των βιβλίων είναι 28 εκατομμύρια τόμοι, σε 89 γλώσσες των λαών της Σοβιετικής Ενωσης και σε 113 ξένες γλώσσες.

Το Πλανητάριο της Μόσχας βρίσκεται στην οδό Σάντοβο - Κουντρίνσκαγια, κοντά στο σπίτι μουσείο του Τσέχοφ.

Προχωρούμε στη λεωφόρο Κουτούζοφ, το όνομά της το πήρε από τον μεγάλο Ρώσο στρατηλάτη Μ. Κουτούζοφ, νικητή του Ναπολέοντα στον μεγάλο πόλεμο του 1812. Η λεωφόρος τελειώνει με μια αψίδα θριάμβου, προς τιμήν της νίκης του ρωσικού στρατού στον πόλεμο του 1812.

Στη δεξιά πλευρά της λεωφόρου, σ' ένα κυλινδρικό κτίριο βρίσκεται το Πανοραμικό Μουσείο «Η μάχη του Μποροντινό». Αναπαριστά τη μάχη ανάμεσα στον στρατό του Ναπολέοντα και τις ρωσικές δυνάμεις κοντά στο χωριό Μποροντινό στις 26 Αυγούστου του 1812.

Μέσα στο μουσείο, σε κυκλική θέα έχουν μεταφέρει κομμάτια από ξύλινα σπίτια, καμένες στέγες, και βλέπεις έτσι ένα μέρος του καμένου χωριού.

Η Τάνια κι ο Σεργκέι βιάζονται να μου δείξουν την Κρατική Πινακοθήκη, μια συλλογή από αρχαίες ρωσικές εικόνες, μέχρι τα έργα των σύγχρονων ζωγράφων και γλυπτών. Το Μουσείο Καλών Τεχνών του Πούσκιν, τα στάδια, τις λεωφόρους. Τον δρόμο με τα νοσοκομεία της πόλης, που χρειάζεται μισή ώρα για να τον διασχίσεις και είναι γεμάτος από αγάλματα γιατρών. Και τον παλαιότερο δρόμο, με τις πολλές εκκλησίες, που έχουν ολόχρυσους τρούλους.

Τελευταίο βράδυ στη Μόσχα, με την Λούσα, ο Βασίλης μού έδωσε τη θέση του, στο θέατρο «Μπολσόι». Παρακολουθήσαμε μια σύγχρονη όπερα του Προκόφιεφ. Το εσωτερικό του θεάτρου είναι απερίγραπτο σε πολυτέλεια και μεγαλοπρέπεια. Ολοι περνάνε, πριν αρχίσει η παράσταση, από το ισόγειο του θεάτρου, για ν' αφήσουν τα παλτά και τις μπότες τους. Βλέπεις χιλιάδες παλτά με αριθμούς που αρχίζουν από το 1 και τελειώνουν στο 5.000. Και δίπλα στο κάθε παλτό ένα ζευγάρι μπότες με μια νάιλον σακούλα, που έχει πάνω τις γόβες για τις κυρίες και τα παπούτσια των κυριών.

Στο διάλειμμα, όλοι κατεβαίνουν στο μπαρ για να φάνε χαβιάρι, γλυκά, να πιουν ποτά, αναψυκτικά. Εκείνο που σ' εντυπωσιάζει στη διάρκεια της παράστασης είναι ότι δεν ακούς ούτε αναπνοή. Ολοι παρακολουθούν αφοσιωμένοι με σεβασμό το έργο.

Η επιστροφή με την «Αεροφλότ» ήταν συγκλονιστική, αξέχαστη. Ανάμεσα στους επιβάτες πολλοί νέοι άνθρωποι με επιδέσμους στα μάτια που βρήκαν το φως τους.

Πήγαν κι έκαναν εγχείρηση σε διάσημους οφθαλμίατρους κι ενώ δεν είχαν πριν καμία ελπίδα, τώρα τους φαίνεται θαύμα πως μπορούν να δουν τους ανθρώπους, τον ήλιο, τον ουρανό, την ομορφιά.

Φτάνουμε στον «Οίκο Φιλίας» που ενώνει τους λαούς των ξένων χωρών. Δίπλα ακριβώς είναι τα γραφεία του σοβιετοελληνικού συνδέσμου. Μας υποδέχονται ο γενικός γραμματέας κ. Πιβοβάροφ και μέλη του διοικητικού συμβουλίου.

Ο κ. Πιβοβάροφ μου λέει ότι ο σκοπός του συνδέσμου, που ιδρύθηκε το 1958, είναι να ενημερώνει τον σοβιετικό λαό για την Ελλάδα. Οχι μόνο για τον αρχαίο πολιτισμό, αλλά γενικά για τη σύγχρονη ιστορία και τις πολιτιστικές δραστηριότητες.

«Δούλεψα 10 χρόνια στην Ελλάδα, Α' γραμματέας της Σοβιετικής Πρεσβείας, θα μας πει, και αγαπώ τη χώρα σας από πολύ μικρός. Ελληνικά μαθαίνω από τα παιδικά μου χρόνια».

Λέει ο κ. Πιβοβάροφ: «Εδώ στον σοβιετοελληνικό σύνδεσμο κάνουμε πολλές εκδηλώσεις, διαλέξεις επιστημόνων για την τέχνη, τη φιλολογία, αρχαιολογία. Συνεργαζόμαστε με τον ελληνοσοβιετικό σύνδεσμο και διατηρούμε την πατροπαράδοτη φιλία και αισθήματα αγάπης».

Τα αξιοθέατα της πόλης είναι ατέλειωτα. Τη Μόσχα δεν μπορείς να τη δεις μέσα σε 8 μέρες. Το ταξίδι στη Σοβιετική Ενωση δεν είναι μια απλή επίσκεψη σε μια ξένη χώρα, αλλά η γνωριμία με έναν νέο κόσμο. Εδώ χρησιμοποιούνται τα πάντα για τη λαϊκή ευημερία, με αγάπη και σεβασμό προς τον άνθρωπο.

Πολλοί Ελληνες διαπρέπουν στις επιστήμες. Είναι μέλη της Ακαδημίας. Κατέχουν υψηλές θέσεις. Με εντυπωσίασε η συνάντηση που είχα με τον κ. Σαριανίδη. Γνωστός αρχαιολόγος, μένει σε κεντρικό σημείο της Μόσχας. Το σπίτι του στολισμένο με παράξενα ευρήματα από ανασκαφές. Τον αποκαλούν «Ανδρόνικο της Ανατολής».

- Λένε ότι ανακαλύψατε τη Βεργίνα της Ανατολής.

- Το 1969, μια ομάδα, με υπεύθυνο εμένα, αρχίσαμε ανασκαφές στο Αφγανιστάν. Το 1979 βρήκαμε τάφους γυναικών. Ολόχρυσα αντικείμενα μεγάλης αξίας.

Ξεφυλλίζει ένα βιβλίο και μου δείχνει κορόνες, ζώνες, πόρπες, μικρά αγάλματα. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει σύντομα στην Ελλάδα. Υπολογίζουν ότι όλα τα ευρήματα χρονολογούνται πριν από 2.000 χρόνια.

Ρωτώ τον κ. Σαριανίδη πότε έφτασε στη Μόσχα για να ασχοληθεί με αυτή την επιστήμη και τις έρευνες.

«Το 1929 έφτασα στην Τασκένδη. Εκεί στο Αρχαιολογικό Ινστιτούτο δούλεψα αρκετά στον τομέα, με επιτυχία. Αργότερα ήρθα στη Μόσχα. Βρίσκομαι εδώ 30 χρόνια. Παντρεύτηκα. Εχω παιδιά. Ρίζωσα, που λένε. Σκέφτομαι να συνεχίσω τις ανασκαφές και τις έρευνες, όχι μόνο στο Αφγανιστάν, αλλά και σ' άλλες περιοχές».