Ολη η Μόσχα ακτινοβολεί. Δίνει την εντύπωση μιας μεγάλης γιορτής. Το Κρεμλίνο, απέναντι ακριβώς από το ξενοδοχείο NATIONAL, όπου έμενα, είχε τις τιμητικές του. Είναι το πιο αρχαίο τμήμα της πόλης.

Τα τείχη και οι πύργοι του θυμίζουν αρχαία οχυρά. Στο μεγάλο ανάκτορο του Κρεμλίνου βρίσκεται η έδρα των Ανώτατων Σοβιέτ. Εδώ γίνονται οι σύνοδοι της σοβιετικής Βουλής.

Με το συνεργείο της σοβιετικής τηλεόρασης, ξεκινήσαμε νωρίς το πρωί, της τρίτης μέρας, για μια περιήγηση στην πόλη. Ο Σεργκέι, παραγωγός - σκηνοθέτης, με ρωτάει πολύ φυσικά:

«Προτιμάτε να δείτε μερικά από τα 80 μνημεία, μουσεία και πολιτιστικά κέντρα ή μήπως θα θέλατε τα βασικά αξιοθέατα;».

Η Τάνια, μια πανύψηλη γαλανομάτα Ρωσίδα, που συντονίζει το συνεργείο με τους ηχολήπτες και τους οπερατέρ, προσθέτει: «Είναι τόσο πλούσια η Μόσχα σε αξιοθέατα, που κάθε γωνιά της έχει και μια ιστορία».

Αρχίσαμε από την ωραιότερη πλατεία της Μόσχας, την «Κόκκινη», που στην αρχαία ρωσική γλώσσα σημαίνει όμορφη.

Στο κέντρο του ανατολικού τμήματος της Κόκκινης Πλατείας, δίπλα στα τείχη του Κρεμλίνου μια απέραντη ανθρώπινη ουρά περιμένει μέσα στην παγωνιά μπροστά στο μαυσωλείο του Λένιν. Η αναμονή μπορεί να κρατήσει 4-5 ώρες. Χωρίς να διαμαρτύρονται ή να σπρώχνονται, περιμένουν να χαιρετίσουν τον Λένιν.

Ετσι όπως θαύμαζα την υπομονή και την ηρεμία της «ανθρώπινης ουράς», βλέπω απ' τη γωνιά της πλατείας να περπατάει μια νύφη αγκαλιά με τον γαμπρό και τον κουμπάρο, ενώ το πέπλο κρεμόταν αφήνοντας μια ανάλαφρη σκιά πάνω στο χιόνι.

Κατευθύνομαι στο μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη. Μπαίνει πρώτα η νύφη, γονατίζει, προσφέρει λουλούδια πάνω στην πλάτη του Αγνώστου Στρατιώτη που γράφει: «Το όνομά σου είναι άγνωστο, αλλά η μνήμη σου αιώνια». Ο γαμπρός φιλάει την νύφη και ορκίζονται πίστη και αγάπη.

Προχωρώ κοντά τους, για να δω αυτό το έθιμο που είναι από τα ωραιότερα του σοβιετικού λαού.

Ο Σεργκέι λέει σιγανά: «Εδώ δεν έχουμε προίκες και αγοραπωλησίες. Το κράτος φροντίζει για τη στέγη, τη δουλειά, τις σπουδές».

Συνεπαρμένη απ' όλες αυτές τις εικόνες που ξετυλίγονται στην Κόκκινη Πλατεία, δεν έδωσα ιδιαίτερη σημασία στο κρύο - 15οC υπό το μηδέν - και παραλίγο να μου φύγουν τ' αυτιά και η μύτη από την παγωνιά. Οι άλλοι ήταν συνηθισμένοι. Ο καιρός αυτός είναι το οξυγόνο τους. Προχωρούσαν άνετα. Τα δικά μου όμως βήματα θύμιζαν τους αστροναύτες που προχωρούν στο Διάστημα.

Το πρώτο μουσείο που είδα ήταν του Λένιν. Στην είσοδο εκατοντάδες παιδιά με κόκκινες μαντίλες, από 4 έως 10 χρονών, περιμένουν να μπουν κρατώντας κόκκινα γαρύφαλλα. Η Τάνια, που συντονίζει το συνεργείο της τηλεόρασης, θυμάται τον Μπελογιάννη, έχει διαβάσει τόσα πολλά για την Ελλάδα που θυμάται τα πάντα, ακόμα και ημερομηνίες.

Ενας μικρός με καταγάλανα μάτια μού πρόσφερε ένα γαρύφαλλο, χαμογελώντας. Δεν ξέρω αλλά εκείνο το γαρύφαλλο το φύλαξα με προσοχή στην τσάντα μου, το βλέπω τώρα μπροστά μου στο ανθοδοχείο - δεν έχει μαραθεί ακόμα.

Χαζεύω το μουσείο μ' όλη του τη μεγαλοπρέπεια. Εχει αντικείμενα και φωτογραφίες του Λένιν απ' την ώρα που γεννιέται έως τον θάνατό του.

Στο κέντρο της πρώτης αίθουσας η μεγάλη μαύρη «Ρολς-ρόις» του Λένιν, με 236 νούμερο. Δίπλα το γραφείο του στο Κρεμλίνο. Τα έπιπλα, το πορτατίφ, το σημειωματάριο, τα βιβλία, το χάρτινο ημερολόγιο. Το κοστούμι, η γραβάτα του, το πουκάμισο.

Οικογενειακές φωτογραφίες, ο Λένιν αργότερα σπουδαστής, σε συνελεύσεις, συμβούλια, συνέδρια. Η νέα γενιά, αυτά τα μικρά παιδιά παρακολουθούν προσεκτικά όλα τα στάδια της ζωής του Λένιν. Τον θαυμάζουν.

Ενα βράδυ με περίμεναν δύο προσκλήσεις. Μια στο σπίτι του Γιάννη και η δεύτερη στην Λουντμίλα, που ζει με την κόρη της Νατάσα.

Η Γκάλια, η γυναίκα του Γιάννη, Ρωσίδα που μιλάει τέλεια Ελληνικά (τα μαθαίνει από πολύ μικρή), είχε έτοιμο ψάρι και κρασί.

«Εδώ στο σπίτι, προσπαθούμε να έχουμε με τον Γιάννη ισότιμες σχέσεις. Βοηθάει ο ένας τον άλλον. Στην αρχή, τα πρώτα χρόνια του γάμου μας, λέει η Γκάλια, μ' ενοχλούσε όταν αργούσε ο Γιάννης γιατί είχε δουλειά. Τον περίμενα ως αργά. Τώρα όμως συνήθισα. Δεν μου κακοφαίνεται».

Η συγκλονιστικότερη επίσκεψη στη Μόσχα ήταν στο σπίτι της Λουντμίλα. Μια πανέξυπνη 50άρα, καθηγήτρια Μαθηματικών, που ζει με την κόρη της, 18 χρονών, ανάπηρη.

Το παιδί γεννήθηκε έτσι. Το μυαλό του λειτουργεί κανονικά με νοημοσύνη πάνω από το μέτριο, αλλά δεν μπορεί να περπατήσει, να φάει μόνη της, να κινηθεί. Τις κούκλες που στολίζουν το δωμάτιό της, δεν τις άγγιξε ποτέ, ούτε βγήκε 18 χρόνια από το σπίτι. Είναι ένα κουβάρι το σώμα της Νατάσας, που διακρίνεις μόνο τα πανέμορφα μάτια της.

Ο πατέρας τους εγκατέλειψε. Είπε στην Λουντμίλα: «Διάλεξε την κόρη σου ή εμένα!». Η Λουντμίλα δεν ήθελε να κλείσουν την Νατάσα σε άσυλο και προτίμησε να μείνει με το παιδί της.