Την απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να αποσύρει 5.000 στρατιώτες από αυτούς που σταθμεύουν στη Γερμανία ανακοίνωσε το Πεντάγωνο, σε μια κίνηση με σημαντικό γεωπολιτικό αντίκτυπο που αντανακλά το ρήγμα μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα και κυρίως μεταξύ ΗΠΑ - ΕΕ. Επιπλέον, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ απείλησε με επιβολή δασμών 25% στα ευρωπαϊκά οχήματα που εισάγονται στις ΗΠΑ, κατηγορώντας την ΕΕ ότι «δεν συμμορφώνεται με την εμπορική συμφωνία» που υπέγραψαν το καλοκαίρι.

Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω αποχωρήσεων αμερικανικών στρατευμάτων, από χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία, ενώ ήδη από πέρυσι οι ΗΠΑ μείωσαν την παρουσία τους στη Ρουμανία.

Οι κινήσεις αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική μετατόπισης του αμερικανικού ενδιαφέροντος προς τον Ινδο-Ειρηνικό, με στόχο την αντιμετώπιση του κύριου αντιπάλου των ΗΠΑ, της Κίνας, που διεκδικεί την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Η μερική αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από τη Γερμανία ενδεχομένως αποτελεί την αρχή μιας ευρύτερης αναδιάταξης, ωστόσο το μήνυμα που στέλνει είναι ξεκάθαρο για τη «διατλαντική σχέση», που «επαναπροσδιορίζεται», καθώς τα αντικρουόμενα συμφέροντα όλο και πιο δύσκολα συμβιβάζονται.

Ερχεται σε μια περίοδο που οι Ευρωπαίοι ηγέτες του ΝΑΤΟ μιλούν πιο ανοιχτά για ένα «ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ», ενώ είχε προηγηθεί και κριτική του Γερμανού καγκελάριου Φρ. Μερτς προς τις ΗΠΑ για τον πόλεμο στον Ιράν, λέγοντας πως οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» και δεν έχουν «στρατηγική εξόδου» από τον πόλεμο.

Η απόσυρση των 5.000 Αμερικανών στρατιωτών «θα ολοκληρωθεί τους επόμενους 6 με 12 μήνες», εκτίμησε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Πολέμου.

Πρόκειται δηλαδή για περίπου το 15% των δυνάμεων που είναι παρούσες στη χώρα. Σύμφωνα με δεδομένα των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων, το τρέχον διάστημα στην Ευρώπη σταθμεύουν κάπου 86.000 στρατιωτικοί των ΗΠΑ, εκ των οποίων 36.000 στη Γερμανία. Συγκριτικά, περίπου 12.000 βρίσκονται στην Ιταλία και 10.000 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο αριθμός τους μεταβάλλεται συχνά, λόγω εναλλαγών των μονάδων και γυμνασίων.

Απτόητος, παρά τις αντιδράσεις, ο Αμερικανός Πρόεδρος δήλωσε στη συνέχεια έτοιμος να μειώσει «πολύ περισσότερο από 5.000» τους στρατιωτικούς των ΗΠΑ στη Γερμανία.

Στο μεταξύ, τόσο ο καγκελάριος όσο και ο υπουργός Αμυνας της Γερμανίας Μπ. Πιστόριους εμφάνισαν ως αναμενόμενη και προγραμματισμένη την απόφαση των ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι «πρέπει να γίνουμε περισσότερο Ευρωπαίοι».

Η απόφαση των ΗΠΑ «δεν συνδέεται» με την κριτική του προς την Ουάσιγκτον, υποστήριξε ο Μερτς, ενώ επιβεβαίωσε την πληροφορία ότι «προς το παρόν» δεν θα εγκατασταθούν αμερικανικοί πύραυλοι Tomahawk στη Γερμανία.

Η ανακοίνωση του Πενταγώνου «είναι ίσως λίγο υπερβολική, αλλά δεν είναι κάτι νέο» και «δεν υπάρχει καμία σύνδεση» με τις επικριτικές δηλώσεις του, υποστήριξε. Ο καγκελάριος τόνισε ακόμα ότι δεν θα εγκαταλείψει την προσπάθεια βελτίωσης της «διατλαντικής σχέσης» και τη συνεργασία με τον Αμερικανό Πρόεδρο.

Σχετικά με την εγκατάσταση αμερικανικών πυραύλων Tomahawk στη Γερμανία, όπως είχε δεσμευτεί το 2024 ο προηγούμενος Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν με στόχο την ενίσχυση των αποτρεπτικών δυνατοτήτων της Γερμανίας μέχρι η Ευρώπη να αναπτύξει τους δικούς της πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, ο Μερτς ξεκαθάρισε ότι προς το παρόν αυτή η υπόσχεση δεν θα τηρηθεί.

«Οι Αμερικανοί δεν έχουν αυτήν τη στιγμή αρκετούς, και αντικειμενικά μιλώντας δεν υπάρχει σχεδόν κανένας τρόπος για τις ΗΠΑ να παραδώσουν οπλικά συστήματα αυτού του είδους», ανέφερε.

Από την πλευρά του ο Γερμανός υπουργός Αμυνας υπογράμμισε ότι τα αμερικανικά στρατεύματα στην Ευρώπη εξυπηρετούν τα συμφέροντα των ΗΠΑ σε Ευρώπη, Αφρική και Μέση Ανατολή.

«Είναι σαφές», τόνισε ο Πιστόριους, «πρέπει να γίνουμε πιο Ευρωπαίοι εντός του ΝΑΤΟ προκειμένου να μπορούμε να παραμείνουμε διατλαντικοί, δηλαδή εμείς οι Ευρωπαίοι να αναλάβουμε μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά μας».

Η Γερμανία «για όλες τις μελλοντικές αποστολές θα συντονιστούμε στενά με τους συμμάχους μας, για παράδειγμα στο πλαίσιο της Ομάδας των Πέντε, δηλαδή με τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, την Πολωνία και την Ιταλία», συμπλήρωσε.

Μεγάλη ανησυχία υπάρχει και για τις οικονομικές επιπτώσεις που θα είχαν οι δασμοί στην ήδη αναιμική καπιταλιστική ανάπτυξη, με τον πρόεδρο του Ινστιτούτου Ifo του Μονάχου να προειδοποιεί ότι «αν προκύψει νέος εμπορικός πόλεμος με επίκεντρο την αυτοκινητοβιομηχανία, τότε η Γερμανία θα αντιμετωπίσει το 2026 το φάσμα της ύφεσης».

Πάντως ο Τραμπ «έχει δίκιο να είναι κάπως απογοητευμένος», διότι η συμφωνία - πλαίσιο του περασμένου Αυγούστου ανάμεσα σε ΗΠΑ και ΕΕ δεν εφαρμόζεται, καθώς συνεχίζει να προβάλλεται αντίσταση στο Ευρωκοινοβούλιο.

Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν «λάβει το μήνυμα» από τον Τραμπ και πλέον διασφαλίζουν ότι «εφαρμόζονται οι διμερείς συμφωνίες για τη χρήση στρατιωτικών βάσεων», δήλωσε ο γγ του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.

Χώρες του ΝΑΤΟ, όπως Μαυροβούνιο, Κροατία, Ρουμανία, Πορτογαλία, Ελλάδα, Ιταλία, Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία, εφαρμόζουν αιτήματα για χρήση βάσεων και άλλης υλικοτεχνικής υποστήριξης, είπε ο Ρούτε, και «όλο και περισσότερες» ευρωπαϊκές χώρες προεγκαθιστούν μέσα, όπως ναρκαλιευτικά και αντιναρκικά πλοία, κοντά στον Περσικό Κόλπο, ώστε να είναι έτοιμες για μια «επόμενη φάση» για τη «διασφάλιση της ναυσιπλοΐας» στα Στενά του Ορμούζ.

Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντ. Τουσκ προειδοποίησε ότι «η μεγαλύτερη απειλή για τη διατλαντική κοινότητα δεν είναι οι εξωτερικοί εχθροί, αλλά η σταδιακή αποσύνθεση της Συμμαχίας».

Στο μεταξύ, τόσο Δημοκρατικοί όσο και Ρεπουμπλικάνοι έχουν αντιδράσει στην ανακοίνωση της Ουάσιγκτον.

Ανάμεσά τους δύο κορυφαίοι Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες που προεδρεύουν των Επιτροπών Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων εξέφρασαν ανησυχία για «την απόφαση να αποσύρουμε μια αμερικανική ταξιαρχία από τη Γερμανία».

Οι Ρ. Γουίκερ και Μ. Ρότζερς, από το Μισισίπι και την Αλαμπάμα αντίστοιχα, σε κοινή τους δήλωση επισημαίνουν ότι οποιαδήποτε σημαντική αλλαγή στην παρουσία του αμερικανικού στρατού στην Ευρώπη πρέπει να επανεξεταστεί, και να συντονιστεί με το Κογκρέσο και τους «συμμάχους» των ΗΠΑ.

Ακόμα κι αν τα μέλη του ΝΑΤΟ αυξήσουν τις «αμυντικές» δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ, η ανάπτυξη των δυνατοτήτων θα απαιτήσει χρόνο και η πρόωρη μείωση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη «υπάρχει κίνδυνος να υπονομεύσουν την αποτροπή και να στείλουν λάθος μήνυμα στον (σ.σ. Ρώσο Πρόεδρο) Βλ. Πούτιν».