Οι ΗΠΑ επιμένουν για «πλήρη και απόλυτο έλεγχο» του δανέζικου νησιού
2026 The Associated Press. All |
Από τη διαδήλωση που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στη Νουούκ, πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, ενάντια στην επιδίωξη των ΗΠΑ για προσάρτηση του νησιού της Αρκτικής |
Μετά την αποστολή ορισμένων ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία την περασμένη βδομάδα προκειμένου να συμμετάσχουν σε στρατιωτικές ασκήσεις, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντ. Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών 10% άμεσα και 25% από το καλοκαίρι σε εκείνα τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ που έστειλαν στρατιώτες (Δανία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Φινλανδία, Βρετανία, Νορβηγία), εκτός αν υπάρξει συμφωνία για «αγορά της Γροιλανδίας» από τις ΗΠΑ.
Τα 8 αυτά ευρωπαϊκά κράτη εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση στην οποία υποστηρίζουν την «ενίσχυση της ασφάλειας της Αρκτικής στο πλαίσιο ενός κοινού διατλαντικού συμφέροντος» και επισημαίνουν ότι «οι δασμολογικές απειλές υπονομεύουν τις διατλαντικές σχέσεις και διακινδυνεύουν μια επικίνδυνη καθοδική πορεία».
Η δε ΕΕ εξετάζει το ενδεχόμενο να εφαρμόσει πρωτοφανή οικονομικά αντίμετρα, γνωστά ως «Μηχανισμό Αποτροπής Μέτρων Εξαναγκασμού» (Anti-Coercion Instrument), σε αντίποινα στις δασμολογικές απειλές των ΗΠΑ.
Πάντως, δημοσίευμα της «Bild» ανέφερε ότι οι 15 Γερμανοί στρατιώτες αποχώρησαν αιφνιδιαστικά από τη Γροιλανδία 44 ώρες μετά την άφιξή τους εκεί - ενώ αρχικά είχε προγραμματιστεί να παραμείνουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα - αλλά χωρίς να αναφέρεται αν η αποχώρησή τους συνδέεται με τις απειλές Τραμπ.
Πιο ήπια ρητορική υιοθέτησε ο Γερμανός καγκελάριος Φρ. Μερτς, καλώντας σε «συνετή» και «ανάλογη» απάντηση της Ευρώπης στις πρόσφατες απειλές του Τραμπ. «Δεν θέλουμε εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ, αλλά είμαστε σε θέση να απαντήσουμε», δήλωσε και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεννόησης με τον Αμερικανό Πρόεδρο στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός αύριο, μία μέρα πριν την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ.
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμ. Μακρόν φέρεται να εργάζεται για τον συντονισμό μιας ευρωενωσιακής απάντησης και ασκεί πιέσεις για την ενεργοποίηση του «Μηχανισμού Αποτροπής Μέτρων Εξαναγκασμού», ο οποίος θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση σε δημόσιους διαγωνισμούς στην ΕΕ ή το εμπόριο σε υπηρεσίες όπου οι ΗΠΑ καταγράφουν πλεόνασμα με την ΕΕ.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζ. Μελόνι, που η χώρα της δεν έστειλε στρατεύματα στη Γροιλανδία, προσφέρθηκε να διαμεσολαβήσει μεταξύ Ευρωπαίων και ΗΠΑ, καθώς διατηρεί «καλή σχέση» με τον Τραμπ.
«Η Κίνα και η Ρωσία πρέπει να τρίβουν τα χέρια τους. Αυτοί είναι που ωφελούνται από τις διαιρέσεις μεταξύ συμμάχων», ανέφερε η επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ Κ. Κάλας, προσθέτοντας ότι «οι δασμοί απειλούν να υπονομεύσουν τη κοινή μας ευημερία. Αν η ασφάλεια της Γροιλανδίας βρίσκεται σε κίνδυνο, μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ».
Περιοδεία σε Νορβηγία, Βρετανία και Σουηδία πραγματοποιεί ο Δανός ΥΠΕΞ Λ. Λ. Ράσμουσεν.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι δασμολογικές απειλές της Ουάσιγκτον θα μπορούσαν να θέσουν υπό αμφισβήτηση τις εμπορικές συμφωνίες που σύναψαν οι ΗΠΑ με τη Βρετανία και την ΕΕ τον Μάη και τον Ιούλη αντίστοιχα, και η ΕΕ να επιβάλει δασμούς σε αμερικανικά εμπορεύματα.
Κατά το «Reuters», το Ευρωκοινοβούλιο είναι πιθανό να «παγώσει» τις εργασίες του για την εμπορική συμφωνία ΕΕ - ΗΠΑ, καθώς επρόκειτο να ψηφίσει στις 26 - 27 Γενάρη για την άρση σειράς ευρωενωσιακών δασμών.
Επίσης, σύμφωνα με τους «Financial Times» οι χώρες της ΕΕ εξετάζουν το ενδεχόμενο να επιβάλουν στις ΗΠΑ δασμούς ύψους 93 δισ. ευρώ (107,7 δισ. δολαρίων) ή να περιορίσουν την παρουσία αμερικανικών εταιρειών.
Ο γγ του ΝΑΤΟ Μ. Ρούτε είχε συνομιλία με τον Τραμπ για την «κατάσταση ασφαλείας» στη Γροιλανδία και στην Αρκτική, και οι δυο τους αναμένεται να συναντηθούν στο Νταβός τις επόμενες μέρες.
Η Δανία δεν έχει κάνει «τίποτα» επί «20 χρόνια» για την απομάκρυνση της «ρωσικής απειλής» από τη Γροιλανδία, δήλωσε ο Ντ. Τραμπ, προσθέτοντας πως «τώρα είναι η ώρα» και «θα γίνει».
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ υπερθεμάτισε, λέγοντας ότι «οι Ευρωπαίοι εκπέμπουν αδυναμία, οι ΗΠΑ εκπέμπουν ισχύ» και ότι «η ενισχυμένη ασφάλεια δεν είναι δυνατή χωρίς η Γροιλανδία να αποτελέσει τμήμα των ΗΠΑ».
Αναλύοντας τους λόγους για τους οποίους ο Τραμπ θέλει να αποκτήσει τη Γροιλανδία, ο Μπέσεντ επικαλέστηκε τον παγκόσμιο ανταγωνισμό στην Αρκτική, τα σχέδια των ΗΠΑ για την αντιπυραυλική ασπίδα «Χρυσός Θόλος» και την προηγούμενη εξάρτηση της Ευρώπης από τη ρωσική Ενέργεια, η οποία όπως είπε «χρηματοδοτούσε τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας».
«Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα το ξανασκεφτούν και θα καταλάβουν ότι πρέπει να βρίσκονται κάτω από την ομπρέλα ασφάλειας των ΗΠΑ», δήλωσε στο NBC.
Τέλος, απέρριψε τις απειλές της ΕΕ, λέγοντας ότι «η εμπορική συμφωνία δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμα».
Σε επιστολή του προς τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ συνέδεσε τις αμερικανικές αξιώσεις για τη Γροιλανδία με το γεγονός ότι δεν του απονεμήθηκε ...το Νόμπελ Ειρήνης:
«Λαμβάνοντας υπόψη ότι η χώρα σας αποφάσισε να μη μου απονείμει το Νόμπελ Ειρήνης για το γεγονός ότι σταμάτησα 8 πολέμους, δεν αισθάνομαι πλέον την υποχρέωση να σκέφτομαι αποκλειστικά την ειρήνη», αναφέρει, σύμφωνα με το «Bloomberg», προσθέτοντας ότι «τώρα μπορώ να σκεφτώ τι είναι καλό και σωστό για τις ΗΠΑ».
«Η Δανία δεν μπορεί να προστατεύσει αυτό το έδαφος από τη Ρωσία ή την Κίνα, και για ποιο λόγο έχουν "δικαίωμα ιδιοκτησίας" ούτως ή άλλως; Δεν υπάρχουν γραπτά έγγραφα, απλώς ένα πλοίο προσάραξε εκεί πριν από εκατοντάδες χρόνια, αλλά και εμείς είχαμε πλοία που προσάραξαν εκεί. Εχω κάνει περισσότερα για το ΝΑΤΟ από οποιονδήποτε άλλο από την ίδρυσή του, και τώρα το ΝΑΤΟ πρέπει να κάνει κάτι για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο κόσμος δεν είναι ασφαλής αν δεν έχουμε τον πλήρη και απόλυτο έλεγχο της Γροιλανδίας», έγραψε μεταξύ άλλων.