Επιταχύνονται διεργασίες και εξελίξεις στην ΕΕ για την οικονομική και στρατιωτική ενίσχυσή της και την «αυτονομία» της από τις ΗΠΑ, στο πλαίσιο των εντεινόμενων αντιθέσεων μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα, οι οποίες αποτυπώνονται πολύ χαρακτηριστικά στις απειλές της Ουάσιγκτον για απόκτηση της Γροιλανδίας με στρατιωτικά ή οικονομικά μέσα.

Τις τελευταίες μέρες το συνέδριο της «Die Welt» στο Βερολίνο και η ετήσια διάσκεψη του «Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αμυνας» σηματοδότησαν τα βήματα που σκοπεύουν να ακολουθήσουν η ΕΕ και ο λεγόμενος «σκληρός πυρήνας» της, προκειμένου να ενισχύσουν τη θέση της ως παγκόσμιου γεωπολιτικού «παίκτη», σε σύγκρουση ακόμα και με τις ΗΠΑ.

Πιο συγκεκριμένα, προωθούνται:

Μια ΕΕ «δύο ταχυτήτων», με ισχυρές καπιταλιστικές οικονομίες να «αυτονομούνται» - με πιο «θεσμική» και σταθερή αποτύπωση της καπιταλιστικής ανισομετρίας, που εντείνεται και στο εσωτερικό της ιμπεριαλιστικής Ενωσης.

Ενας διακριτός ευρωπαϊκός πυλώνας του ΝΑΤΟ, με κοινές στρατιωτικές ικανότητες, με την ΕΕ να έχει ισχυρότερο λόγο στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς.

Ενα «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας» για πολιτικό και στρατιωτικό συντονισμό.

Σε αυτό το κλίμα, ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Μ. Βέμπερ, υποστήριξε χθες ότι οι θέσεις του προέδρου της Κομισιόν και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα πρέπει να συγχωνευθούν, ώστε η ΕΕ να μπορεί να εκφράζεται «με μία φωνή στη διεθνή σκηνή».

Υπέρ μιας ΕΕ «δύο ταχυτήτων» με Γερμανία και Γαλλία ως ηγέτιδες - παρά τις εντεινόμενες μεταξύ τους αντιθέσεις - τάχθηκε ο σοσιαλδημοκράτης αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Λ. Κλινγκμπάιλ, τονίζοντας την ανάγκη για «ανεξαρτησία» και αποτελεσματικότητα.

Στο ίδιο πνεύμα, ο χριστιανοδημοκράτης καγκελάριος Φρ. Μερτς τονίζει ότι η ΕΕ πρέπει να είναι ισχυρή οικονομικά και στρατιωτικά, προκειμένου να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη.

«Η Ευρώπη πρέπει να γίνει πολιτική δύναμη που διαμορφώνει τον κόσμο, τόσο οικονομικά όσο και στρατιωτικά. Αλλά προκειμένου να ανακοινωθούν και να εφαρμοστούν τέτοια οράματα στη νέα παγκόσμια αταξία είναι απαραίτητες βαθύτερες μορφές συνεργασίας. Δεν υπάρχει γεωπολιτική επιρροή για την Ευρώπη χωρίς οικονομικό δυναμισμό», υπογράμμισε ο Μερτς, μιλώντας προχθές σε συνέδριο πολιτικών και επιχειρηματιών που διοργάνωσε η εφημερίδα «Die Welt» στο Βερολίνο.

Στην ίδια συνάντηση, ο Κλινγκμπάιλ είπε ότι έχει έρθει η ώρα για μια Ευρώπη «δύο ταχυτήτων». «Είναι ζωτικής σημασίας να βασιστούμε στις δικές μας δυνάμεις. Η Γερμανία μαζί με τη Γαλλία και άλλους εταίρους θα προχωρήσουν μπροστά προκειμένου να καταστήσουν την Ευρώπη ισχυρότερη και πιο αυτόνομη», είπε.

Σύμφωνα με το πρακτορείο «Reuters», μάλιστα, ο Κλινγκμπάιλ έχει απευθύνει επιστολή σε συγκεκριμένους ομολόγους του στην οποία περιγράφει νέο σχήμα με τις έξι ισχυρότερες οικονομίες και στόχο την προώθηση προτεραιοτήτων για την ενίσχυση «της κυριαρχίας, της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης».

Ο ίδιος δήλωσε ακόμα ότι ενόψει της προσεχούς Συνόδου Κορυφής της ΕΕ επρόκειτο χθες να έχει τηλεδιάσκεψη με τους ομολόγους του από Γαλλία, Ιταλία, Πολωνία, Ισπανία και Ολλανδία με θέμα την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και των «αμυντικών» δυνατοτήτων. «Ως έξι μεγάλες οικονομίες στην Ευρώπη, μπορούμε να αποτελέσουμε κινητήρια δύναμη», επεσήμανε.

Η χθεσινή τηλεδιάσκεψη θεωρείται από το Βερολίνο η εναρκτήρια σύνοδος των 6, ενώ θα ακολουθήσει διά ζώσης συνάντηση στο περιθώριο του επόμενου Eurogroup, μετέδωσε το «Reuters».

Στην επιστολή του ο Κλινγκμπάιλ σημειώνει ότι το «συνεχίζουμε ως έχει» δεν αποτελεί επιλογή, και αναπτύσσει σχέδιο 4 σημείων: Για την ένωση χρηματαγορών, την ενίσχυση του ευρώ, τον καλύτερο συντονισμό των επενδύσεων στην «άμυνα» και τη διασφάλιση πρώτων υλών.

Αναδεικνύει δε τις στρατιωτικές δαπάνες ως κορυφαία προτεραιότητα για τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ, 2028 - 2034, και ως κινητήρια δύναμη για την «ανάπτυξη».

Στο συνέδριο της «Die Welt» εκπρόσωποι μονοπωλίων εξέφρασαν «ανυπομονησία», επικρίνοντας τους αργούς ρυθμούς λήψης αποφάσεων σε Βερολίνο και Βρυξέλλες.

«Τι πρέπει να κάνουν οι πολιτικοί; Να απελευθερώσουν την Ευρώπη. Πρέπει να κατασκευάσουν υποδομές, να παράσχουν κεφάλαια και να προσελκύσουν ταλέντα», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της «Siemens», Ρ. Μπους. «Οι πολιτικοί πρέπει να μειώσουν τη γραφειοκρατία, να ψηφιοποιήσουν τις διαδικασίες και να άρουν τα εμπόδια. Η βιομηχανία θα φροντίσει για τα υπόλοιπα», πρόσθεσε.

Ο διευθύνων σύμβουλος της «Deutsche Bank», Κρ. Σέβινγκ, ζήτησε ταχύτερη εναρμόνιση της εσωτερικής ευρωπαϊκής αγοράς, ένα από τα θέματα της επόμενης Συνόδου Κορυφής: «Εχουμε 450 εκατ. καταναλωτές. Στην πραγματικότητα, έχουμε εδώ στην Ευρώπη την ισχυρότερη αγορά στον κόσμο. Η μείωση των υφιστάμενων εμπορικών φραγμών μεταξύ των κρατών - μελών θα ήταν πραγματική δύναμη. Αλλά αυτό πρέπει επιτέλους να συμβεί».

Ο οικοδεσπότης, διευθύνων σύμβουλος του ομίλου «Axel Springer», Μ. Ντέπφνερ, περιέγραψε ως «αχτίδα ελπίδας» τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις σχετικά με τη Γροιλανδία. Οπως είπε, μπορεί αυτή η κατάσταση, «η οποία φαίνεται σε πολλούς δυστοπική και επικίνδυνη, να αποδειχθεί τελικά ένα έναυσμα για αφύπνιση στην Ευρώπη».

Αλλά και στη χθεσινή ετήσια διάσκεψη του «Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αμυνας» (European Defence Agency, EDA) το θέμα που κυριάρχησε ήταν τα άμεσα και συγκεκριμένα βήματα που πρόκειται να γίνουν για να «αυτονομηθεί» η ΕΕ από τις ΗΠΑ και να συγκροτηθεί ένας «ευρωπαϊκός πυλώνας του ΝΑΤΟ».

Η ΕΕ οφείλει να οικοδομήσει «πολύ γρήγορα (...) χωρίς καθυστερήσεις και δικαιολογίες» την «αμυντική ανεξαρτησία» της και να ενισχύσει τον ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ, δήλωσε ο επίτροπος Αμυνας, Α. Κουμπίλιους, «προειδοποιώντας» για μειωμένη αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη.

«Χρειάζεται να αναπτύξουμε πανευρωπαϊκές ικανότητες, όχι μόνο εθνικές (...) καθώς ορισμένα κενά είναι τόσο μεγάλα που πρέπει να καλυφθούν από κοινού», είπε. «Ας οικοδομήσουμε έναν ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ. Από κοινού στην ΕΕ, από κοινού στο ΝΑΤΟ και μαζί με την Ουκρανία», πρόσθεσε, απαντώντας έμμεσα στον γγ του ΝΑΤΟ, Μ. Ρούτε, που είχε καλέσει την Ευρώπη «να σταματήσει να ονειρεύεται» για έναν ευρωστρατό και «αμυντικές» ικανότητες «ανεξάρτητες» από τις ΗΠΑ.

Ο Κουμπίλιους κάλεσε τις ευρωπαϊκές πολεμικές βιομηχανίες να επενδύσουν στο παραγωγικό τους δυναμικό χωρίς καθυστερήσεις. «Οι δυνατότητες, όχι τα κέρδη, είναι τώρα σημαντικές και θα είναι σημαντικές τα επόμενα χρόνια», είπε.

Πρότεινε, τέλος, τη συγκρότηση ενός νέου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας, μια ιδέα που είχαν διατυπώσει το 2019 ο Γάλλος Πρόεδρος Εμ. Μακρόν και η τότε καγκελάριος της Γερμανίας Αγκ. Μέρκελ, για την ενίσχυση του πολιτικού συντονισμού στον τομέα της «άμυνας».

Η ΕΕ οφείλει επιτακτικά «να ενισχύσει την άμυνα και την ασφάλειά της» τη στιγμή που οι ΗΠΑ θέτουν υπό αμφισβήτηση τη διατλαντική σχέση, τόνισε η επικεφαλής Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας μιλώντας στον EDA, ενώ κάλεσε κι αυτή σε δημιουργία ενός διακριτού «ευρωπαϊκού πυλώνα» του ΝΑΤΟ.

«Πρέπει να προετοιμαστούμε για το μέλλον. Πράγματι, η κρίση που αντιμετωπίζουμε έχει επιδεινωθεί δραματικά κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους», σημείωσε η Κάλας, αναφερόμενη στους εντεινόμενους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς και στις αντιθέσεις μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ.

Η Κάλας προειδοποίησε ότι «η Ευρώπη πρέπει να προσαρμοστεί στις νέες πραγματικότητες», καθώς «δεν είναι πλέον η προτεραιότητα της Ουάσιγκτον»: «Το κέντρο βάρους της Ουάσιγκτον δεν βρίσκεται πλέον στην Ευρώπη. Αυτή η αλλαγή συμβαίνει εδώ και αρκετό καιρό. Είναι δομική, όχι προσωρινή. Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει δράση. Καμία μεγάλη δύναμη στην Ιστορία δεν έχει αναθέσει ποτέ την επιβίωσή της σε τρίτους και έχει επιβιώσει. Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχυθεί σε ό,τι αφορά την άμυνα και την ασφάλειά της».

Απαντώντας εμμέσως στα σχόλια του Ρούτε, η Κάλας είπε ότι «το ΝΑΤΟ πρέπει να γίνει πιο ευρωπαϊκό για να διατηρήσει τη δύναμή του, και γι' αυτό η Ευρώπη πρέπει να δράσει. Για παράδειγμα πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι πρωτοβουλίες μας στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας θα παραμείνουν συμπληρωματικές προς το ΝΑΤΟ».

«Γι' αυτό, η μπάλα είναι και στο γήπεδο του ΝΑΤΟ. Αν θέλετε να χρησιμοποιήσετε τα μέσα της ΕΕ, όπως η δημοσιονομική και ρυθμιστική μας εξουσία, για να υποστηρίξετε και να ενισχύσετε το ΝΑΤΟ, πρέπει να γνωρίζουμε ποιες είναι αυτές οι ανάγκες και οι στόχοι. Οσο περισσότερες πληροφορίες παρέχει το ΝΑΤΟ, τόσο καλύτερα μπορούμε να συντονιστούμε».

«Εν ολίγοις», κατέληξε, «πρέπει να συντονίσουμε τις προσπάθειές μας με το ΝΑΤΟ, ώστε να αλληλοσυμπληρώνουμε ο ένας τον άλλον και να δείξουμε πώς ο ξεχωριστός ευρωπαϊκός πυλώνας προσθέτει αξία μέσω μεγαλύτερης κατανομής των βαρών και στρατιωτικής δύναμης στην ήπειρό μας».

Ο «επανεξοπλισμός της Ευρώπης» θα πρέπει να είναι «το πιο σημαντικό πράγμα» για τους Ευρωπαίους ηγέτες, τόνισε χθες η πρωθυπουργός της Δανίας Μ. Φρεντέρικσεν, προσθέτοντας ότι το 2035 θα ήταν «πολύ αργά» ως στόχος.

Η ίδια μαζί με τον Γροιλανδό ομόλογό της επισκέφτηκαν χθες το Παρίσι για συνομιλίες με τον Γάλλο Πρόεδρο, ενώ προχθές ήταν στο Βερολίνο για το συνέδριο της «Die Welt».

Ερωτηθείσα για τα σχόλια του Ρούτε, σχετικά με την ικανότητα της «Ευρώπης» να «αμυνθεί» χωρίς τις ΗΠΑ, η Φρεντέρικσεν παραδέχτηκε ότι θα ήταν «εξαιρετικά δύσκολο» με την κατάσταση που επικρατεί αυτήν τη στιγμή, δεδομένου ότι στις πληροφορίες, στα πυρηνικά όπλα κ.α. «εξαρτόμαστε από τις ΗΠΑ».

Αλλά «νομίζω ότι μπορούμε να κάνουμε περισσότερα από όσα λέγονται δημόσια αυτήν τη στιγμή».

«Η παγκόσμια τάξη όπως την ξέραμε τελείωσε, και δεν νομίζω ότι θα επιστρέψει», πρόσθεσε.