Ορφάνεψε το «Θέατρο Τέχνης»

Πέθανε ο Γιώργος Λαζάνης και κηδεύεται σήμερα (2μμ) από το Α΄ Νεκροταφείο

Πέμπτη 7 Δεκέμβρη 2006

Το «Θέατρο Τέχνης» ορφάνεψε ολότελα. Εχασε τον κύριο - μετά το θάνατο του δημιουργού του, Καρόλου Κουν - και τελευταίο «Μέντορά» του. Τον σπουδαίο ηθοποιό, σκηνοθέτη, δάσκαλο -διευθυντή της σχολής και διευθύνοντα σύμβουλο του «Θ. Τ.», 78χρονο Γιώργο Λαζάνη, ο οποίος εισήχθη τη Δευτέρα στο «Μετροπόλιταν» και προδόθηκε προχτές το βράδυ από την καρδιά του. Ο «θείος», όπως τον αποκαλούσαν οι μαθητές του, ακόμα και με την υγεία του έμοιασε στο δάσκαλό του. Επασχε χρόνια από τα ίδια με εκείνον σοβαρά αγγειοκαρδιακά προβλήματα. Οπως ο Κουν, έτσι και ο Λαζάνης, αν και ανήμπορος τα τελευταία χρόνια, αγωνιζόταν μέχρι τέλους για τη διάσωση του «Θ. Τ.», αυτής της μεγάλης ιστορικής σημασίας και αξίας «κιβωτού» του κατοχικού, μεταπολεμικού και μεταπολιτευτικού θεάτρου μας. Θεάτρου που καινοτόμησε ρεπερτοριακά και αισθητικά επί δεκαετίες, συνέβαλε καθοριστικά για μια ουσιώδη και σύγχρονη ερμηνεία του αρχαίου δράματος, ανέδειξε ουκ ολίγους δραματουργούς, συνθέτες, σκηνοθέτες και διαμόρφωσε δεκάδες ταλαντούχους ηθοποιούς -στελέχη του θεάτρου μας. Και το «μερίδιο» συμμετοχής του Γιώργου Λαζάνη σ' όλα τα επιτεύγματα του «Θ. Τ.» ήταν - ποσοτικά και ποιοτικά - πολύ μεγάλο στα πενήντα πέντε χρόνια της αποκλειστικά «ταμένης» στο «Θ. Τ.» ζωής και προσφοράς του.

Γεννημένος το 1928 στην Αθήνα, παιδί φτωχών εργατών, εργατόπαιδο σε εργοστάσια κι ο ίδιος, εμποδίστηκε από την ανέχεια να μάθει αρκετά γράμματα. Η «δίψα» του για μάθηση, για «κάτι καλύτερο», τον οδήγησε στη σχολή του «Θ. Τ.». Είχε ακουστά για τον Κουν και το θέατρό του, απ' τα κατοχικά και εμφυλιακά χρόνια. Σπούδασε στη σχολή και το 1954 πρωτοβγήκε στη σκηνή, παίζοντας τον Γαλατά στη «Μικρή μας πόλη», που πρωτοπαρουσίασε ο Κουν στην Ελλάδα. Ανθρωπος πηγαία λαϊκός, ήταν περήφανος για την ταξική καταγωγή του, την αριστερή ιδεολογία του και τους αγώνες της «πρωτοπόρας εργατιάς». Αυτό έλεγε σε μια παλιά συνέντευξη του στο «Ρ», θυμούμενος την πολυήμερη κατάληψη του εργοστασίου, όπου νεαρός δούλευε, από τους εργάτες - μεταξύ των οποίων και εκείνος. Αγώνα που «απαθανάτισε» με το μοναδικό θεατρικό έργο του «Η λευκή απεργία», που ο ίδιος σκηνοθέτησε. Ακριβώς γι' αυτούς τους λόγους ο Λαζάνης ερμήνευε εξαιρετικά, βαθιά ανθρώπινα τους λαϊκούς χαρακτήρες. Εξαιρετικές ερμηνείες έκανε όμως και με πολλές δεκάδες άλλους, πιο «μεγαλόσχημους», χαρακτήρες, μεταξύ των 200 και πλέον πρωταγωνιστικών και δευτεραγωνιστικών ρόλων που ερμήνευσε. Πάντα, όμως, η ερμηνεία του, ακόμα και στους μεγάλου κοινωνικού μεγέθους ρόλους του - λ.χ. Οιδίποδας, Προμηθέας, Ριχάρδος Γ΄, Αρτούρο Ούι (Χίτλερ) - αποκάλυπτε τα κρυμμένα πίσω από αξιώματα εσώτατα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ύπαρξης και φύσης.

Μετά το θάνατο του Κουν, ο Γιώργος Λαζάνης ανέλαβε τα καθήκοντα του καλλιτεχνικού διευθυντή, διευθύνοντος συμβούλου του «Θ. Τ.» και διευθυντή της σχολής του και σκηνοθέτησε δεκάδες σπουδαία έργα ξένων και Ελλήνων δραματουργών: Γκολντόνι, Ρουτζάντε, Ινγκλάν, Γκόρκι, Σαίξπηρ, Στρίντμπεργκ, Τσέχωφ, Ιονέσκο, Μουρσελά, Αρμένη, Σκούρτη κ.ά.