Αποπνικτικός μήνας ο Αύγουστος. Ζεστός, αλλά διόλου φιλικός είναι. Διαλυτικός. Ολοι φεύγουν, αλλά κι αυτός φεύγει. Ευτυχώς. Πάμε να κάνουμε μια βόλτα στη Ρώμη. Ναι, έχουμε ξαναπάει πριν από χρόνια, θαρρείτε όμως πως φτάνει μια ολόκληρη ζωή για να γνωρίσεις την Επτάλοφη Πόλη; Οχι, βέβαια. Σήμερα δε θα γυρίσουμε από εδώ και από εκεί. Εναν καφέ θα πιούμε, ένα δρόμο θα διασχίσουμε και τέλος θα επισκεφτούμε, ένα, σχετικά, μικρό, αλλά πολύ κομψό Μουσείο.

Τη Ρώμη ποτέ δεν την αγάπησα κι ας έζησα εκεί πολλά χρόνια. Ωραία χρόνια. Ο λόγος δε μου ήταν ποτέ ξεκάθαρος. Πιθανόν η απόλυτη ομορφιά της να ευθύνεται γι' αυτό. Αυτή η αιώνια πόλη, όπως συνηθίζεται να την αποκαλούν, είναι μια απέραντη υπαίθρια εκπληκτική γλυπτοθήκη. Κάθε πλατεία, κάθε δρόμος της, κάθε γωνιά της είναι ένα αξιοθέατο. Στητή, μαρμάρινη, επιβλητική, κομψή. Επηρμένη. Πληθωρική, παγερή και απρόσιτη είναι η Ρώμη, που δεν την αγαπώ, αλλά με κρατά αιχμάλωτη του κάλλους της. Πιστή στη λατρεία της ομορφιάς της παρέμεινα κι ας με «σνόμπαρε», αν μου επιτρέπεται η έκφραση.

Μπορεί, λοιπόν, να μην αγαπιέται από όλους η Ρώμη, να μη γοητεύει και να μη συναρπάζει, αλλά σίγουρα εντυπωσιάζει. Θαμπώνει. Ξαφνιάζει. Αφωνο τον επισκέπτη αφήνει. Ο χρόνος δεν την άγγιξε, δεν της αλλοίωσε τα τέλεια χαρακτηριστικά της. Ακόμη και στην εποχή της κακογουστιάς του φασισμού, η Ρώμη αντιστάθηκε. Ο Μουσολίνι έβαλε την ακαλαίσθητη σφραγίδα του στα τερατουργήματα που βρίσκονται έξω από την παλιά πόλη. Δεν τόλμησε, ευτυχώς, να πειράξει το κέντρο.

Πάμε μια βόλτα στην ...Πλατεία Μπαρμπερίνι, που οφείλει το όνομά της στον Πάπα Μπαρμπερίνι και όπως λένε οι ίδιοι οι κάτοικοι της: Qhello che non hanno fatto i Barbari l' ha fatto il Barberini, δηλαδή ό,τι δεν έκαναν οι Βάρβαροι το έκανε ο Βαρβερίνι. Ελήστεψε την πόλη!

Θυμάμαι τούτη την πλατεία από τον καιρό που την έσκαβαν για να φτιάξουν το σταθμό του μετρό, που αλίμονο άργησε πολύ να λειτουργήσει. Δεκαετίες ολόκληρες χρειάστηκαν. Εμείς, όμως, δε θα το χρειαστούμε, τι να το κάνουμε το μετρό. Πεζή θα ανηφορίσουμε τη Βία Βένετο, τον πιο γνωστό ίσως δρόμο της Ευρώπης από τη δεκαετία του '60, χάρη στον Φεντερίκο Φελίνι. Ο δρόμος των προσωπικοτήτων και της «Γλυκιάς ζωής».

Η αλήθεια είναι πως ακόμη και πριν μερικά χρόνια τα λαμπερά «αστέρια» της «Τσινετσιτά» κατέβαιναν εκεί. Τόπος συνάντησης ήταν το «Καφέ Ντονέι», που βρίσκεται ακριβώς κάτω από το ξενοδοχείο «Εξέλσιορ» - το ανάλογο με τη δική μας «Μεγάλη Βρετανία», καμιά σύγκριση βέβαια ούτε στο μέγεθος ούτε στην πολυτέλεια - και τώρα πιθανόν να έρχονται γνωστοί ηθοποιοί καμιά φορά. Αλλωστε είναι γεγονός πως η «γλυκιά ζωή» πέρασε ανεπιστρεπτί. Πέθανε από σάκχαρο και ο θρυλικός δρόμος πάσχει πια από... υπογλυκαιμία. Οσο για τα μεγάλα αστέρια του ουράνιου στερεώματος της 7ης Τέχνης, έδυσαν. Δυστυχώς. Δυο λόγια για το «Καφέ Ντονέι» δε φτάνουν. Γι' αυτό θα περιοριστούμε να πούμε ότι το Ντονέι είναι ένα αυτόνομο τμήμα του ξενοδοχείου, ένα διεθνές καφενείο, που σε κάθε τραπέζι του έχει τη σημαία μιας χώρας, δίνοντας έτσι στους πελάτες τη δυνατότητα να επιλέγουν τη θέση τους και παρόλο που, καθημερινά, συρρέουν άνθρωποι από κάθε γωνιά της Γης, είναι πιο οικείο στους ντόπιους παρά στους τουρίστες.

Οι τελευταίοι έχουν πάρει οδηγίες από τα τουριστικά γραφεία ότι είναι ταξιδιωτικό «must» να σταματήσουν, στο εξίσου υπέροχο, στο «Καφέ Greco», που βρίσκεται στην Πιάτσα ντε Εσπάνια.

Διαλέγουμε το τραπέζι στο οποίο κυματίζει η γαλανόλευκη και πίνουμε έναν εσπρέσο εις μνήμην των ιερών τεράτων που μας κράτησαν συντροφιά μια ολόκληρη ζωή με τις υπέροχες ερμηνείες τους. Ολα τα έργα που σημάδεψαν τρεις γενιές περνάνε με... κινηματογραφική ταχύτητα μπροστά από τα μάτια μας. Οι μορφές των Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, Βιτόριο ντε Σίκα, Βιτόριο Γκάσμαν, Ροσάνο Μπράτσι, Τζιαν Μαρία Βολοντέ και των Αννα Μανιάνι, Σιλβάνα Μάγκανο δε φεύγουν από το οπτικό μας πεδίο. Είναι πάντα εκεί. Ορατοί και αόρατοι ταυτόχρονα.

Σηκωνόμαστε, ρίχνουμε μια αμήχανη ματιά στην είσοδο του ξενοδοχείου και συνεχίζουμε το μικρό οδοιπορικό μας. Χαζεύουμε τις καλαίσθητες βιτρίνες και τα υπέροχα εκθέματά τους. Συγκρίνουμε τις τιμές με τις δικές μας. Αισθητά φθηνότερα είναι. Ακόμα και χωρίς τη λάμψη των άστρων η Βία Βένετο είναι γοητευτική.

Εκεί που τελειώνει η Βία Βένετο, ακριβώς απέναντι, απλώνεται το περιποιημένο πάρκο της υπέροχης Βίλα Μποργκέζε που λειτουργεί σαν Μουσείο. Ευτυχώς για τον επισκέπτη, δεν επιτρέπεται να μπαίνουν όλοι μέσα ταυτοχρόνως. Αγοράζεις ένα εισιτήριο για μια συγκεκριμένη ώρα και έχεις ήσυχο το κεφάλι σου. Ξέρεις ότι επί σαράντα πέντε λεπτά θα μπορέσεις με την άνεσή σου να απολαύσεις τα υπέροχα εκθέματα χωρίς να σε πιάνει η αγωνία που σε κυριεύει στο Βατικανό. Στο κτίριο δεσπόζει το υπέροχο, από λευκό μάρμαρο, γλυπτό του Κανόβα, που απεικονίζει γυμνή την αδελφή του Ναπολέοντα, την όμορφη, αλλά ιδιαιτέρως «άτακτη» Παολίνα Μποναπάρτη - Μποργκέζε. Λένε ότι ο Βοναπάρτης έγινε έξω φρενών όταν το είδε και το αγόρασε από τον γλύπτη -για να κρύψει την ντροπή του και να σώσει την τιμή της οικογένειάς του - μαζί με άλλα 154 γλυπτά και πολλά βάζα τα οποία βρίσκονται στο Λούβρο στο ειδικό τμήμα των Μποργκέζε. Το συγκεκριμένο όμως άγαλμα, το οποίο ο δημιουργός το είχε ερωτευτεί και δεν ήθελε να το αποχωριστεί, δεν έφυγε ποτέ από τη Ρώμη. Με κάποιες προφάσεις καθυστερούσε η αποστολή του στο Παρίσι. Ετσι από το 1838, δεκαεφτά χρόνια από το θάνατο του αδελφού της, το άγαλμα της Παολίνα στέκεται αυτάρεσκα εκεί στη Βίλα της, χωρίς να έχει μετακινηθεί από τη Ρώμη. Ολοι οι Μποργκέζε, δηλαδή οι Βοργίες, μπορεί να είχαν τα ασυγχώρητα ελαττώματα και να έχουν κατηγορηθεί για όλες τις αμαρτίες του κόσμου, αλλά οι κάτοχοι του ονόματος και της ομώνυμης βίλας είχαν πάθος με την Τέχνη. Γι' αυτό το λόγο πραγματικά αριστουργήματα συσσωρεύτηκαν στις μεγάλες αίθουσες αυτού του κτιρίου, που μοιάζει περισσότερο με κομψοτέχνημα και κοσμεί τη Ρώμη. Η βόλτα μας τελειώνει εδώ. Χορτασμένοι από την ομορφιά της Παολίνας και των ανεπανάληπτων έργων του Καραβάτζιο και του Ραφαήλου, επιστρέφουμε στην Αθήνα.