Στην πλατεία Ελευθερίας, στη Θεσσαλονίκη, συναντήθηκαν εργαζόμενοι που ταξίδεψαν από την Αθήνα, τον Βόλο, τα Τρίκαλα, την Κοζάνη, την Πάτρα, τη Νάουσα και άλλες περιοχές της Ελλάδας για να περπατήσουν στα χνάρια των ηρωικών εργατών, να «μεταφερθούν» σε εκείνες τις συγκλονιστικές μέρες του Μάη του '36. Μέσα από αυτήν τη δράση αναδείχθηκαν τα διδάγματα του Μάη του '36 για το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα του σήμερα.

Ο ιστορικός περίπατος ξεκίνησε από την πλατεία Ελευθερίας, την πιο σημαντική και πιο μεγάλη πλατεία της Θεσσαλονίκης, την πλατεία των μεγάλων συγκεντρώσεων έως τα μέσα του 20ού αιώνα. Εκεί που στις 10 Μάη 1936 είχε καταλήξει ένα από τα πολυπληθέστερα συλλαλητήρια που έγιναν ποτέ στην πόλη. Είχε ξεκινήσει από τα Νεκροταφεία της Ευαγγελίστριας, όπου είχαν κηδευτεί οι νεκροί, οι δολοφονηθέντες εργάτες του Μάη.

Σε όλη τη διαδρομή πορεύτηκαν μαχητικά, φωνάζοντας συνθήματα και κρατώντας στα χέρια τους τις σημαίες του ΠΑΜΕ και τα πλακάτ με τα ονόματα των νεκρών εργατών. «Καισαριανή - Σικάγο - Θεσσαλονίκη δείχνουνε τον δρόμο στων εργατών τη νίκη», «Η Θεσσαλονίκη λιμάνι των λαών και όχι ορμητήριο των ιμπεριαλιστών», «Χωρίς εσένα γρανάζι δεν γυρνά, εργάτη μπορείς χωρίς αφεντικά» ήταν μερικά από τα συνθήματα στο πέρασμά τους, που έδιναν τον αγωνιστικό τόνο σε ολόκληρη την πόλη. Στο δε πέρασμα μπροστά από το μνημείο του Γρηγόρη Λαμπράκη φώναξαν δυνατά «Αυτοί σκοτώσαν Λαμπράκη - Μπελογιάννη, φονιάδες των λαών Αμερικάνοι».

Την ξενάγηση έκανε ο Κώστας Τζιάρας, ιστορικός, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ, ο οποίος ειδικεύεται στην Κοινωνική Ιστορία.

Στην πλατεία Ελευθερίας τα μέλη των σωματείων από όλη τη χώρα που ταξίδεψαν για τη Θεσσαλονίκη καλωσόρισε ο Γιάννης Κουρμούλης, μέλος της Γραμματείας του ΠΑΜΕ και του ΓΣ της ΑΔΕΔΥ, τονίζοντας ότι στόχος είναι και με αυτήν την πρωτοβουλία «να γίνει γνωστή η Ιστορία των αγώνων της εργατικής τάξης, να φέρουμε στο σήμερα τα διδάγματα αυτών των συγκλονιστικών στιγμών, να τα αντιστοιχίσουμε στα καθήκοντα που καλείται να εκπληρώσει το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα στις τρέχουσες συνθήκες και εξελίξεις».

Επόμενη στάση ήταν το Μνημείο του Καπνεργάτη, με την εμβληματική εικόνα της μάνας με τον νεκρό γιο της, στη γωνία των οδών Εγνατίας - Βενιζέλου, όπου είχαν πέσει οι περισσότεροι νεκροί εργάτες. Εκεί ήταν που υλοποιήθηκε το σχέδιο της καταστολής, το μακέλεμα του λαού της πόλης στις 9 Μάη.

Ο Γ. Κουρμούλης αναφέρθηκε στην Ιστορία του μνημείου. «Το Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης, τιμώντας τους νεκρούς του Μάη του '36, στις αρχές της δεκαετίας του 1980 τοποθέτησε μικρή μαρμάρινη στήλη. Το 1996, με πρωτοβουλία των εκλεγμένων στη διοίκηση του ΕΚΘ με τον συνδυασμό "Εργατική Ενότητα", αποφασίστηκε η ανέγερση μνημείου προς τιμήν των νεκρών του Μάη του '36. Η πλειοψηφία της διοίκησης του ΕΚΘ επικαλέστηκε έλλειψη οικονομικών, όμως τα σωματεία κατάφεραν να συγκεντρώσουν το απαιτούμενο ποσό. Παρά τις διαφωνίες και τις κωλυσιεργίες συνδικαλιστών του δήμου και άλλων υπηρεσιών, η "Εργατική Ενότητα" τοποθέτησε το μνημείο την 1η Μάη του 1997.

Σήμερα, μετά και την κατασκευή της στάσης του Μετρό, τα σωματεία θα διεκδικήσουμε από τους αρμόδιους φορείς το μνημείο να αναδειχθεί με τον τρόπο που του αρμόζει, με καλύτερο φωτισμό και ό,τι άλλο χρειάζεται. Επίσης, 90 χρόνια από τον ηρωικό Μάη θα βάλουμε θέμα να μετονομαστεί η στάση του Μετρό σε στάση "Μάη '36"».

Στη συνέχεια κατέθεσαν στεφάνι στο μνημείο ο Γιώργος Πέρρος και η Βέτα Πανουτσάκου εκ μέρους της Γραμματείας του ΠΑΜΕ, με τους συγκεντρωμένους να τηρούν ενός λεπτού σιγή και να τραγουδούν τη «Διεθνή» με τις γροθιές υψωμένες.

Η πορεία συνεχίστηκε προς τη συμβολή των οδών Συγγρού με Πτολεμαίων, όπου μέσα στον χαλασμό του Μάη έπεσε νεκρός ο 30χρονος αυτοκινητιστής Τάσος Τούσης. Εκεί, κάτω από το μπάνερ με τη φωτογραφία της μάνας πάνω από τον νεκρό γιο, το οποίο δημοσίευσε ο «Ριζοσπάστης» και ενέπνευσε τον Γ. Ρίτσο να γράψει τον «Επιτάφιο», έστρωσαν στο έδαφος ένα λευκό πανί και πάνω του απόθεσαν πλακάτ με τα ονόματα νεκρών εργατών και κόκκινα γαρύφαλλα.

Επόμενος σταθμός ήταν η συμβολή των οδών Ιουστινιανού με Ιωνος Δραγούμη και το κτίριο όπου το 1933 στεγαζόταν το Ενωτικό Εργατικό Κέντρο. Εκεί το Συνδικάτο Οικοδομών Θεσσαλονίκης τοποθέτησε τιμητική πλακέτα για τους 8 πρωτοπόρους εργάτες που έπεσαν νεκροί στις 16 Φλεβάρη 1933, από την επίθεση της χωροφυλακής μαζί με τα τσιράκια του συστήματος, τη φασιστική οργάνωση ΕΕΕ. Συγκλονιστική ήταν η στιγμή που ο Αγγελος Γεράκης, πρόεδρος του Συνδικάτου Οικοδόμων, διάβασε τα ονόματα των νεκρών και ο κόσμος φώναζε «παρών», σηματοδοτώντας ότι η θυσία τους δεν χάθηκε, φωτίζει τον δρόμο του οργανωμένου ταξικού αγώνα σήμερα. Και σε αυτό το σημείο, πάνω σε ένα λευκό πανί άφησαν τα πλακάτ με τα ονόματα των νεκρών και κόκκινα γαρύφαλλα.

Επόμενη στάση το υπουργείο Μακεδονίας - Θράκης, το κτίριο της τότε Γενικής Διοίκησης, όπου έγιναν 3 συσκέψεις κρατικών αξιωματούχων τις μέρες του Μάη και στις 3 Μάη 1936 ο γενικός διοικητής, Πάλλης, προανήγγειλε τα όσα θα ακολουθούσαν για να μη διαταραχθεί η αστική εξουσία. Στον χώρο μπροστά από το Γενικό Διοικητήριο έγιναν αιματηρές συγκρούσεις στις 8 Μάη μεταξύ πεζών και έφιππων χωροφυλάκων και απεργών όλων των κλάδων. Για πρώτη φορά εδώ διατάσσεται ο στρατός να επιτεθεί, όμως οι στρατιώτες δεν υπακούν στους επικεφαλής αξιωματικούς τους και αρνούνται να εκτελέσουν τις διαταγές.

Είναι δε χαρακτηριστικό ότι και σήμερα, σε ακριβώς αυτό το σημείο, το κράτος έδειξε το πρόσωπό του, αφού το κτίριο την ώρα του περιπάτου του ΠΑΜΕ είχε περικυκλωθεί από δυνάμεις της αστυνομίας που το φρουρούσαν από τον «εχθρό λαό», όπως κατήγγειλε ο Θανάσης Κουτσουράς, μέλος της Γραμματείας του ΠΑΜΕ και της διοίκησης του ΕΚΘ.

Στο πάρκο μπροστά στο κτίριο όπου στεγάζεται σήμερα το Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης ολοκληρώθηκε ο ιστορικός περίπατος. Με το σύνθημα «Συνδικάτα εργατών, όχι των εργοδοτών» να αντηχεί δυνατά, αναδεικνύοντας τους δύο «κόσμους» που συγκρούονται στο συνδικαλιστικό κίνημα αλλά και τον βρώμικο ρόλο του εργοδοτικού - κυβερνητικού συνδικαλισμού, φωτίζοντας τι κίνημα έχει ανάγκη ο εργαζόμενος λαός.

Εκεί μίλησε ο Νίκος Τσακλίδης, στέλεχος του ΠΑΜΕ, μέλος του ΔΣ της Ομοσπονδίας Σιδηροδρομικών. «Οπως και άλλες μεγάλες στιγμές του λαού μας, έτσι και ο ηρωικός Μάης του '36 θάβεται από τόνους μελάνι ψεμάτων, διαστρεβλώσεων, αποκρύψεων», σημείωσε, εξηγώντας ότι αυτό γίνεται «γιατί σε αυτές τις στιγμές γκρεμίζεται η αντίληψη που χτίζει δεκαετίες τώρα το κεφάλαιο, πως η εξουσία του είναι αιώνια, πως δεν μπορεί κανένας να την πάρει. (...) Στη Θεσσαλονίκη του '36, οι εργαζόμενοι πήραν μια μικρή γεύση από την αστείρευτη δύναμή τους. Δοκίμασαν λίγο από το τι μπορούν να κάνουν όταν οργανωθούν και στοχεύσουν ενάντια στον κοινό εχθρό. Ο ηρωικός ξεσηκωμός τους δεν ήταν μια αυθόρμητη γενική έφοδος. Δεν έγινε μια κι έξω. Χτιζόταν καθημερινά, μέσα στους χώρους δουλειάς, με τις συνελεύσεις τους, με τις πρωτοβουλίες που γεννιόντουσαν στην προσπάθεια "κάτι να γίνει". Από τις μικρές νίκες και ήττες για το μεροκάματο, για μια άδικη απόλυση, για το 8ωρο, για το μεροκάματο των ανήλικων».

Και τόνισε ότι σήμερα οι εργαζόμενοι έχουν ανάγκη ένα κίνημα που να μπορεί να πρωτοστατήσει στην οργανωμένη απειθαρχία ενάντια στη φριχτή πραγματικότητα του πολέμου και των κερδών, να σπάσει με την οργάνωση και τη δράση τη λογική «τα κεφάλια μέσα», να καλλιεργήσει με το αγωνιστικό παράδειγμα την αφοβία και την τόλμη, οι εργαζόμενοι να διεκδικήσουν μια ζωή καλύτερη, χωρίς εκμετάλλευση και πολέμους. «Ενα κίνημα οργανωμένο, μαζικό και ριζωμένο στους χώρους δουλειάς, που να μην εμφανίζεται μόνο στις κορυφές των γεγονότων αλλά να έχει καθημερινή παρουσία, να παρεμβαίνει για κάθε μικρό ή μεγαλύτερο πρόβλημα φωτίζοντας τις πραγματικές αιτίες, να βάζει στο στόχαστρο την πολιτική που τα γεννά και να προβάλλει την πραγματική διέξοδο για τους εργαζόμενους. (...) Ενα κίνημα που θα ενώνει την εργατική τάξη, χωρίς διαχωρισμούς, με ιδιαίτερη φροντίδα να αγκαλιάζει τις γυναίκες, τη νεολαία, τους μετανάστες, τους πιο ευάλωτους εργαζόμενους, εκείνους που βιώνουν πιο έντονα την εκμετάλλευση και την ανασφάλεια. Που θα μετατρέπει την αγανάκτηση σε συλλογική δράση και δύναμη οργάνωσης».