ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
Το «κόκκινο νήμα» της Πρωτομαγιάς περνά στους σύγχρονους αγώνες

Με εκδήλωση τιμής στον κομμουνιστή δάσκαλο Κώστα Χυτήρη, συναυλία και έκθεση αρχειακού υλικού ολοκληρώθηκε ο τριήμερος εορτασμός

Τρίτη 5 Μάη 2026

Από την εκδήλωση για τον Κώστα Χυτήρη
Με εκδήλωση τιμής στον κομμουνιστή δάσκαλο Κώστα Χυτήρη, έναν από τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή, συναυλία από τη Δημοτική Χορωδία «Σαν Τζιάκομο» και έκθεση σπάνιου αρχειακού υλικού τίμησε τη φετινή Πρωτομαγιά το Εργατικό Κέντρο Κέρκυρας, πιάνοντας το «νήμα» που ενώνει τη θυσία, την Τέχνη, την οργανωμένη εργατική πάλη και τους σύγχρονους αγώνες.

Ο τριήμερος εορτασμός κορυφώθηκε το Σαββατοκύριακο, με δύο ξεχωριστές εκδηλώσεις που έδωσαν ζωντανό περιεχόμενο στο μήνυμα της Πρωτομαγιάς: Τιμή στους αγωνιστές της τάξης μας, ανάδειξη της Ιστορίας του εργατικού κινήματος και κάλεσμα συνέχειας στους σημερινούς αγώνες.

Τιμή στον κομμουνιστή δάσκαλο Κώστα Χυτήρη

Το Σάββατο, στους Κουραμάδες, τον τόπο όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε ο Κώστας Χυτήρης, την εκδήλωση προς τιμήν του άνοιξε ο γραμματέας του Εργατικού Κέντρου Κέρκυρας Γιάννης Λασθιωτάκης, ενώ ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η παρουσία τριών απογόνων του ήρωα κομμουνιστή, εγγονιών των αδελφών του: Του Θανάση Γκόγκα, που απηύθυνε σύντομο χαιρετισμό, του Σπύρου Μπαλανίκα και του Μιχάλη Γραμμένου. Χαιρετισμό απηύθυνε και ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Κουραμάδων, που έχει συμβάλει στην ανάδειξη της ιστορίας του Κώστα Χυτήρη.


Τη ζωή και τη δράση του ανέδειξε η Ειρήνη Ασπιώτη, πρόεδρος του Νομαρχιακού Τμήματος της ΑΔΕΔΥ: Από τα παιδικά του χρόνια στους Κουραμάδες, τις σπουδές και τη δράση του ως δασκάλου, μέχρι την ένταξή του στην πάλη μέσα από τις γραμμές της ΟΚΝΕ και του ΚΚΕ. Στάθηκε στη συνδικαλιστική του δράση στο κίνημα των δασκάλων, στις διώξεις που υπέστη για τη δράση και τα πολιτικά του φρονήματα, αλλά και στην αλύγιστη στάση του. Ο Κώστας Χυτήρης, τονίστηκε, πάλεψε για μια Παιδεία χωρίς ταξικούς φραγμούς και δεν πρόδωσε ούτε τους συναδέλφους του, ούτε τους μαθητές του, ούτε το Κόμμα του.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα 2.750 μερόνυχτα που πέρασε σε φυλακές, εξορίες και στρατόπεδα, από την Ανάφη και την Ακροναυπλία μέχρι τη Λάρισα και το Χαϊδάρι, παραμένοντας πιστός στα ιδανικά του και αρνούμενος να αποκηρύξει το ΚΚΕ. Εκτελέστηκε στην Καισαριανή σε ηλικία μόλις 38 ετών.

Η ομιλήτρια συνέδεσε τη στάση του με το σημερινό χρέος των εκπαιδευτικών απέναντι στους μαθητές τους, τονίζοντας ότι η στάση τους «μέσα και έξω από την τάξη» πρέπει να γίνεται «μάθημα με το κεφάλι ψηλά, μάθημα συλλογικής πάλης ενάντια στον κόσμο της βαρβαρότητας και της εκμετάλλευσης». Στάθηκε και στις σημερινές διώξεις εκπαιδευτικών που αγωνίζονται ενάντια στην εμπορευματοποίηση της Εκπαίδευσης, στην κατηγοριοποίηση σχολείων και μαθητών, αλλά και ενάντια στον πόλεμο και στη γενοκτονία στην Παλαιστίνη.

Από τη συναυλία
Εκ μέρους του Εργατικού Κέντρου ο αντιπρόεδρός του, Σπύρος Κανταρέλης, πρόεδρος του Συνδέσμου Ιδιωτικών Υπαλλήλων, ξεκινώντας με τους στίχους του Γιάννη Ρίτσου από το «Σκοπευτήριο Καισαριανής» αναφέρθηκε στη θυσία των 200 και στο «κόκκινο νήμα» που φτάνει μέχρι τους σημερινούς αγώνες.

Τόνισε ότι η θυσία τους αποδεικνύει πως δεν μπορεί να υπάρξει «εθνική ομοψυχία» σε μια ταξική κοινωνία, όπου τα συμφέροντα των εκμεταλλευτών και των εκμεταλλευόμενων είναι αντίθετα. Υπογράμμισε δε ότι αποτελεί απάντηση στην παραχάραξη της Ιστορίας και στη θεωρία των «δύο άκρων». Και κάλεσε να πιαστεί το «κόκκινο νήμα» από εκεί που το άφησαν οι 200 κομμουνιστές της Καισαριανής, στον δρόμο της ανατροπής, ενάντια στην εκμετάλλευση και στους πολέμους τους.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ενός λεπτού σιγή και κατάθεση στεφάνων στο μνημείο του Κώστα Χυτήρη. Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή που μικρά παιδιά κατέθεσαν κόκκινα γαρύφαλλα, δίνοντας τον δικό τους τόνο στην τιμή προς τον κομμουνιστή δάσκαλο αλλά και τους 200 της Καισαριανής.

Το σονέτο «Οι προλετάριοι»

Ο τριήμερος εορτασμός ολοκληρώθηκε την Κυριακή, στην κατάμεστη αίθουσα εκδηλώσεων του Εργατικού Κέντρου, με συναυλία της Δημοτικής Χορωδίας «Σαν Τζιάκομο».

Εκθεση αρχειακού υλικού
Ξεχώρισε η πρώτη παρουσίαση μέρους από το σονέτο του Κερκυραίου Ντίνου Θεοτόκη «Οι Προλετάριοι», σε μελοποίηση του αρχιμουσικού Σπύρου Προσωπάρη και υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Αντονι Ιβάνοφ. Πολύτιμη ήταν η συμβολή του Κερκυραίου δημοσιογράφου Χρήστου Κορφιάτη στη διοργάνωση τόσο της συναυλίας όσο και της εκδήλωσης προς τιμήν του Κώστα Χυτήρη.

Στην εναρκτήρια ομιλία ο Σταμάτης Πελάης, πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου, σημείωσε ότι η 1η του Μάη είναι για την εργατική τάξη «σύμβολο αγώνα», όπου προβάλλονται οι διαχρονικοί αγώνες του εργατικού - λαϊκού κινήματος για σύγχρονα δικαιώματα, για δουλειά με αξιοπρέπεια, για το αίτημα που ξεσήκωσε την εργατική τάξη πριν από 140 χρόνια: «8ωρη εργασία, 8ωρη ανάπαυση - ελεύθερος χρόνος, 8ωρος ύπνος».

Αναφερόμενος στη σημερινή επίθεση, στάθηκε στη 13ωρη δουλειά, αλλά και στα 9ωρα, 10ωρα και 11ωρα, που τσακίζουν κορμιά σε κλάδους όπως ο Τουρισμός. Σύνδεσε επίσης την επίθεση στα εργατικά δικαιώματα με τους πολέμους και την εμπλοκή των λαών στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς.

Υπογράμμισε ότι οι αγώνες της εργατικής τάξης εμπνέουν τους ανθρώπους της Τέχνης, τους ποιητές, τους λογοτέχνες, τους μουσικούς. Σε αυτό το πλαίσιο εντάχθηκε και η παρουσίαση του έργου του Ντίνου Θεοτόκη, ενός δημιουργού που μέσα από τη λογοτεχνία εξέφρασε τις σοσιαλιστικές ιδέες του και έδωσε φωνή στους ανθρώπους που ζουν από την εργασία τους.

Σπάνια τεκμήρια από έναν αιώνα ταξικών αγώνων


Στο φουαγιέ της αίθουσας το Εργατικό Κέντρο είχε φιλοτεχνήσει έκθεση με σπάνιο αρχειακό υλικό από το αρχείο του, κεντρίζοντας το ενδιαφέρον των επισκεπτών. Πρόκειται για τεκμήρια που αποτυπώνουν ότι η Πρωτομαγιά στην Κέρκυρα δεν υπήρξε ποτέ «άχρωμη επέτειος», αλλά μέρα απεργίας, σύγκρουσης, διεθνιστικής αλληλεγγύης και υπεράσπισης της ιστορικής αλήθειας απέναντι σε όσους επιχείρησαν να την αδειάσουν από το ταξικό της περιεχόμενο.

Ανάμεσα στα πολύτιμα υλικά ξεχώριζε η εγκύκλιος της Πανελλαδικής Ομοσπονδίας Αρτεργατών, Μυλεργατών και Μακαρονοποιών το 1921, όπου τονιζόταν ότι η Πρωτομαγιά «δεν είναι γιορτή φαγιού και γλεντιού» αλλά μέρα διαμαρτυρίας για την εκμετάλλευση της εργατικής τάξης.

Ιδιαίτερη θέση είχε το υλικό για τον Μάη του '36, για την αιματοβαμμένη απεργία της Θεσσαλονίκης, με τους 12 νεκρούς εργάτες και τους εκατοντάδες τραυματίες, που πυροδότησε απεργιακές κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα. Στην Κέρκυρα, από τα πρακτικά του ΔΣ του Εργατικού Κέντρου προκύπτει ότι στις 12 Μάη 1936 διαβάστηκε τηλεγράφημα της ΓΣΕΕ που καλούσε σε γενική απεργία, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τους φόνους στη Θεσσαλονίκη. Η πρόταση έγινε δεκτή με χειροκροτήματα και ζητωκραυγές, ενώ παρά την ανάκληση της άδειας από τις αρχές, οι εργάτες συγκεντρώθηκαν στις 13 Μάη και πορεύτηκαν προς τη Νομαρχία.

Παρουσιάστηκε επίσης υλικό για τον εορτασμό της Πρωτομαγιάς το 1946, όταν το Εργατικό Κέντρο Κέρκυρας προετοιμαζόταν για 24ωρη απεργία και συγκέντρωση. Μετά την άρνηση των αρχών να παραχωρήσουν άδεια και την ακύρωση της συγκέντρωσης στην Πάνω Πλατεία, το Εργατικό Κέντρο κήρυξε απεργία διαμαρτυρίας. Ξεχώριζε το έγγραφο της ΓΣΕΕ προς το υπουργείο Εργασίας, υπογεγραμμένο από τον Μήτσο Παπαρήγα, που κατήγγειλε την «αντεργατικήν στάσιν» των αρχών της Κέρκυρας.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον είχε και τεκμήριο του 1952 με το οποίο η διοίκηση του Εργατικού Κέντρου Κέρκυρας απαντούσε στις επιθέσεις της εφημερίδας «Ελευθερία», υπερασπιζόμενη το ιστορικό και ταξικό περιεχόμενο της Πρωτομαγιάς. Απαντώντας στην προσπάθεια να εμφανιστεί ως «επαναστατική» μια πρωτομαγιάτικη προκήρυξη, σημείωνε δηκτικά: «Τι ηθέλατε (...) να πούμε στους εργάτες; ότι δεν χύθηκε εργατικό αίμα; (...) να τους πούμε ότι το 8ωρον ξεφύτρωσε εις τους κήπους των Βιομηχάνων του Σικάγου;».