κλάδοι με απίστευτα ποσοστά κερδών και τζίρους που ζαλίζουν. Σε αυτές τις «ατμομηχανές» της οικονομίας, οι εργαζόμενοι βιώνουν την άγρια εκμετάλλευση, όπως αποκαλύπτουν οι μαρτυρίες τους στον «Ριζοσπάστη».
Ο Γιάννης δουλεύει σε έναν από τους μεγαλύτερους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, σε τμήμα Πληροφορικής και μας εξηγεί με τι όρους εργάζεται. «Ολοι λένε "είσαι τυχερός, καλός μισθός, σταθερή δουλειά". Η πραγματικότητα όμως διαφέρει κατά πολύ. Τα "stand-by" (καθεστώς ετοιμότητας) είναι πάγια τεχνική. Και κάπως έτσι πλέον δουλεύουμε κατά μέσο όρο 15 ώρες έξτρα την εβδομάδα. Με τη χρήση και της τηλεργασίας που είχε έρθει υποτίθεται να λύσει θέματα που αντιμετωπίζουμε στην καθημερινότητά μας, οι προϊστάμενοι σε θεωρούν μόνιμα διαθέσιμο, "Γιατί τι κάνεις; Σπίτι είσαι, οπότε κάνε και αυτό".
Στα λεγόμενα "προνομιούχα" τμήματα είμαστε σε επιφυλακή μία βδομάδα τον μήνα, 24 ώρες το 24ωρο. Και λέω αυτά "προνομιούχα" γιατί άλλα τμήματα με ελλείψεις σε προσωπικό (ναι, σε έναν κλάδο με τόσα κέρδη έχουμε τεράστιες ελλείψεις με βάση τις ανάγκες) είναι σε επιφυλακή 10 ή 15 ημέρες τον μήνα. Και όλα αυτά ενώ ο μισθός δεν φτάνει ούτε μέχρι τις 15-20 του μήνα.
Κάπως έτσι, κανονίζουμε την προσωπική μας ζωή με βάση τα stand-by. Μετράμε πόσα Σαββατοκύριακα θα έχουμε ελεύθερα για να τα φορτώσουμε με ό,τι δεν έχουμε προλάβει να κάνουμε όλες τις υπόλοιπες μέρες. Διαθέσιμος 24/7 σημαίνει παντού με το laptop, με το άγχος να έχεις ίντερνετ, ησυχία κ.τ.λ. Αυτή είναι η "προνομιακή" πραγματικότητα του πληροφορικάριου που εργάζεται σε έναν κλάδο που κάθε χρόνο οι εταιρείες πανηγυρίζουν για τα μερίσματα και τα κέρδη, και όλοι λένε το πόσο καλύτερη είναι η ζωή και οι συνθήκες λόγω καλύτερου μισθού ή πνευματικής εργασίας κ.ά.
Αναρωτιέμαι πολλές φορές: Στον 21ο αιώνα με πτυχίο, μεταπτυχιακό, ένα κάρο πιστοποιήσεις που πήρα με δαπάνη προσωπικού μου χρόνου, ενώ η εταιρεία τα ζητούσε, γιατί να πρέπει να δουλεύω όλη μέρα, για να τα βγάλω πέρα με αξιοπρέπεια; Ως νέος εργαζόμενος φανταζόμουν την τεχνολογία να με βοηθάει να αναπτύξω το αντικείμενό μου, να καλυτερεύει την ποιότητα της ζωής μου, αλλά και της δουλειάς μου, όχι να την επιδεινώνει. Ετσι κι αλλιώς όσο και να διαβάσω, όσο καλά και αν είναι αυτά που γράφω, όσες ώρες και αν δουλέψω, εφόσον η κατεύθυνση του κράτους είναι αυτή που είναι, στο τέλος αν μου συμβεί κάτι θα στηριχτώ σε ένα σύστημα Υγείας που έχει ανακαινισμένα κτίρια αλλά όχι γιατρούς και νοσηλευτές. Σε μια κοινωνία που παρακαλάει να μη βρέξει γιατί θα πνίγει και να μην φυσήξει γιατί θα καεί. Γι' αυτό την 1η Μάη θα απεργήσω».
«Με λένε Χαρά και τα τελευταία χρόνια δουλεύω σε μεγάλο όμιλο ένδυσης. Με το που μπαίνει ένας νέος εργαζόμενος στον όμιλο, το πρώτο πράγμα που πληροφορείται είναι ότι η σύμβασή του θα είναι 4ωρη, αν ζητήσει 8ωρο δεν τον παίρνουν απλά... ή "εξηγούν" πως πρέπει να προσπαθήσεις πολύ για να γίνεις 8ωρος, πρέπει να "εξελιχθείς". Φυσικά και μπορείς να έχεις έξτρα ώρες και φυσικά και είναι μόνο όταν έχει έξτρα δουλειά. Εννοείται πως αν δουλεύεις σε κατάστημα του κέντρου είσαι έξτρα τυχερός και έχεις και τις "Κυριακούλες" σου από Μάη μέχρι τον Οκτώβρη... για να δουλεύεις εννοείται.
Βέβαια δεν έχεις πια ζωή, δεν βλέπεις την οικογένειά σου, δεν έχεις σπιθαμή χρόνου να διαθέσεις σε κάτι άλλο πέρα από το να αναπληρώσεις λίγη από την εργατική σου δύναμη. Αλλά μπορείς να πεις όχι στις υπερωρίες όταν ο μισθός σου για χρόνια είναι 500 περίπου ευρώ; Οταν είσαι φοιτητής από την επαρχία που μένει μόνος του, όταν έχεις να μεγαλώσεις παιδιά;
Για να επανέλθω όμως, η εταιρεία τον Ιούνιο του 2025 έφερε σε μερικούς από τους συναδέλφους, μαζί και σε μένα, την πολυπόθητη 8ωρη σύμβαση που διακαώς επιθυμούσαμε, αφού αρκετοί από εμάς την είχαμε ανάγκη για να ξέρουμε έστω ότι αυτόν τον μήνα θα πληρωθούμε σαν 8ωροι και όχι σαν μερικής απασχόλησης. Σε αυτήν τη σύμβαση υπήρχε ένας αστερίσκος πως θα είναι μόνο για το καλοκαίρι, για όσο δηλαδή το είχε ανάγκη η εργοδοσία. Πολύ απλά, κάνεις ...σεζόν στην πόλη σου.
Αυτό είναι ένα από τα εργαλεία που το κράτος και όλες οι κυβερνήσεις χάρισαν απλόχερα στην εργοδοσία προκειμένου να πολλαπλασιάζει τα κέρδη της. Μετά έρχονται οι εργάσιμες Κυριακές που από 8 έχουν γίνει πλέον 32, τα σπαστά ωράρια που πολλοί συνάδελφοι αναγκάζονται να κάνουν γιατί "δεν βγαίνει αλλιώς η δουλειά", δηλαδή ένα 12ωρο στην υπηρεσία του εργοδότη, χωρίς να μπορείς πολλές φορές να απομακρυνθείς από τη δουλειά, να έχεις ζωή, αλλά παράλληλα χωρίς να πληρώνεσαι παραπάνω.
Ενώ όταν αιτηθείς άδεια, σου λένε "δεν γίνεται να λείπουν ταυτόχρονα άτομα" και επειδή δεν γίνεται σου "φοράνε" την άδεια όποτε θέλουν ή αρνούνται ακόμα και τη νόμιμη φοιτητική άδεια. Ορίζουν το πότε θα πας στην τουαλέτα, πότε θα φας, πότε θα μιλήσεις, πότε θα πας διακοπές, ακόμα και τον ελεύθερο χρόνο. Κι αυτό γιατί το πρόγραμμά μας βγαίνει κάθε τέλος εβδομάδας για την επόμενη εβδομάδα. Και όλα αυτά όταν η εργασία μας λόγω της εισόδου νέων τεχνολογιών, όπως τα αυτόματα ταμεία, αντί να απλοποιείται, να γίνεται λιγότερο εντατική, αντί η αύξηση της παραγωγικότητας να οδηγεί σε λιγότερη εντατικότητα, καλύτερους μισθούς, γίνεται το αντίθετο.
Ως εδώ! Δεν θα γίνουμε λάστιχο για τα κέρδη τους! Μπορούμε και έχουμε ανάγκη να ζούμε και να δουλεύουμε με βάση τις δυνατότητες που δίνει η εποχή μας! Τον δρόμο δείξαν οι εργαζόμενοι στο Σικάγο το 1886, όλοι όσοι πάλεψαν, έδωσαν τη ζωή τους για ζωή και δουλειά με δικαιώματα, για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση, φτώχεια και πολέμους. Αυτόν τον δρόμο πρέπει να ακολουθήσουμε και εμείς! Ολοι στην απεργία της Πρωτομαγιάς, όλοι στα απεργιακά συλλαλητήρια».
Εξαντλητική δουλειά και εντατικοποίηση είναι οι λέξεις που μπορούν να περιγράψουν τις συνθήκες εργασίας των εργαζομένων στα ξενοδοχεία, τη «βαριά βιομηχανία» της χώρας, όπως αρέσκονται να αποκαλούν τον Τουρισμό. Τα παραπάνω επιβεβαιώνει ο Διαμαντής, εργαζόμενος σε ένα από τα μεγαλύτερα ξενοδοχεία της Αθήνας. «Οι εργαζόμενοι στον τουρισμό βιώνουμε καθημερινά την εντατικοποίηση της δουλειάς μας μέσα από τη μεγάλη υποστελέχωση στα ξενοδοχεία αλλά και την ανασφάλεια των ελαστικών μορφών απασχόλησης, την ομηρία των συμβάσεων ορισμένου χρόνου και της απασχόλησης μέσω εργολάβων», σημειώνει.
Παράλληλα, μας εξηγεί και τους νέους τρόπους με τους οποίους εντατικοποιείται η εργασία τους. «Η ολοένα και μεγαλύτερη πίεση από την πλευρά της εργοδοσίας για μεγαλύτερη απόδοση έχει γίνει καθεστώς, με δουλειά από πόστο σε πόστο ή με απαράδεκτες πρακτικές χρονομέτρησης της εργασίας στον καθαρισμό δωματίων, δημιουργώντας ένα ασφυκτικό περιβάλλον επιτήρησης και εξάντλησης για τις καμαριέρες και για τους εργαζόμενους σε όλα τα πόστα. Ολα αυτά συμβαίνουν ενώ το κόστος ζωής αυξάνεται ραγδαία, καθιστώντας ολοένα δυσκολότερη την κάλυψη βασικών μας αναγκών, με τη γενικότερη εμπλοκή της χώρας μας στους διεθνείς ανταγωνισμούς και τις πολεμικές εξελίξεις να εντείνει την ανασφάλεια, επηρεάζοντας άμεσα και έναν τόσο "εύθραυστο" κλάδο όπως είναι ο τουρισμός». Στο τι μπορούν να κάνουν οι εργαζόμενοι, ο Διαμαντής ξεκαθαρίζει πως «απέναντι σε αυτή την κατάσταση, η απάντηση δεν μπορεί να είναι η αναμονή ή η σιωπή. Η συλλογική οργάνωση και η διεκδίκηση για την υπεράσπιση του εισοδήματός μας, των δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειάς μας αποτελούν μονόδρομο για τους εργαζόμενους στα ξενοδοχεία και τον τουρισμό. Η μάχη που καλούμαστε να δώσουμε ενάντια σε αυτές τις συνθήκες, είναι και αυτή που δικαιώνει και το μήνυμα της Εργατικής Πρωτομαγιάς, όχι απλά ως μια ημέρα μνήμης, αλλά ως ημέρα διεκδίκησης και πάλης για την υπεράσπιση της ζωής μας, της ζωής των παιδιών μας, σε σύγκρουση με τις επιδιώξεις της εργοδοσίας και του κράτους. Τώρα είναι η ώρα που μέσα απ' τα σωματεία μας πρέπει να δυναμώσει η οργάνωση και ο συλλογικός αγώνας, βαδίζοντας τον δρόμο της ανατροπής που χάραξαν οι ήρωες και οι πρωτοπόροι της ταξικής πάλης, ενάντια στον πόλεμο και την εκμετάλλευση για έναν κόσμο στο μπόι των ονείρων και των ανθρώπων».