Η 1η Μάη και οι Στρατιωτικοί
Σάββατο 25 Απρίλη 2026 - Κυριακή 26 Απρίλη 2026

Λίγες μέρες απομένουν για την ημέρα της εργατικής τάξης, την 1η Μάη. Ημέρα που σηματοδοτεί τους αγώνες και τις θυσίες για να νικήσει το δίκιο, για να μπει τέλος στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Ο λαός μας με ευθύνη της κυβέρνησης, αλλά και των κομμάτων της βολικής αντιπολίτευσης, είναι αντιμέτωπος με την ολοένα και περισσότερο ενεργή εμπλοκή της χώρας μας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, στο κουβάρι των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών. Προωθεί τα συμφέροντα της εγχώριας καπιταλιστικής εξουσίας, αλλά και των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ, της ΕΕ, και του κράτους - δολοφόνου Ισραήλ, που στοχεύει να αναδειχθεί σε περιφερειακή δύναμη στην περιοχή, οξύνοντας έτσι τους ανταγωνισμούς με άλλες περιφερειακές δυνάμεις, όπως η Τουρκία και το Ιράν.

Κοντά 7 δισ. ευρώ δαπάνησε η κυβέρνηση το 2025 για εξοπλισμούς και στρατιωτικές ανάγκες, καταλαμβάνοντας ξανά μια από τις υψηλότερες θέσεις στην ετήσια έκθεση του ΝΑΤΟ για τις πολεμικές δαπάνες των κρατών - μελών.

Πέρα απ' όσα ξοδεύει το κράτος αρμέγοντας τον λαό, στα πολεμικά κονδύλια προστίθενται οι ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις και τα δάνεια για την ανάπτυξη της πολεμικής βιομηχανίας, οι «συμμαχικές» και κρατικές δαπάνες για τις αμερικανοΝΑΤΟικές υποδομές που επεκτείνονται, όπως η βάση της Σούδας.

Θυμίζουμε ότι αυτήν τη στιγμή η αστική τάξη έχει στείλει στρατιωτικές δυνάμεις σε Βοσνία - Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία και Κόσοβο, καλύπτει με F-16 τους εναέριους χώρους Βουλγαρίας, Αλβανίας, Βόρειας Μακεδονίας και Μαυροβουνίου. Εχει στείλει επίσης μία μοίρα Patriot στη Σαουδική Αραβία (έβαλλε ήδη κατά ιρανικών πυραύλων), F-16 και 2 φρεγάτες στην Κυπριακή Δημοκρατία, μία φρεγάτα που κινείται βόρεια της Λιβύης στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Irini», άλλη μια φρεγάτα στην Ερυθρά Θάλασσα, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Aspides», και ένα πλοίο γενικής υποστήριξης ενταγμένο στη μόνιμη ναυτική αντιναρκική δύναμη του ΝΑΤΟ που περιπολεί στη Μεσόγειο.

Η Πρωτομαγιά είναι η ημέρα της εργατικής τάξης, των αγώνων της και των τεράστιων θυσιών στην πάλη για να νικήσει το δίκιο, για να γίνει παρελθόν το σύστημα της μισθωτής σκλαβιάς.

Στην Ελλάδα η Εργατική Πρωτομαγιά γιορτάστηκε για πρώτη φορά στο Παναθηναϊκό Στάδιο το 1891. Διοργανωτής της εκδήλωσης ήταν ο Σταύρος Καλλέργης, ηγέτης του Κεντρικού Σοσιαλιστικού Συλλόγου και εκδότης του «Σοσιαλιστή». Θα ακολουθούσαν τα επόμενα χρόνια και άλλοι εορτασμοί της Πρωτομαγιάς, ώσπου το 1894 η μαζικότητα της συμμετοχής των εργατών και η αύξηση της πολιτικής δραστηριότητας των σοσιαλιστών πυροδότησε την οξυμένη κρατική καταστολή.

Χρειάστηκε να περάσουν 18 ολόκληρα χρόνια έως το 1912, για να γιορταστεί και πάλι η Εργατική Πρωτομαγιά στα εδάφη του τότε ελληνικού κράτους. Στο ενδιάμεσο σημειώθηκε ανάπτυξη του εργατικού - συνδικαλιστικού κινήματος σε όλες σχεδόν τις πόλεις της χώρας και σε πολλούς κλάδους, καθώς και μεγάλοι απεργιακοί αγώνες.

Ακολούθησαν οι Βαλκανικοί Πόλεμοι (1912-1913) και ο ιμπεριαλιστικός Α' Παγκόσμιος Πόλεμος (1914-1918), στη διάρκεια των οποίων το εργατικό - συνδικαλιστικό κίνημα και οι σοσιαλιστικές οργανώσεις ήρθαν αντιμέτωπες με τις προσπάθειες χειραγώγησης και καταστολής και των δύο αντίπαλων αστικών παρατάξεων (βενιζελικοί - βασιλικοί). Μετά το 1918 και τη συγκρότηση του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Ελλάδας (ΣΕΚΕ, το οποίο το 1924 μετονομάστηκε σε ΚΚΕ), οι εορτασμοί της Πρωτομαγιάς αποτέλεσαν σταθερά αφορμές ανάπτυξης της δράσης της εργατικής τάξης και των συμμάχων της (κυρίως της φτωχής αγροτιάς) και αιτία κλιμάκωσης της κρατικής καταστολής.

Ενδεικτικά, η συγκέντρωση για τον εορτασμό της Πρωτομαγιάς του 1924, που πραγματοποιήθηκε στο Δημοτικό Θέατρο της Αθήνας, δέχτηκε την άγρια καταστολή της κυβέρνησης Παπαναστασίου, με αποτέλεσμα τη δολοφονία του εργάτη και μέλους της Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας (ΟΚΝΕ) Σωτήρη Παρασκευαΐδη και τον τραυματισμό άλλων 12.

Στις αρχές του 1936 οι αποχές των φοιτητών εγκαινίασαν έναν κύκλο εργατικών - λαϊκών κινητοποιήσεων. Στις 29 Απρίλη ξέσπασε η μεγάλη απεργία των καπνεργατών, η οποία επεκτάθηκε σε όλα τα καπνεργατικά κέντρα της Ελλάδας. Συνθήματα των απεργών: «Οχι στην ανεργία», «Οχι στα μεροκάματα πείνας», «Κάτω το Ιδιώνυμο», «Κάτω η τρομοκρατία».

Στις 8 Μάη 1936, στη Θεσσαλονίκη συγκεντρώθηκαν 7.000 απεργοί καπνεργάτες και πραγματοποίησαν πορεία στην Εγνατία Οδό, όπου βρίσκονταν παραταγμένες δυνάμεις στρατού, πεζής και έφιππης χωροφυλακής. Οι απεργοί δέχτηκαν επίθεση με πυροβόλα όπλα από τη Χωροφυλακή και αμύνθηκαν χρησιμοποιώντας ξύλα, πέτρες, τούβλα κ.ά. Ακολούθησε νέα σύγκρουση στον Βαρδάρη, όπου τραυματίστηκαν τρεις διαδηλωτές, ενώ παράλληλα 2.500 απεργοί υφαντουργοί διαδήλωσαν στους δρόμους ύστερα από τη συγκέντρωσή τους στο Μπεκσινάρ.

Ο Θέμος Κορνάρος, τάσσοντας τον εαυτό του στην υπηρεσία του λαού, έγινε με την τέχνη του «ο πρακτικογράφος των αγώνων του». Χαρακτηριστικό είναι το παρακάτω απόσπασμα: «...Η κυβέρνηση σ' απάντηση ετοίμασε τα οπλοπολυβόλα, τα τανκς και τα συντάγματα. Κι όταν πια νόμισε πως οι στρατοί της ήτανε έτοιμοι να δώσουνε τη μάχη με τον άοπλο πληθυσμό που ζητούσε ψωμί, άρχισε να προκαλεί: Απειλεί τη Θεσσαλονίκη με κήρυξη στρατιωτικού νόμου. Κάνει συλλήψεις αυθαίρετες, ετοιμάζει εκτοπίσεις μαζικές και καλεί τους απεργούς... να δεχτούνε το κάλπικο νόμισμα... για να μην πέσει η αξιοπρέπεια του κράτους!.

Στη διάθεση της αστυνομίας έθεσε η κυβέρνηση του Μεταξά τον στρατό της Θεσσαλονίκης, με τα πολυβόλα, τις χειροβομβίδες και τα τανκς του. Από κάθε διεύθυνση φτάνει ως τ' αυτιά σου ο θόρυβος μάχης σωστής. Κυριαρχεί το πιστόλι και το λιανοτούφεκο. Πιστόλια αδειάζουνε και ξαναγεμίζουνε, σπαθιά εφίππων στραφτοκοπούνε πάνω απ' τα κεφάλια των διαδηλωτών, και ομοβροντίες από λογιώ λογιώ όπλα πέφτουνε μέσα στο πλήθος. Αλογα κι άνθρωποι ανακατεύονται, χωροφύλακες και διαδηλωτές συμπλέκονται, σφαίρες σφυρίζουνε και πέτρες διασταυρώνουνται μέσα σ' αυτή την τρομερή συμπλοκή. Και μέσα σ' αυτή τη σύγχυση ακούγεται η φωνή του αστυνομικού διοικητή να δίνει κουράγιο στους χωροφύλακες: "Απάνω τους, παιδιά!!". Οι πυροβολισμοί της οδού Εγνατίας ήτανε το σύνθημα της επίθεσης για όλα τα στρατιωτικά τμήματα της Θεσσαλονίκης. Στρατός κι αστυνομία - πεζή κι έφιππη - φρουρούνε το Διοικητήριο. Η εντολή είναι να διαλύσουνε με κάθε τρόπο τους απεργούς. Μα ποιος να κινηθεί αυτή τη στιγμή; Η απόφαση είχε παρθεί. Ητανε η σειρά του στρατού να επιτεθεί.

Αλλά οι φαντάροι, κατασυγκινημένοι από το θέαμα των 2.500 γυναικών που φτιάσανε καταματωμένες, μα έτοιμες για νέα επίθεση, άφοβες, περήφανες, με την άγρια όψη του νικητή, δεν μπορέσανε να κρύψουνε τη συγκίνησή τους. Πολλοί στρατιώτες μάλιστα δεν νοιάζονται καθόλου κι αφήνουνε τα δάκρυα να τρέξουνε, κι άλλοι γελούνε, σα να 'ναι δική τους η νίκη αυτή. Σ' όλα τα τμήματα του στρατού παρατηρείται αυτή η συγκίνηση. Αλλά δεν είναι μόνο οι φαντάροι. Κι αξιωματικοί, κατώτεροι αξιωματικοί, με τα μαντίλια στο χέρι, κάνουνε αγώνα για να κρύψουνε τα βουρκωμένα μάτια τους σ' αυτή την ώρα. Κάποιος αξιωματικός της χωροφυλακής, σαρκάζοντας, πέταξε κάποιο πειραχτικό λόγο για τους αξιωματικούς του στρατού. Από το μέρος των φαντάρων, ακούστηκε τούτη η φωνή: - Τι χαχανίζεις, ρε! Εμείς δεν ήρθαμε για να σφάξουμε!!...».

Επειτα από τους περίπου 70 τραυματίες και 100 συλληφθέντες απεργούς αυτής της ημέρας κηρύχθηκε νέα απεργία για την 9η Μάη. Το αστικό κράτος απάντησε με νέο κύμα καταστολής, που είχε αποτέλεσμα 17 νεκρούς και 280 τραυματίες. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας συγκροτήθηκε μεγάλη λαϊκή διαδήλωση διαμαρτυρίας, ενώ στρατιώτες και ναύτες ενώθηκαν με τους διαδηλωτές. Γενικότερα, κατά τη διάρκεια του διημέρου 9-10 του Μάη, κυριαρχούν πλέον οι εκδηλώσεις αλληλεγγύης ανάμεσα στους στρατιώτες, στους απεργούς και στον λαό της Θεσσαλονίκης.

Την Κυριακή 10 του Μάη, πραγματοποιήθηκε μαζική συγκέντρωση στον τόπο δολοφονίας και, στη συνέχεια, ακολούθησε πορεία προς το νεκροταφείο της Ευαγγελίστριας, μέσω της οδού Εγνατίας. Η εντολή για αλλαγή της πορείας της διαδήλωσης ώστε να μη μαζικοποιηθεί ακυρώθηκε στην πράξη, καθώς ο λοχαγός Μαρινάκης, υπεύθυνος της στρατιωτικής δύναμης στον χώρο της Παναγίας Χαλκέων επί της Εγνατίας, δεν εφάρμοσε τη διαταγή όταν οι διαδηλωτές υποσχέθηκαν την περιφρούρησή της. Οι στρατιώτες αγκαλιάστηκαν με τους διαδηλωτές, που φώναζαν συνθήματα υπέρ του στρατού και σήκωσαν στα χέρια τον λοχαγό Μαρινάκη. Ο τελευταίος ανταπάντησε στις ζητωκραυγές ως εξής:

«Ο στρατός είνε ένα κομμάτι από σας, από τον λαό. Ολος ο στρατός είνε στο πλευρό σας. Νοιώθουμε και εμείς όλο το μέγεθος του πόνου σας. Πονάμε και εμείς όπως κι εσείς».

Συνολικότερα, η δολοφονία των εργατών προκάλεσε κύμα αγανάκτησης και για τις 11 Μάη κηρύχτηκαν απεργίες στην Κομοτηνή, στην Καβάλα, στο Κιλκίς, στη Λάρισα, στη Λαμία και στο Αγρίνιο. Για τις 13 Μάη η Ενωτική ΓΣΕΕ και η ΓΣΕΕ κήρυξαν από κοινού απεργία που γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Την επόμενη το καπιταλιστικό κράτος παρέπεμψε στο Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης 69 συνδικαλιστές, ενώ παράλληλα εξορίστηκαν και πολλά στελέχη του ΚΚΕ σε όλη τη χώρα, ανάμεσά τους και ο Ναπολέων Σουκατζίδης, μετέπειτα εκτελεσμένος την Πρωτομαγιά του 1944 με τους 200 κομμουνιστές εκτελεσμένους στην Καισαριανή.

Ομως, η στάση του στρατευμένου λαού τον Μάη του '36 έναντι των απεργών εργατών και διαδηλωτών, στο πλαίσιο της όξυνσης της ταξικής πάλης στην Ελλάδα, συνιστά την κορύφωση ενός φαινομένου με ρίζες ήδη από την περίοδο της Μικρασιατικής Εκστρατείας και τις απαρχές του Μεσοπολέμου. Η εμπειρία των τότε γεγονότων και πολύ περισσότερο η θετική πείρα των λαϊκών στρατών αργότερα, του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ, αποτελούν χρήσιμους παράγοντες για τους μελλοντικούς ταξικούς αγώνες. Χαρακτηριστικά, το Πρόγραμμα του ΚΚΕ περιέχει την εξής επισήμανση:

«Οι σοσιαλιστικές επαναστάσεις του 21ου αιώνα, συγκρινόμενες (...) με τις σοσιαλιστικές επαναστάσεις του 20ού αιώνα, θα αντιμετωπίσουν πολύ πιο οργανωμένη κατασταλτική μηχανή. Τους μηχανισμούς της κρατικής καπιταλιστικής βίας που είναι ενταγμένοι σε διακρατικές δομές, όπως το ΝΑΤΟ, ο Ευρωστρατός, η Ευρωαστυνομία. Παρά την τεχνολογική εξέλιξη, δεν παύει ο άνθρωπος να αποτελεί τον αποφασιστικό παράγοντα στη χρήση και στην αντιμετώπιση αυτών των μηχανισμών. Από αυτό προκύπτει και η δυνατότητα της εργατικής - λαϊκής δράσης για την εξουδετέρωση αυτών των μέσων και τη χρησιμοποίηση των νέων τεχνολογιών προς όφελος του επαναστατικού κινήματος».

Τα ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα «στήνονται» για το μεγάλο ξεκαθάρισμα και η Ελλάδα, με πρωταγωνιστή την κυβέρνηση και συνεργούς όλα τα κόμματα της αστικής τάξης, συμμετέχει με τα μπούνια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο.

Κανένας εφησυχασμός δεν δικαιολογείται, ότι «μπορεί να τελειώσει ο πόλεμος» υπέρ των λαών ή να βγει άβρεχτη η χώρα μας από την εμπλοκή της σ' αυτόν.

Δυναμώνουμε τον αγώνα όλοι μαζί. Κάθε τίμιος, λαϊκός άνθρωπος που αισθάνεται πατριώτης, που είναι ενάντια στις ΗΠΑ, στο ΝΑΤΟ, στην ΕΕ, που είναι ενάντια στον ρόλο που δίνουν σήμερα στις Ενοπλες Δυνάμεις, είτε είναι φαντάρος, είτε υπαξιωματικός ή αξιωματικός, έχει μια μόνο επιλογή. Να συμπορευτεί μαζί με τον λαό. Για μια Ελλάδα χωρίς πολέμους, φτώχεια και εκμετάλλευση.

Τώρα είναι η ώρα της μέγιστης λαϊκής κινητοποίησης και δράσης, για καμία συμμετοχή στον πόλεμο, να επιστρέψουν φρεγάτες, αεροσκάφη και πυροβολαρχία από τις πολεμικές αποστολές, να κλείσουν όλες οι ξένες βάσεις - ορμητήρια πολέμου, αποδέσμευση από το ΝΑΤΟ με τον λαό πρωταγωνιστή.

ΣΥΖΗΤΑΜΕ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

ΚΑΛΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ


Αγωνιζόμενος φαντάρος