- Ποια είναι η κατάσταση της εργατικής τάξης της Τουρκίας σε περίοδο ιμπεριαλιστικού πολέμου και πώς βιώνουν τα λαϊκά στρώματα τις συνέπειες;

Οντέρ Αφτσίμ: Θα λέγαμε ότι αυτήν τη στιγμή τόσο για τους εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα όσο και γι' αυτούς στον ιδιωτικό η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη. Να δώσουμε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα: Πριν λίγο καιρό υπογράφτηκε νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας στο Δημόσιο, με αύξηση στον μισθό κατά 30% που από την πρώτη μέρα εξανεμίστηκε, λόγω του πληθωρισμού και της ακρίβειας. Οπως ξέρετε, ο πόλεμος που διεξάγεται στη γειτονιά μας έχει άμεσες επιπτώσεις στην καθημερινότητα των εργαζομένων. Εμείς ως λιμενεργάτες, συνολικά οι εργαζόμενοι είμαστε ενάντια σε κάθε πόλεμο. Δεν είναι δικός μας πόλεμος, είναι για τα συμφέροντα του κεφαλαίου και τις συνέπειες τις πληρώνουμε εμείς στην Ενέργεια, στα καύσιμα, στην ηλεκτρική ενέργεια, στην αύξηση των τιμών σε μια σειρά αγαθά και είδη πρώτης ανάγκης, τρόφιμα, φάρμακα κ.λπ., που έχουν εκτοξευτεί.

Την ίδια ώρα, ιδιοκτήτες μεγάλων επιχειρήσεων στην κλωστοϋφαντουργία, στα λευκά είδη και είδη σπιτιού, όπως και στην κατασκευή επίπλων, που είχαν μεγάλη ανάπτυξη στη χώρα μας, τώρα μεταφέρουν τα εργοστάσια στην Αίγυπτο, όπου βρίσκουν φτηνότερα εργατικά χέρια. Το αποτέλεσμα είναι χιλιάδες εργάτες να περνάνε στην ανεργία. Εκτός από τον κλάδο των Τροφίμων, όλοι οι άλλοι είναι σε κρίση. Για παράδειγμα, σε μεγάλα εμπορικά κέντρα και ομίλους όπως ο «Zorlu» (με δραστηριότητα σε μια σειρά κλάδους, από την Κλωστοϋφαντουργία έως την Ενέργεια, το real estate και την αμυντική βιομηχανία) απολύθηκαν πρόσφατα πάνω από 7.000 εργαζόμενοι. Και μιλάμε για έναν όμιλο με τα μεγαλύτερα κέρδη, άρα φανταστείτε τι συμβαίνει σε μικρότερες επιχειρήσεις. Ετσι η ανεργία συνολικά μεγαλώνει: Τα επίσημα στοιχεία, που είναι πολύ πίσω από τα πραγματικά, κάνουν λόγο για 8% - 9%, ενώ εκτιμάμε ότι στους νέους το ποσοστό είναι πάνω από 16% και σε μεγαλύτερες ηλικίες ακόμα μεγαλύτερο, φτάνει έως και το 22%. Επίσης οι συνταξιούχοι είναι σε ακόμα χειρότερη θέση, παίρνουν γύρω στις 22 χιλιάδες λίρες, δηλαδή γύρω στα 420 ευρώ, ενώ ο βασικός μισθός είναι γύρω στα 550 ευρώ. Οπου υπάρχουν Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας οι μισθοί είναι παραπάνω, αλλά το 90% των εργαζομένων είναι χωρίς συλλογικές αλλά με ατομικές συμβάσεις και 50% είναι με τον βασικό μισθό, που δεν μπορεί να καλύψει στοιχειώδεις ανάγκες. Ετσι, όπως ήταν και παλιότερα, πολλοί και κυρίως νέοι είναι αυτοί που προσπαθούν να μεταναστεύσουν, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες ζωής σε κάποια χώρα στην Ευρώπη. Την ίδια ώρα το κεφάλαιο αντικαθιστά αυτήν την εργατική δύναμη με μετανάστες - πρόσφυγες από το Αφγανιστάν, το Πακιστάν, την Ουκρανία, τη Συρία, τη Σομαλία, με ακόμα πιο χαμηλά μεροκάματα.

- Καταλαβαίνουμε ότι οι εργάτες, όπως άλλωστε και στην Ελλάδα, υποφέρουν. Πώς αντιμετωπίζει το ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα αυτήν την κατάσταση;

Ο. Α.: Στην Τουρκία υπάρχει ο λεγόμενος συνδικαλιστικός νόμος που στην ουσία περιορίζει πολύ τη συνδικαλιστική δράση των εργαζομένων, και δυσκολεύει τα συνδικάτα να μπορούν να πάρουν μια αγωνιστική απόφαση. Μιλάμε δηλαδή για νομοθεσία που ευνοεί την εργοδοσία, και αυτό κάνει τη δουλειά μας δύσκολη. Φυσικά, δεν το βάζουμε κάτω και παλεύουμε ενάντια στις δυσκολίες για την οργάνωση των εργατών, για να ξεπεράσουν τον φόβο ότι αν συνδικαλιστούν μπορεί να απολυθούν. Συμβαίνει συχνά σε άδικες και καταχρηστικές απολύσεις ο εργαζόμενος να προσφεύγει δικαστικά, κάτι που τυπικά μπορεί να κάνει, αλλά είναι μακρόχρονες διαδικασίες, 3 - 4 χρόνων, μέχρι να δικαιωθεί, και επίσης κοστίζουν. Οταν δικαιωθεί μπορεί να πάρει την αποζημίωση που προβλέπεται, που δεν είναι μεγάλη.

Δυστυχώς τα αγωνιστικά συνδικάτα στην Τουρκία δεν είναι πολλά. Υπάρχουν τρεις Συνομοσπονδίες στον ιδιωτικό τομέα, η Toyrk-is, η Hak-is και η DISK. Μέσα σε αυτές υπάρχουν Ομοσπονδίες και συνδικάτα που είναι αγωνιστικά, σε ταξική κατεύθυνση, αλλά τέτοια συνδικάτα το σύστημα τα θεωρεί περιθωριακά - ξεπερασμένα. Μπορούμε να πούμε ότι οι Συνομοσπονδίες στο Δημόσιο, που είναι επίσης 3, η πλειοψηφία τους είναι κυβερνητικές, με το πλευρό της κάθε φορά κυβέρνησης, με ηγεσίες και συνδικαλιστές που συναγωνίζονται μεταξύ τους ποιοι είναι πιο κυβερνητικοί. Μιλάμε για κυβερνητικό - εργοδοτικό συνδικαλισμό γραφειοκρατικού τύπου, που η ηγεσία δεν έχει καμία σχέση με τους εργαζόμενους. Τέτοια συνδικάτα κατανοούνται από πολλούς εργαζόμενους μόνο ως μέσο για μικροεξυπηρετήσεις σε συντεχνιακή λογική, κάτι που αλλοιώνει τη συνείδησή τους, χάνεται η αξία του συλλογικού ταξικού αγώνα.

Τα ταξικά συνδικάτα, όπως το δικό μας, προσπαθούμε να έχουμε καθημερινή επαφή με τους εργαζόμενους μέσα από συλλογικές διαδικασίες, έχουμε άμεση αντίδραση στο τι συμβαίνει στη χώρα, ενημερώνουμε τους εργάτες, κάνουμε εκδηλώσεις - παρεμβάσεις, έχουμε επαφές με διεθνείς οργανώσεις όπως η Παγκόσμια Συνδικαλιστική Ομοσπονδία, μεταφέρουμε την πείρα από τους αγώνες σε άλλες χώρες.

Σε επαφή και με τους συναδέλφους και στην Ελλάδα, είδαμε την δυνατότητα μιας κοινής παρέμβασης ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στις 6 Φλεβάρη. Ως συνδικάτο είναι απόφασή μας κανένα λιμάνι της Τουρκίας να μη χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά πολεμικού υλικού στο Ισραήλ, που διεξάγει γενοκτονία στη Γάζα, αλλά και πουθενά στον κόσμο για τη σφαγή λαών. Ετσι, σε 14 λιμάνια της Τουρκίας και συνολικά 33 σημεία, συμπεριλαμβανομένων και των χώρων αποθήκευσης, έγιναν κινητοποιήσεις και στάσεις εργασίας με σύνθημα «Οι εργαζόμενοι δεν δουλεύουμε για τους πολέμους». Ηταν μια δράση σε συντονισμό με άλλες διεθνείς οργανώσεις και τους συναδέλφους από το σωματείο της ΕΝΕΔΕΠ στην Ελλάδα, στα λιμάνια του Πειραιά και της Ελευσίνας και σε συνολικά 20 λιμάνια σε όλη τη Μεσόγειο. Οι εργοδότες, παίρνοντας το μήνυμα της αγωνιστικής κινητοποίησης, δεν έφεραν κάποιο καράβι με πολεμικό φορτίο στα λιμάνια μας. Ηταν μια σημαντική συντονισμένη δράση και διατράνωσε τη θέλησή μας να μην επιτρέψουμε στα λιμάνια μας και στο μέλλον να μεταφέρεται πολεμικό υλικό για τη γενοκτονία λαών, ενώ ήταν και μια προειδοποίηση ότι θα απαντήσουμε με απεργία αν τολμήσουν οι εργοδότες να το κάνουν.

Το συνδικάτο μας έχει ένα σύνθημα: «Στον δρόμο της ελευθερίας προτάσσουμε τη δύναμή μας ενάντια στον πόλεμο και μόνο έτσι μπορούμε να νικήσουμε». Επίσης κεντρικό σύνθημα είναι «Εργασία, Ψωμί, Ελευθερία». Αυτό θέλουμε για τη χώρα μας και για όλους τους λαούς.

Να πούμε επίσης ότι αυτή η κινητοποίηση ήρθε ως συνέχεια του αγώνα που κάνουμε πολύ καιρό για την αλληλεγγύη μας στον Παλαιστινιακό λαό. Για παράδειγμα στη χαλυβουργία «Borusan», που μετέφερε υλικά που χρησιμοποιούνται στην πολεμική βιομηχανία του Ισραήλ, το 2024 έγινε 9ήμερη απεργία και κατάφεραν οι εργάτες να σταματήσουν αυτήν τη δραστηριότητα της εργοδοσίας. Ο αγώνας που δόθηκε εκεί, με την αλληλεγγύη και άλλων συνδικάτων, και του δικού μας, ήταν σκληρός και ορισμένοι πρωτοπόροι συνάδελφοι απολύθηκαν, αλλά αποκαλύφθηκαν στον τουρκικό λαό τα ψέματα κυβέρνησης και εργοδοσίας ότι δεν συμμετέχει η Τουρκία στη μεταφορά υλικών προς το Ισραήλ, ενώ αναγκάστηκε και ο Πρόεδρος Ρ. Τ. Ερντογάν να δηλώσει ότι δεν πρόκειται να συνεχιστεί. Ο αγώνας συνέβαλε σε αυτήν την εξέλιξη. Οταν αποφασίσαμε στις 6 Φλεβάρη φέτος ότι δεν πάει τίποτε προς Ισραήλ, «πήρανε φωτιά» τα τηλέφωνά μας, με τους εργοδότες να διαβεβαιώνουν ότι δεν στέλνουν τίποτα προς αυτήν τη χώρα.

Με τον ίδιο τρόπο εκφράζουμε και την αλληλεγγύη μας στον ιρανικό λαό, που υφίσταται τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, και αρνούμαστε να φορτώσουμε οτιδήποτε ενισχύει τον πόλεμο. Ενάντια στον κάθε εισβολέα, θα είμαστε με τον αγώνα των λαών. Είμαστε εργάτες λιμανιών, όχι μεταφορείς όπλων, θέλουμε τα λιμάνια και τις θάλασσες γέφυρες φιλίας και συνεργασίας. Η θάλασσα ενώνει τους λαούς, και τον ελληνικό και τον τουρκικό, δεν τους χωρίζει, αυτό θέλουν οι εκμεταλλευτές, όχι οι εργάτες.

- Να κλείσουμε αυτήν τη συζήτηση με τις εντυπώσεις που αποκομίσατε από τη συμμετοχή στη Σύσκεψη του ΠΑΜΕ και στις εκδηλώσεις. Πώς βλέπετε τη συνέχεια στον συντονισμό του αγώνα;

Ο. Α.: Εχω έρθει 7-8 φορές στην Ελλάδα για συνδικαλιστική δουλειά. Μάλιστα, βρέθηκα εδώ τη μέρα που έγινε το έγκλημα στα Τέμπη και την επόμενη χρονιά, στην πρώτη επέτειο, συμμετείχα στην τεράστια διαδήλωση που έγινε στην Αθήνα, αλλά και σε πορεία για την επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.

Θέλω από την καρδιά μου να ευχαριστήσω τον ελληνικό λαό, τα ταξικά αγωνιστικά συνδικάτα για το παράδειγμα που δίνουν, με τη ζωντάνια, τη μαζικότητα, τη μαχητικότητα σε κάθε εκδήλωση και δράση. Θα ήθελα και στη χώρα μου να υπήρχε αυτή η μαζικότητα και μαχητική διεκδίκηση - παλεύουμε σε αυτήν την κατεύθυνση.

Επίσης με ευχαριστεί ιδιαίτερα ότι όπου έχω έρθει βλέπω σημαντική συμμετοχή πρωτοπόρων γυναικών στα συνδικάτα, στον αγώνα του ΠΑΜΕ. Μακάρι και στη χώρα μας να γίνει το ίδιο, γιατί τώρα αυτό δεν συμβαίνει. Δύσκολα οι γυναίκες ακολουθούν αυτόν τον δρόμο, υπάρχει φόβος. Ωστόσο εμείς ως συνδικάτο υπερασπιζόμαστε τις γυναίκες και τα δικαιώματά τους και τις προτρέπουμε στον κοινό αγώνα.

Μούσα Κιζίρ: Με χαρά ήρθαμε στην Ελλάδα με το κάλεσμα των σωματείων για να συμμετέχουμε στην Πανελλαδική Σύσκεψη του ΠΑΜΕ. Για μένα είναι η δεύτερη φορά, και εγώ πήρα μέρος στη μεγαλειώδη διαδήλωση για τα Τέμπη στην πρώτη επέτειο. Δεν θυμάμαι πιο μαζική διαδήλωση κόσμου όλων των ηλικιών, με την καθοριστική συμβολή και οργάνωση των αγωνιστικών συνδικάτων. Αυτά πρωτοστάτησαν στο να γίνει όλη αυτή η κινητοποίηση.

Μετά το κάλεσμα στη συντονισμένη κινητοποίηση στις 6 Φλεβάρη και την πρόταση των συναδέλφων της ΕΝΕΔΕΠ και του προέδρου του σωματείου, Μάρκου Μπεκρή, εμείς κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να συμβάλουμε στην επιτυχία της. Οπως είπε και ο πρόεδρος, είμαστε μαζί στον αγώνα για μια ζωή με δικαιώματα, χωρίς εκμετάλλευση, ενάντια σε αυτούς που θέλουν να χωρίσουν τους λαούς και τους εργαζόμενους.

Η Πανελλαδική Σύσκεψη του ΠΑΜΕ μάς δίνει νέα δύναμη και αισιοδοξία, γιατί βλέπουμε ένα ζωντανό, δραστήριο κίνημα και σωματεία αγωνιστικά, όπως των συναδέλφων της ΕΝΕΔΕΠ, εργαζόμενους συνειδητούς, που αγωνίζονται για τα συλλογικά τους συμφέροντα. Για όλη αυτήν την εμπειρία ευχαριστούμε τους Ελληνες συναδέλφους, το ΠΑΜΕ για τη φιλία και τη φιλοξενία του, και δεσμευόμαστε ότι θα μεταφέρουμε όλον αυτόν τον αγωνιστικό παλμό στη χώρα και στους εργάτες της Τουρκίας.