Υπάρχει άλλος δρόμος: Η πρόταση του ΚΚΕ
Από κινητοποίηση των κτηνοτρόφων της Λέσβου |
Ανεξάρτητα από την τελική εξέλιξη, η όλη κατάσταση αποτελεί σημάδι σήψης και παρακμής του σημερινού οικονομικού συστήματος. Αναφερόμαστε σε ένα νόσημα που δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο. Τη στιγμή που η τεχνολογία και η επιστήμη επιτρέπουν την πλήρη εξουδετέρωση του ιού μέσω της θερμικής επεξεργασίας του γάλακτος (παστερίωση, υψηλή παστερίωση κ.ά.), παραμένει στο τραπέζι η «λύση» της καταστροφής. Αντί να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε η παραγωγή να διοχετευθεί με ασφάλεια στη μεταποίηση και στη συνέχεια στην κατανάλωση, το κράτος προκρίνει την απόρριψή της.
Η Λέσβος σήμερα δεν είναι απλώς ένας τόπος που δοκιμάζεται από μια μεταδοτική ασθένεια των ζώων - είναι το σκηνικό ενός προαναγγελθέντος εγκλήματος, όπου ο νόμος του κέρδους συγκρούεται βίαια με την επιβίωση των ανθρώπων. Η επίσημη ρητορική περί «μπλοκαρίσματος προϊόντων εντός νησιού» και «λουκέτων στα σφαγεία» επικαλείται την προστασία του ζωικού κεφαλαίου. Ομως, πίσω από τις ανακοινώσεις του υπουργείου και τους Κανονισμούς της ΚΑΠ της ΕΕ κρύβεται η απόλυτη υποταγή του μόχθου χιλιάδων ανθρώπων στον βωμό των διεθνών εξαγωγών.
Στόχος είναι η απομόνωση της ζωονόσου στη Λέσβο για να προστατευτούν τα κέρδη των ομίλων. Το κράτος σπεύδει να διασώσει τη «φήμη» της φέτας ως «εθνικού προϊόντος». Γιατί όμως απαγορεύεται η μετακίνηση τυριού που παρασκευάστηκε και ωρίμασε μήνες πριν την εμφάνιση της νόσου; Γιατί σφραγίζονται τα σφαγεία με τέτοια οριζόντια βιαιότητα; Η απάντηση είναι κυνική: Αν η φέτα στιγματιστεί διεθνώς ως επικίνδυνο για τη μετάδοση της νόσου εμπόρευμα, οι μεγάλες βιομηχανίες θα χάσουν αγορές και εκατομμύρια ευρώ. Το κράτος επιβάλλει την πλήρη περιχαράκωση της Λέσβου, για να παρουσιάσει την υπόλοιπη χώρα ως επιδημιολογικά ανέπαφη. Αυτή είναι η συμφωνία2 της ελληνικής κυβέρνησης με την ΕΕ και τις βασικές χώρες εισαγωγής φέτας (Βρετανία κ.ά.).
Τελικά, «εθνικό προϊόν» σημαίνει να θησαυρίζει μια χούφτα μονοπωλίων ενώ οι κτηνοτρόφοι οδηγούνται στην καταστροφή. Σημαίνει ότι ο λαός λόγω ακρίβειας ωθείται στην κατανάλωση κατώτερης ποιότητας λευκών τυριών, πολλές φορές εισαγόμενων, την ώρα που το κράτος - υπηρέτης του μονοπωλιακού ανταγωνισμού - αφήνει το γάλα να χύνεται στα ρείθρα, προκειμένου να μη διαταραχθεί η ροή των κερδών των μεγάλων ομίλων που εξάγουν.
Ο κτηνοτρόφος είναι διπλά αιχμάλωτος: Από τη μια πλευρά παραμένει δέσμιος των ασθενειών, λόγω της επιλεκτικής κρατικής ανικανότητας. Από την άλλη, είναι δέσμιος του βιομηχάνου - μεταποιητή, σε μια σχέση βαθιάς εξάρτησης και καταλήστευσης.
Μάλιστα, όπως διαφαίνεται χαρακτηριστικά στην περίπτωση της Λέσβου, ορισμένοι μεταποιητές, ζυγίζοντας τα δικά τους συμφέροντα, δηλώνουν την πρόθεσή τους να διακόψουν προσωρινά την παραγωγή. Πρόκειται για μια ενδεχόμενη κίνηση στη σκακιέρα του ανταγωνισμού, που τη δικαιολογούν επικαλούμενοι «απώλεια πελατών» ή «αδυναμία πωλήσεων» εκτός νησιού.
Χρησιμοποιούν αυτό το πρόσχημα ως μοχλό πίεσης για τη λήψη αποφάσεων από την κυβέρνηση οι οποίες εξυπηρετούν τη δική τους κερδοφορία. Αλλοι, λαμβάνοντας υπόψη τη θέση τους στον ανταγωνισμό, επιλέγουν να συνεχίσουν την παραγωγή, πάλι με κριτήριο τα κέρδη τους. Για τα μονοπώλια κάθε κρίση αποτελεί ευκαιρία για συμφωνίες, εξαγορές και περαιτέρω συγκέντρωση του πλούτου.
Σε αυτό το σκληρό παιχνίδι ισχύος, ο κτηνοτρόφος στερείται την πολυτέλεια του χρόνου. Εχει ζωντανά που πρέπει να τραφούν καθημερινά, δάνεια, οικογένεια και έξοδα που δεν «παγώνουν» επειδή το κράτος αποφάσισε να κλείσει τα σύνορα του νησιού ή επειδή οι βιομήχανοι επέλεξαν να εκβιάσουν την κατάσταση. Ενώ το κεφάλαιο διαπραγματεύεται τα οφέλη του από την κρίση, ο παραγωγός οδηγείται στον αφανισμό.
Αν υπήρχε πραγματική μέριμνα για τον παραγωγό, το κράτος θα κήρυττε «συναγερμό» με κατεπείγουσες προσλήψεις μόνιμου κτηνιατρικού προσωπικού, αντί να ανακυκλώνει το απαράδεκτο καθεστώς των μετακινήσεων από άλλες Περιφέρειες. Θα αναλάμβανε το πλήρες κόστος της καραντίνας, των απολυμάνσεων, θα παρείχε δωρεάν ζωοτροφές και θα κάλυπτε στο 100% το χαμένο εισόδημα. Θα έπαιρνε μέτρα για την εξυγίανση και την ασφαλή διάθεση των προϊόντων, αντί να λέει στον κτηνοτρόφο «είσαι μόνος σου».
Ενώ ο κρατικός μηχανισμός είναι «εξαφανισμένος» από την ουσιαστική πρόληψη, τα «μέτρα βιοασφάλειας» εξαντλούνται στην «ατομική ευθύνη». Είναι πρόκληση να απειλούνται οι παραγωγοί με απώλεια αποζημιώσεων για «μέτρα» που το κράτος ουδέποτε υποστήριξε, ενώ την ίδια στιγμή εγκαταλείπονται αβοήθητοι να ανοίγουν μόνοι τους τάφρους απολύμανσης. Το αποκορύφωμα του εμπαιγμού είναι η μεθόδευση για την ενίσχυση του γάλακτος: Ενώ ο κτηνοτρόφος κόβει το τιμολόγιο, το κρατικό χρήμα προορίζεται να καταλήξει απευθείας στην τσέπη του τυροκόμου!
Η κυβέρνηση της ΝΔ φέρει την κύρια ευθύνη για την κατάσταση στη Λέσβο. Βαρύτατες είναι οι ευθύνες και των προκατόχων της, που υπέταξαν τις κτηνιατρικές υπηρεσίες στη λογική «κόστους - οφέλους», οδηγώντας τες σε πλήρη υποστελέχωση που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Στο στόχαστρο πρέπει να μπουν και όσα κόμματα προσκυνούν την «εξωστρέφεια της οικονομίας», η οποία θυσιάζει τους κτηνοτρόφους της Λέσβου στον βωμό του κέρδους. Αντίστοιχα η περιφερειακή αρχή, που άφησε την παραγωγή ανοχύρωτη, χωρίς κανένα προληπτικό μέτρο προστασίας του ανθρώπινου μόχθου.
Οι αντιδράσεις των αγροτοκτηνοτρόφων της Λέσβου αποτελούν κραυγή επιβίωσης απέναντι σε ένα σύστημα που τους θεωρεί αναλώσιμους. Στο επίκεντρο της οργάνωσης του αγώνα βρίσκεται η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου, η οποία από την πρώτη στιγμή εμφάνισης της νόσου παίρνει πρωτοβουλίες, στέλνοντας ξεκάθαρο μήνυμα: Ο χρόνος της αναμονής τελείωσε. Σήμερα είναι επιτακτική ανάγκη οι παραγωγοί να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους. Η απόγνωση που γεννούν η αβεβαιότητα και το αυξανόμενο κόστος παραγωγής να μετουσιωθεί σε οργανωμένη δράση. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από τη συλλογική διεκδίκηση. Το διακύβευμα είναι η αξιοπρέπεια των ανθρώπων του μόχθου - δεν μπορούν να γίνουν οι σύγχρονες «Ιφιγένειες» που θα θυσιαστούν για την κερδοφορία των μονοπωλίων.
Ο αγώνας των αγροτοκτηνοτρόφων για άμεσα μέτρα ελέγχου της νόσου, προστασία των κοπαδιών και αναπλήρωση των απωλειών στο 100% είναι καθοριστικός για την παραμονή τους στην παραγωγή. Παρά τις υπάρχουσες τεχνολογικές και επιστημονικές δυνατότητες για μια καλύτερη ζωή, αυτές στραγγαλίζονται στον βωμό του κέρδους των λίγων. Αυτή η αδικία δεν μπορεί και δεν πρέπει να συνεχιστεί άλλο.
Γι' αυτό η σημερινή πάλη μπορεί και πρέπει να συναντηθεί με την πρόταση διεξόδου του ΚΚΕ, η οποία είναι η μόνη που δίνει πραγματικές λύσεις στο ζήτημα της διαχείρισης των ζωονόσων και - κυρίως - στην απελευθέρωση του παραγωγού από τα δεσμά των μονοπωλίων.
Σ' αυτόν τον δρόμο φεύγουν από τη μέση το κριτήριο του κέρδους, οι εμποροβιομήχανοι, οι τράπεζες και η σαπίλα του σημερινού κράτους. Ενός κράτους που αποδεικνύεται ικανότατο και πανηγυρίζει όταν αναχαιτίζει drones με πυραύλους στη Σαουδική Αραβία, αλλά δηλώνει ανήμπορο να αναχαιτίσει μια ζωονόσο στη Λέσβο. Ο πλούτος περνά στα χέρια εκείνων που μοχθούν, μετατρέποντας την επιστήμη και την τεχνολογία από εργαλεία λεηλασίας του ιδρώτα των πολλών σε ασπίδα για τη ζωή και την παραγωγή.
Στον σοσιαλισμό, όπου τα συγκεντρωμένα μέσα παραγωγής είναι κοινωνική ιδιοκτησία και ο ατομικός αγροτοπαραγωγός οργανώνεται εθελοντικά σε παραγωγικούς συνεταιρισμούς που στηρίζονται από το εργατικό κράτος, η προστασία της γεωργικής και κτηνοτροφικής παραγωγής παύει να μπαίνει στη ζυγαριά «κόστους - οφέλους».
Με τον κεντρικό επιστημονικό σχεδιασμό, η παραγωγή σχεδιάζεται με κριτήριο την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών, ενώ η πρόληψη των ζωονόσων γίνεται καθολική. Ταυτόχρονα διασφαλίζονται η προμήθεια φτηνών εισροών (λιπάσματα, φυτοφάρμακα, ζωοτροφές κ.λπ.) και η πλήρης απορρόφηση της παραγωγής από την κρατική βιομηχανία με εγγυημένες τιμές, ενώ η ζωή στην ύπαιθρο αναβαθμίζεται, με υψηλού επιπέδου και δωρεάν υποδομές Παιδείας, Υγείας και ψυχαγωγίας για κάθε αγροτική οικογένεια.
Το εργατικό κράτος εγγυάται επιστημονική υποστήριξη, απαλλαγμένη από τις δεσμεύσεις της ΕΕ. Αξιοποιούνται όλα τα σύγχρονα μέσα επιδημιολογικής παρακολούθησης για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου. Κάθε ζωονόσος αντιμετωπίζεται με κρατική ευθύνη, χωρίς απώλεια εισοδήματος για τον παραγωγό. Γιατί να πετιέται γάλα στις χωματερές όταν το νόσημα δεν προσβάλλει τον άνθρωπο; Γιατί να μη γίνεται θερμική επεξεργασία και διοχέτευση στη μεταποίηση με μέτρα βιοασφάλειας; 'Η έστω η αποθήκευσή του για μελλοντική χρήση; Γιατί τα επιστημονικά επιτεύγματα να μην αξιοποιούνται πλήρως για την ασφαλή διάθεση της παραγωγής; Στον τρόπο οργάνωσης της κοινωνίας για τον οποίο παλεύει το ΚΚΕ, δεν θα ζούμε το σημερινό αίσχος, όπου παρεμποδίζεται η διανομή των τυριών εκτός νησιού με το πρόσχημα της πιθανής μηχανικής μεταφοράς του ιού μέσω «μολυσμένης συσκευασίας» τους. Πρόκειται για μια δικαιολογία που παραβλέπει εσκεμμένα τις σύγχρονες δυνατότητες απολύμανσης και εξυγίανσης, στραγγαλίζοντας τους κτηνοτρόφους, μόνο και μόνο για να μη θιγούν τα κέρδη και οι εξαγωγές των επιχειρηματικών ομίλων.
Σε αυτήν την οργάνωση της κοινωνίας, ο ίδιος ο παραγωγός, μέσα από τη συμμετοχή του στα όργανα της εργατικής - λαϊκής εξουσίας, συμμετέχει στη λήψη των αποφάσεων. Συμμετέχει ενεργά στον καθορισμό των μέτρων προστασίας, με την απαραίτητη επιστημονική καθοδήγηση. Δεν θα είναι όπως σήμερα, που τα πάντα αποφασίζονται στα γραφεία των μονοπωλίων και η κυβέρνηση μετακυλίει όλη την ευθύνη στις πλάτες του, κουνώντας του κι από πάνω το δάχτυλο, για να συγκαλύψει την επιλεκτική κρατική ανικανότητα.
Σ' αυτόν τον δρόμο οι εργάτες, οι αγρότες, τα λαϊκά στρώματα γίνονται οι πραγματικοί κύριοι του πλούτου που δημιουργούν, μετατρέποντας τον καρπό του ιδρώτα τους από αντικείμενο λεηλασίας των ομίλων σε σταθερή εγγύηση για την ικανοποίηση των αναγκών τους.
Υποσημειώσεις:
1. Υπάρχει σχετική εγκύκλιος της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Β. Αιγαίου, https://www.lesvosnews.net/articles/news-categories/agrotika-alieia/s-ena-eggrafo-oli-i-katantia-tis-lesboy-kai-kanenas
2. Το ελληνικό κράτος εφαρμόζει τους Κανονισμούς (ΕΕ) 2016/429 και 2020/687 με τον πιο αυστηρό τρόπο (χωρίς παρεκκλίσεις), με βάση την Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2026/820, διότι η περιφερειοποίηση (το να μείνει δηλαδή η υπόλοιπη Ελλάδα «καθαρή») εξαρτάται από το πόσο πειστικά «τιμωρείται» η μολυσμένη περιοχή. Αν οι εμπορικοί «εταίροι» δουν ότι η κυβέρνηση είναι «χαλαρή» με τη Λέσβο, είναι πιθανό να επιβάλουν περιορισμούς στις εξαγωγές από όλη τη χώρα. Συνεπώς, ενώ υπάρχουν δυνατότητες παρέκκλισης με τη λήψη επιπλέον μέτρων - όπως αυτά που πήρε η Κύπρος, η οποία επίσης επλήγη από τη νόσο - η κυβέρνηση επιλέγει την πιο «σκληρή» εφαρμογή των Κανονισμών, προκειμένου να προστατεύσει τα συμβόλαια των ομίλων. Σημειώνεται ότι εκτός των άλλων η Κύπρος προχώρησε και σε εμβολιασμούς, κάτι που η κυβέρνηση της ΝΔ, όπως και στην περίπτωση της ευλογιάς, δεν θέλει ούτε να ακούει. Βέβαια, τα μέτρα της Κύπρου ήταν και αυτά ένα «αναγκαίο κακό» (δεν υπήρχε δυνατότητα φυσικής περιχαράκωσης της νόσου, όπως στην περίπτωση της Λέσβου) και λήφθηκαν με κριτήριο την κερδοφορία των δικών της επιχειρήσεων, που θησαυρίζουν από τις εξαγωγές χαλουμιού. Τόσο σε Ελλάδα όσο και σε Κύπρο αυτό που κυριαρχεί είναι το κριτήριο του κέρδους - αυτή ακριβώς είναι και η «ευελιξία» της ΚΑΠ και της ΕΕ: Να προσαρμόζει τα μέτρα με βάση την κερδοφορία των ομίλων.