Το Ισραήλ παραβίασε την εκεχειρία από την πρώτη στιγμή, οι ΗΠΑ επιδίδονται σε διάφορες ερμηνείες, ενώ έχουν ανακοινωθεί διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ το Σαββατοκύριακο
Από κινητοποίηση σε εγκαταστάσεις που ΗΠΑ - Ισραήλ απειλούσαν με το προκλητικό τελεσίγραφο Τραμπ |
Οι «Φρουροί της Επανάστασης» προειδοποίησαν πως παρακολουθούν τις εξελίξεις «με το δάχτυλο στη σκανδάλη», ενώ στα Στενά του Ορμούζ οι διελεύσεις πλοίων σταμάτησαν πριν καλά - καλά αρχίσουν, καθώς το Ισραήλ εξαπέλυσε τις πιο φονικές και καταστροφικές αεροπορικές επιδρομές σε εκατοντάδες πόλεις και χωριά του Λιβάνου εδώ και χρόνια.
Επιπλέον, σε ανακοίνωση που εξέδωσε χθες το βράδυ ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, κατήγγειλε τουλάχιστον 3 παραβιάσεις από τις ΗΠΑ στο ιρανικό σχέδιο 10 σημείων: Μη συμμόρφωση για την κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, άρνηση του δικαιώματος του Ιράν για εμπλουτισμό ουρανίου, και παραβίαση του εθνικού εναέριου χώρου του από εχθρικό drone στην επαρχία Παρς. Ο Γκαλιμπάφ καταλήγει εκτιμώντας ότι υπό τις παρούσες συνθήκες έχει παραβιαστεί ξεκάθαρα η «εφαρμόσιμη βάση διαπραγμάτευσης», πριν καν αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις, και θεωρεί πως στην παρούσα φάση είναι παράλογη μια διμερής κατάπαυση του πυρός ή διαπραγματεύσεις...
Ανθρώπινες αλυσίδες σε γέφυρες |
Από την άλλη ο Βανς επανέλαβε ότι πρόκειται για «εύθραυστη εκεχειρία», ενώ ακολούθως ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ αφενός πανηγύριζε για τη «νίκη», αφετέρου προειδοποιούσε ότι οι αμερικανικές Ενοπλες Δυνάμεις παραμένουν σε επιφυλακή και επαγρύπνηση. Παράλληλα, ο Αμερικανός επιτελάρχης στρατηγός Νταν Κέιν υπενθύμισε ότι μια εκεχειρία «είναι μια παύση» στη διάρκεια της οποίας «οι δυνάμεις παραμένουν έτοιμες να ξαναρχίσουν τη μάχη»...
Μέχρι το βράδυ το κλίμα είχε βαρύνει ακόμα περισσότερο. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε αμφισβήτησε ότι το ιρανικό σχέδιο 10 σημείων αποτελεί βάση για διαπραγμάτευση, επειδή κατά τον Λευκό Οίκο δεν είναι αυτό που είχε υπόψη του ο Τραμπ. «Πολλά ΜΜΕ ανέφεραν ψευδώς ότι αυτό το σχέδιο ήταν αποδεκτό από τις ΗΠΑ. Δεν είναι αλήθεια. Οταν πλησίαζε η λήξη της προθεσμίας του Προέδρου και ο αμερικανικός στρατός αποδεκάτιζε το Ιράν ανά ώρα, το καθεστώς παραδέχτηκε την πραγματικότητα στη διαπραγματευτική του ομάδα. Μετά έβαλαν μπροστά ένα πιο λογικό, εντελώς διαφορετικό και πιο συνεκτικό σχέδιο. Ο Πρόεδρος Τραμπ και η ομάδα του αποφάσισαν πως αυτό το νέο, τροποποιημένο σχέδιο είναι κάτι που μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για διαπραγματεύσεις, κρίνοντας πως μπορεί να ευθυγραμμιστεί με την πρότασή μας των 15 σημείων», ανέφερε η Λέβιτ. Στη συνέχεια ανέφερε σαν «κόκκινη γραμμή του Προέδρου» τον τερματισμό του ιρανικού εμπλουτισμού ουρανίου, προσθέτοντας πως «είναι εντελώς παράλογη η ιδέα ότι ο Πρόεδρος Τραμπ θα μπορούσε ποτέ να αποδεχτεί μια ιρανική λίστα επιθυμιών ως συμφωνία».
Η Λέβιτ είπε ότι η διαπραγματευτική ομάδα θα αποτελείται από τον αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς και τους ειδικούς απεσταλμένους Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, και ότι οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ θα γίνουν το Σαββατοκύριακο «τοπική ώρα» (αντί της Παρασκευής, όπως είχε αναφερθεί αρχικά).
Το Ισραήλ, που υποτίθεται ότι υποχρεωνόταν από την εκεχειρία ΗΠΑ - Ιράν να μη βομβαρδίσει όχι μόνο το Ιράν αλλά και τον Λίβανο, εξαπέλυσε χτες το σφοδρότερο εδώ και πολλά χρόνια κύμα αεροπορικών βομβαρδισμών.
Το ...παιχνίδι των ερμηνειών συνέχισε και ο Τραμπ: Ενώ στην αρχή επιβεβαίωνε ότι βάση για τις διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ είναι το ιρανικό σχέδιο 10 σημείων (που ουσιαστικά περιλαμβάνει όλα τα αιτήματα του Ιράν όπως τα είχε διατυπώσει εξαρχής, πριν τον πόλεμο), στη συνέχεια έκανε νέα ανάρτηση στο Truth Social αναφέροντας ότι η βάση για τις διαπραγματεύσεις είναι οι «15 όροι των ΗΠΑ». Εκεί επανέφερε απαιτήσεις περί «μηδενικού εμπλουτισμού ουρανίου» κ.λπ., που για την Τεχεράνη είναι «κόκκινες γραμμές» τις οποίες δεν προτίθεται να περάσει.
Οι 10 όροι που έχει θέσει το Ιράν ως βάση για τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ είναι σύμφωνα με το ιρανικό «Press TV» οι εξής:
Στην ανακοίνωση του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας υποστηρίζεται ότι το Ιράν «πέτυχε μια σπουδαία νίκη και επέβαλε στην εγκληματική Αμερική την αποδοχή της δικής του πρότασης 10 σημείων». Επίσης, ο πόλεμος των 40 ημερών χαρακτηρίζεται «μία από τις βαρύτερες συνδυασμένες μάχες στην Ιστορία», κατά τις οποίες «το Ιράν και οι σύμμαχοί του σε Λίβανο, Ιράκ, Υεμένη και κατεχόμενη Παλαιστίνη κατάφεραν πλήγματα τέτοιου είδους που η ιστορική μνήμη του κόσμου δεν θα τα ξεχάσει ποτέ»...
Από την άλλη, το φερόμενο «αμερικανικό σχέδιο 15 σημείων» για τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, στο οποίο αναφέρθηκε χτες ο Τραμπ, δεν έχει ανακοινωθεί πλήρως - κατά καιρούς έχουν ανακοινωθεί ορισμένα βασικά σημεία του. Συνδυασμένες πληροφορίες από CNN και «New York Times» αναφέρουν ότι μεταξύ των 15 σημείων είναι τα ακόλουθα:
- Πλήρης αποκήρυξη απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν και μόνιμη δέσμευση ότι δεν θα τα αποκτήσει στο μέλλον.
- Διάλυση των υφιστάμενων πυρηνικών σταθμών σε Νατάνζ, Ισφαχάν, Φορντό.
- Παύση εμπλουτισμού ουρανίου και απομάκρυνση του ήδη εμπλουτισμένου ουρανίου (βάρους περίπου 440 κιλών) από το ιρανικό έδαφος.
- Αυστηροί περιορισμοί στο ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα (σε αριθμό πυραύλων και σε μείωση του βεληνεκούς) ώστε να είναι αμιγώς για «αμυντικούς» σκοπούς.
- Ανοιχτά Στενά του Ορμούζ, χωρίς περιορισμούς ή παρενοχλήσεις.
- Σταδιακή άρση των αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων, με μηχανισμούς επαλήθευσης.
- Πιθανή αμερικανική υποστήριξη σε ιρανικό αυστηρά ενεργειακό (μη στρατιωτικό) πυρηνικό πρόγραμμα.
- Ρήτρες για αυξημένους «διεθνείς ελέγχους» και διαφάνεια στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα για παραγωγή Ενέργειας.
- Δέσμευση του Ιράν για περιορισμό των επιθετικών στρατιωτικών δυνατοτήτων στην περιοχή.
- Αναγνώριση του Ισραήλ από το Ιράν.
Σε ανάρτηση που έκανε χτες το απόγευμα ο Τραμπ στο «Truth Social» επικαλέστηκε την παρακάτω ανακοίνωση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ως «επίσημη ανακοίνωση του Ιράν», όπου γίνεται αναφορά και στο αμερικανικό σχέδιο 15 σημείων και στο ιρανικό σχέδιο 10 σημείων με την εξής διατύπωση: «Απαντώντας στο αδελφικό αίτημα του Πακιστανού πρωθυπουργού Σαρίφ και λαμβάνοντας υπόψη το αίτημα από τις ΗΠΑ για διαπραγματεύσεις στη βάση της πρότασης 15 σημείων, αλλά και της ανακοίνωσης του Προέδρου των ΗΠΑ για αποδοχή του γενικού πλαισίου της πρότασης 10 σημείων του Ιράν ως βάσης για διαπραγματεύσεις, δηλώνω εκ μέρους του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν: Εάν οι επιθέσεις κατά του Ιράν σταματήσουν, οι ισχυρές Ενοπλες Δυνάμεις μας θα σταματήσουν τις αποφασιστικές επιχειρήσεις τους. Για περίοδο δύο εβδομάδων θα καταστεί εφικτή η ασφαλής διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ, σε συντονισμό με τις Ενοπλες Δυνάμεις του Ιράν, υπό τους προσήκοντες τεχνικούς περιορισμούς».
Ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα «Χ» αναφέρθηκε στην εκεχειρία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, τονίζοντας ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε άμεση κατάπαυση του πυρός παντού, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Ο Σαρίφ δεν αναφέρει ούτε την πρόταση 10 σημείων του Ιράν ούτε το σχέδιο 15 σημείων των ΗΠΑ, και η δήλωσή του δεν έχει καμία νύξη σε κάποια συμφωνία με το Ισραήλ. Πακιστανός αξιωματούχος δήλωσε ακολούθως ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να αναμένει να εξασφαλίσει πολλά από τα αιτήματά της, με έμφαση στην ανοικοδόμηση, στις αποζημιώσεις και στην άρση των κυρώσεων, αλλά δεν θα μπορούσε να αναμένει να εξασφαλίσει μια συμφωνία για τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Από την άλλη, το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι συμφώνησε σε κατάπαυση του πυρός με το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία δεν περιλαμβάνει παύση στρατιωτικής δράσης στον Λίβανο, παρότι ο Λευκός Οίκος ανέφερε το αντίθετο... Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε πως η κυβέρνηση Τραμπ είχε ενημερώσει το Ισραήλ ότι κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με το Ιράν τις επόμενες δυο βδομάδες οι ΗΠΑ θα επιμείνουν στην απομάκρυνση του πυρηνικού υλικού, στη διακοπή του εμπλουτισμού και στην εξάλειψη της απειλής των βαλλιστικών πυραύλων, πέρα από την αντιμετώπιση άλλων ζητημάτων.
Στο φόντο αυτών των εξελίξεων, η Σαουδική Αραβία προτίμησε τη μάλλον υπερτιμημένα αισιόδοξη εκδοχή των πραγμάτων, χαιρετίζοντας την συμφωνία Ουάσιγκτον - Τεχεράνης για εκεχειρία δυο βδομάδων. «Το βασίλειο θεωρεί πως η εκεχειρία θα παρουσιάσει μια ευκαιρία για την επίτευξη συνολικής και βιώσιμης αποκλιμάκωσης, ενίσχυση της ασφάλειας στην περιοχή, και πως οποιεσδήποτε επιθέσεις ή πολιτικές που υπονομεύουν την κυριαρχία, την ασφάλεια και τη σταθερότητα των χωρών της περιοχής θα παύσουν». Στην ίδια ανακοίνωση πλέκεται το εγκώμιο των διπλωματών του Πακιστάν και εκφράζεται η ευχή για ευόδωση των προσπαθειών προς την κατεύθυνση επίτευξης «μόνιμης λύσης που θα επιτύχει ασφάλεια και σταθερότητα».
Σήμερα Πέμπτη αναμένεται στην Τεχεράνη η επιμνημόσυνη δέηση για τον τέως ανώτατο ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ, που δολοφονήθηκε από το Ισραήλ στις 28 Φλεβάρη.
Την τελετή αναμένεται να παρακολουθήσει πλήθος κόσμου, με τους διοργανωτές να επισημαίνουν ότι η συμμετοχή των πολιτών θα αποτελεί «ένδειξη πίστης στην Ισλαμική Επανάσταση και σεβασμού στον δολοφονημένο ηγέτη».
Παρόμοια επιμνημόσυνη δέηση επρόκειτο να τελεστεί χτες στην ιερή πόλη των Σιιτών, Κομ, νότια της Τεχεράνης.