Αβάσιμη η θεραπευτική χρήση της κάνναβης και από νέες μελέτες
Σάββατο 28 Μάρτη 2026 - Κυριακή 29 Μάρτη 2026

Τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργηθεί διεθνώς ένα εκτεταμένο λόμπι για τη νομιμοποίηση της κάνναβης για ιατρική χρήση. Παράλληλα, από άλλες πλευρές γίνεται προσπάθεια να αξιοποιηθεί αυτή η διαδικασία για τη νομιμοποίηση του χασίς για κάθε χρήση, έως και τη νομιμοποίηση των ναρκωτικών γενικά. Ιατρική χρήση της κάνναβης επιτρέπεται σήμερα (με διαφορετικούς όρους) σε περισσότερες από 20 χώρες της Ευρώπης και σε 40 πολιτείες των ΗΠΑ. Σε ορισμένες χώρες και αμερικανικές πολιτείες έχει ήδη επέλθει πλήρης νομιμοποίηση, ανεξάρτητα από τον σκοπό της χρήσης. Η χρήση της ονομασίας «θεραπευτική» αντί ιατρική κάνναβη δεν είναι τυχαία. Θέλει να υποβάλει την επικίνδυνη εντύπωση ότι η κάνναβη θεραπεύει. Αν και κανείς έως τώρα δεν έχει υποστηρίξει ότι π.χ. η μορφίνη θεραπεύει τον καρκίνο, υπάρχουν ήδη κάποιοι που υποστηρίζουν ότι η κάνναβη κάνει ακόμα κι αυτό! Αρα όχι μόνο δεν πρόκειται για κάτι επικίνδυνο, αλλά κάνει και καλό.

Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η ιατρική κάνναβη αντιμετωπίζει το άγχος, τη διαταραχή μετατραυματικού στρες (ΔΜΤΣ) ή την κατάθλιψη, σύμφωνα με δύο νέες ερευνητικές εργασίες - ωστόσο, πολλοί άνθρωποι που λαμβάνουν κάνναβη για ιατρικούς σκοπούς χρησιμοποιούν το φάρμακο ακριβώς γι' αυτές τις παθήσεις. Ορισμένες πολιτείες των ΗΠΑ φτάνουν να προτρέπουν τη χρήση κάνναβης ειδικά για άτομα με αυτές τις παθήσεις. Ωστόσο μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο «Lancet Psychiatry» δεν βρήκε επαρκή στοιχεία ότι η κάνναβη είναι αποτελεσματική ή ασφαλής θεραπεία για το άγχος, τη ΔΜΤΣ ή την κατάθλιψη.

Αντίστροφος τρόπος...

Οι επιστήμονες συνέταξαν και ανέλυσαν τα αποτελέσματα 54 τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών που εξέτασαν την κάνναβη για διάφορες ψυχικές παθήσεις. Αυτού του είδους οι δοκιμές αποτελούν το καθιερωμένο πρότυπο για τον προσδιορισμό της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας ενός νέου φαρμάκου. Οι 54 δοκιμές περιγράφηκαν σε άρθρα που δημοσιεύτηκαν μεταξύ 1980 και 2025 και οι περισσότερες απ' αυτές περιλάμβαναν λιγότερους από 100 συμμετέχοντες. Η κάνναβη δεν έδειξε καμία επίδραση στις αγχώδεις διαταραχές, στη ΔΜΤΣ, στη νευρική ανορεξία ή στις ψυχωσικές διαταραχές.

«Ο τρόπος με τον οποίο η κάνναβη για ιατρική χρήση έχει κυκλοφορήσει (σ.σ. στις ΗΠΑ) είναι εντελώς αντίστροφος από τον τρόπο με τον οποίο τα φάρμακα συνήθως κυκλοφορούν στην αγορά», λέει ο ψυχολόγος Τόρι Σπιντλ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins, ο οποίος δεν συμμετείχε στη νέα έρευνα. Συνήθως ένα νέο φάρμακο πρέπει να ολοκληρώσει τουλάχιστον μία τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή πριν εγκριθεί για χρήση από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Αλλά η κάνναβη είναι παράνομη τόσο για ψυχαγωγική όσο και για ιατρική χρήση σε ομοσπονδιακό επίπεδο, πράγμα που σημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο ρυθμίζεται το φάρμακο εξαρτάται από τις επιμέρους πολιτείες.

Χάσμα

«Υπάρχει ένα μεγάλο χάσμα ανάμεσα στον πραγματικό κόσμο και στα ιατρικά στοιχεία», λέει ο Ντιπάκ ντε Σούζα, ψυχίατρος στο Πανεπιστήμιο Γέιλ. Ο ντε Σούζα δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Lancet», αλλά συνυπέγραψε μια ανεξάρτητη ανασκόπηση για την κάνναβη και την ψυχική υγεία, που δημοσιεύτηκε την περασμένη βδομάδα στο «Journal of the American Medical Association». Η ανασκόπηση του ντε Σούζα βρήκε πολύ παρόμοια αποτελέσματα με την ομάδα του Τζακ Γουίλσον, του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, που συνέταξε τη μελέτη του «Lancet» και τόνισε πως η κάνναβη μπορεί στην πραγματικότητα να βλάψει άτομα με ορισμένες ψυχικές παθήσεις: Μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα μανίας σε άτομα με διπολική διαταραχή και τα ψυχωτικά συμπτώματα σε άτομα με ψυχωσικές διαταραχές, όπως η σχιζοφρένεια.

«Και οι δύο καταλήξαμε στο ίδιο συμπέρασμα: Υπάρχουν πολύ λίγα - και ως επί το πλείστον χαμηλής ποιότητας - στοιχεία που να υποστηρίζουν οποιαδήποτε αποτελεσματικότητα των παραγώγων κάνναβης στη θεραπεία διαταραχών ψυχικής υγείας», λέει ο ντε Σούζα.

Συνέπειες

Αντιθέτως, οι αρνητικές επιπτώσεις της κάνναβης έχουν επιβεβαιωθεί επανειλημμένα. Η κάνναβη μειώνει τις πνευματικές ικανότητες, ιδιαίτερα την απομνημόνευση και τη συγκέντρωση της προσοχής. Δεκάδες μελέτες έχουν δείξει ότι «φτιαγμένα» άτομα έχουν χειρότερη απόδοση σε τεστ λειτουργικής μνήμης, συγκριτικά με όταν είναι νηφάλια. Εχει αποδειχθεί ότι η κάνναβη αδυνατίζει τον κινητικό συντονισμό και παρεμβαίνει στη δυνατότητα γρήγορου ελέγχου για εμπόδια στον γύρω χώρο. Χρήση κατά την εγκυμοσύνη, όταν διαμορφώνεται ο εγκέφαλος του εμβρύου, έχει επιπτώσεις στην πνευματική ανάπτυξη του μωρού.

Μελέτη με δείγμα περισσότερους από 1.000 Νεοζηλανδούς έδειξε ότι όσοι άρχισαν να καπνίζουν κάνναβη σε μικρή ηλικία είχαν 8 μονάδες χαμηλότερο δείκτη ευφυίας (IQ) όταν έφτασαν τα 38, αντίθετα με όσους δεν κάπνισαν ποτέ, που είχαν αύξηση μίας μονάδας όταν έφτασαν στην ίδια ηλικία. Αλλη μελέτη με δείγμα 1.600 Αυστραλών μαθητών ηλικίας 14-15 ετών έδειξε ότι τα παιδιά που κάπνιζαν «χόρτο» διέτρεχαν 5 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν στο μέλλον κατάθλιψη ή αγχώδη διαταραχή, ενώ δεν συνέβαινε το αντίστροφο, δηλαδή τα παιδιά με κατάθλιψη να έχουν τάση να χρησιμοποιήσουν κάνναβη.

Οπως αναφέρεται χαρακτηριστικά σε αναφορά που δημοσίευσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Μοριακής Βιολογίας, «...δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη λίστα παθολογιών που μπορούν να θεραπευτούν από βασισμένα στην κάνναβη φάρμακα, καθώς δεν πρόκειται για θεραπεία, αλλά μάλλον για καταπραϋντική αγωγή. Εναπόκειται στους γιατρούς να αποφασίσουν κάτω από ποιες συνθήκες η κάνναβη μπορεί να συνταγογραφείται και ποιοι ασθενείς θα ωφελούνταν από μια τέτοια αγωγή...».


Επιμέλεια:
Σταύρος Ξενικουδάκης
Πηγή: «Scientific American»