Τι συμβαίνει όμως σε συνθήκες πολεμικής οικονομίας, πόσο μάλλον σε συνθήκες ιμπεριαλιστικού πολέμου;

Η πολεμική προετοιμασία οδηγεί σε στρατιωτικοποίηση της οικονομίας. Σημαντικοί πόροι, που θα μπορούσαν να διατεθούν για δημόσια υγεία, πρόληψη, πρωτοβάθμια περίθαλψη και επιστημονική υγειονομική έρευνα κατευθύνονται προς στρατιωτικούς εξοπλισμούς, στρατιωτικές δαπάνες και στρατιωτικοϋγειονομική έρευνα (π.χ. αντιμετώπιση λοιμωδών νοσημάτων και βιολογικών απειλών, μελέτη της φυσιολογίας του ανθρώπινου σώματος σε ακραία περιβάλλοντα, βιοτεχνολογία και ενισχυμένη ανθρώπινη απόδοση). Ισχύει στο ακέραιο το σύνθημα «Δώστε λεφτά για την Υγεία και όχι του πολέμου τα σφαγεία».

Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος επιταχύνει την αποδιάρθρωση των όποιων παροχών των δημόσιων συστημάτων Υγείας π.χ. επιδεινώνει τις χρόνιες ασθένειες και διακόπτει τα όποια προγράμματα πρόληψης και εμβολιασμών. Δεν θα μπορεί με την ίδια «ευκολία» να παρακολουθηθεί το πρόβλημα υγείας ενός ανθρώπου έστω και μέσα από απλές απαραίτητες για τη ζωή του πράξεις π.χ. συνταγογράφηση βασικών φαρμάκων. Η υγεία των λαών μετατρέπεται σε «παράπλευρη απώλεια» των γεωπολιτικών και οικονομικών ανταγωνισμών των αστικών τάξεων.

Οι επιπτώσεις του ίδιου του ιμπεριαλιστικού πολέμου αφορούν άμεσες απώλειες ανθρώπινων ζωών από στρατιωτικές επιχειρήσεις, καταστροφή υγειονομικών υποδομών, όπως νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας, εργαστήρια και δίκτυα παροχής φαρμάκων.

Η εμπειρία πολλών πολεμικών συγκρούσεων δείχνει ότι ο πόλεμος μπορεί να οδηγήσει σε εκτεταμένες υγειονομικές κρίσεις. Μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών και προσφυγιά δημιουργούν συνθήκες επιδημιών, υποσιτισμού, έλλειψης υγειονομικής περίθαλψης και ψυχικές διαταραχές. Η καταστροφή υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης, η έλλειψη βασικών φαρμάκων δημιουργούν συνθήκες για την επανεμφάνιση ασθενειών που είχαν σχεδόν εξαφανιστεί.

Τις 20 τελευταίες ημέρες ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει καταγράψει 46 επιθέσεις σε υγειονομικές μονάδες με 34 νεκρούς υγειονομικούς σε Ιράν και Λίβανο, ενώ τα δύο τελευταία χρόνια η μαρτυρική Γάζα έχει χιλιάδες νεκρούς υγειονομικούς, το 94% των νοσοκομείων της κατεστραμμένο ή με μεγάλες ζημιές και υπολογίζεται πως υπάρχει έλλειψη στο 46% των αναγκαίων φαρμάκων. Ολοι καταλαβαίνουν τι μπορεί να συμβεί σε ενδεχόμενο χτυπήματος πυρηνικών εγκαταστάσεων ή χρήσης πυρηνικών όπλων, σενάριο για το οποίο ο ΠΟΥ ετοιμάζει προσωπικό και καταρτίζει σχέδια αντιμετώπισης (έκθεσης σε ραδιενέργεια, μαζικών θυμάτων και υγειονομικών κρίσεων). Οι υγειονομικές συνέπειες θα είναι τεράστιες και μακροχρόνιες.

Ηδη οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και το ενδεχόμενο κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους για την παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού φαρμάκων. Από τη μία πλευρά, πολλά κρίσιμα φάρμακα (π.χ. αντικαρκινικά) που μεταφέρονται αεροπορικώς απαιτούν αυστηρή ψυχρή αλυσίδα (σύστημα εφοδιασμού, αποθήκευσης και μεταφοράς υπό ελεγχόμενες χαμηλές θερμοκρασίες), γεγονός που καθιστά δύσκολη τη διανομή τους από άλλη κατεύθυνση. Περίπου το 20% του παγκόσμιου αεροπορικού φορτίου (άρα και φαρμάκων ή υγειονομικού υλικού) διέρχεται από περιοχές που επηρεάζονται από τη σύγκρουση. Μεγάλο μέρος των χημικών αντιδραστηρίων και ενδιάμεσων προϊόντων της φαρμακοβιομηχανίας βασίζεται σε πετροχημικές πρώτες ύλες. Ετσι, τυχόν περιορισμός της ροής πετρελαίου μπορεί να αυξήσει το κόστος παραγωγής και να εντείνει τις ελλείψεις. Η Ινδία, που παράγει περίπου το 20% των παγκόσμιων γενόσημων φαρμάκων (και προμηθεύει περίπου το 40% της αγοράς των ΗΠΑ), διαθέτει αποθέματα τελικών προϊόντων μόλις 3 - 6 μηνών, γεγονός που δημιουργεί ανησυχία αν διακοπούν οι ροές πρώτων υλών. Καθόλου άσχετη, λοιπόν, δεν είναι η κατασκευή βιομηχανικού συγκροτήματος παραγωγής φαρμάκων και φαρμακευτικών πρώτων υλών στην Τρίπολη από την «DEMO S.A. Pharmaceutical Industry», που εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας (στρατηγική που ενισχύθηκε ιδιαίτερα μετά την πανδημία και τον ρωσοουκρανικό πόλεμο), αφού η ΕΕ παρουσιάζει σημαντική εξάρτηση από Κίνα και Ινδία για την παραγωγή δραστικών φαρμακευτικών ουσιών. Ο κίνδυνος να δημιουργηθούν σοβαρές ελλείψεις σε βασικά φάρμακα είναι υπαρκτός. Για τον λόγο αυτό, η ανάπτυξη εγχώριας και ευρωπαϊκής παραγωγικής ικανότητας στον φαρμακευτικό τομέα αποτελεί κρίσιμο στοιχείο που αποτυπώνεται στην Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Αμυντική Βιομηχανία (!).

Καθόλου τυχαία με τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο επίσης δεν είναι:

• Η αναβάθμιση του ρόλου των στρατιωτικών νοσοκομείων αλλά και διάφορων γενικών νοσοκομείων που διαθέτουν κέντρα τραύματος ή νοσοκομείων περιοχών που εδρεύουν κοντά σε βάσεις (Αλεξανδρούπολη, Λάρισα κ.λπ.).
• Η κατάργηση της αναβολής στράτευσης μέχρι τα 33 για τους γιατρούς και η υποχρεωτική θητεία στα 27 έτη εντάσσεται στη γενικότερη προσαρμογή της στρατολογικής πολιτικής στις συνθήκες αυξημένων γεωπολιτικών ανταγωνισμών. Η ταχύτερη ένταξη επιστημονικού προσωπικού, όπως οι γιατροί, στο υγειονομικό δυναμικό των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων δεν είναι άσχετη με την όποια πολεμική κινητοποίηση.
• Η έτσι κι αλλιώς ένταξη των δημόσιων νοσοκομείων ως κρατικών ιδρυμάτων στην όποια πολεμική εξέλιξη, ο διαχρονικός ιδιαίτερος ρόλος του ΕΚΑΒ λόγω της φύσης και του εξοπλισμού του όπως και η τοποθέτηση σε θέσεις διοικητών νοσοκομείων ή ακόμα και ολόκληρων υγειονομικών περιφερειών διάφορων απόστρατων αξιωματικών του Στρατού και της Αστυνομίας. Επίσης συνεχίζονται οι ασκήσεις ετοιμότητας και επιχειρησιακής ανταπόκρισης σε έκτακτες ανάγκες στα νοσοκομεία.

To «όραμα» της ΕΕ για τον πόλεμο είναι γνωστό, αφού ενισχύοντας την πολεμική οικονομία και προετοιμασία, διαθέτει πάνω από 800 δισ. ευρώ για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης. Στην Υγεία όμως το «όραμα» της ΕΕ είναι λιγότερο γνωστό και περιγράφεται γλαφυρά στην απόφαση του Συμβουλίου της ΕΕ με τίτλο «Πολιτική της ΕΕ για την Υγεία», όπου αναφέρεται: «Υγεία και οικονομική ανθεκτικότητα, με σκοπό την αύξηση της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων και της ικανότητας αντίδρασης σε κρίσεις».

Με δύο λόγια, στόχος της ΕΕ και των χρηματοδοτήσεών της είναι η «αντιμετώπιση κρίσεων» που, σημειωτέον, τέτοια είναι ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος. Πρόκειται για αντιδραστικό προσανατολισμό που στόχο έχει να διαιωνίζεται ένα δημόσιο σύστημα Υγείας δραματικά πίσω από τις ανάγκες και εμπορευματοποημένο, προκειμένου να κερδοφορούν οι ιδιωτικοί όμιλοι που δραστηριοποιούνται τόσο εντός, όσο και εκτός και από κοινού με το δημόσιο σύστημα Υγείας. Τα αποτελέσματα αυτής της αστικής πολιτικής τα βιώνουμε ήδη, αφού για τον λαό αρκεί κάποιος να δει τα στοιχεία για να κατανοήσει πως σε ιμπεριαλιστική ειρήνη μόνιμο θύμα είναι οι λαοί μιας και:

Παγκοσμίως, η διαφορά στο προσδόκιμο ζωής μεταξύ των φτωχότερων και πλουσιότερων χωρών φτάνει τα 30 χρόνια, 4,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πλήρη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες Υγείας, ενώ οι φτωχότεροι πληθυσμοί έχουν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου πριν τα 70 έτη.

Στην ΕΕ το 30% δηλώνει ότι δεν έλαβε την αναγκαία ιατρική φροντίδα λόγω κόστους, χρόνου αναμονής ή απόστασης, ενώ οι άνθρωποι χαμηλού εισοδήματος έχουν διπλάσια πιθανότητα να εμφανίσουν χρόνιες ασθένειες.

Στην Ελλάδα, περίπου 35% - 40% των συνολικών δαπανών Υγείας πληρώνεται άμεσα από τους πολίτες με out of pocket πληρωμές (το άλλο 30% αποτελείται από εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία και το υπόλοιπο 30% από τον κρατικό προϋπολογισμό), ενώ οι ασθενείς συχνά περιμένουν μήνες για χειρουργεία ή εξειδικευμένες εξετάσεις, γεγονός που ωθεί πολλούς να στραφούν στον ιδιωτικό τομέα.

Αυτά είναι τα αποτελέσματα της ιμπεριαλιστικής ειρήνης και μπορεί να καταλάβει ο καθένας ότι τα αποτελέσματα ενός ιμπεριαλιστικού πολέμου θα φέρουν μεγαλύτερες ανισότητες. Οταν λοιπόν η ΝΔ και τα αστικά κόμματα επικαλούνται το «εθνικό συμφέρον» και τις συμμαχικές υποχρεώσεις, υλοποιούν με συνέπεια τις στρατηγικές επιδιώξεις της ελληνικής αστικής τάξης για αναβάθμιση του ρόλου της στη γεωπολιτική σκακιέρα και βάζουν φαρδιά - πλατιά την υπογραφή τους και για την επιδείνωση της υγείας του λαού. Σύνορα, άλλωστε, της αστικής τάξης είναι μέχρι εκεί που απλώνονται οι μπίζνες του κεφαλαίου. Ετσι και οι οικονομικές μπίζνες στην Υγεία που ακολουθούν κατά γράμμα τις πολιτικές - στρατιωτικές. Γι' αυτό και καθόλου τυχαίες δεν είναι οι κινήσεις του υπουργού Υγείας Αδ. Γεωργιάδη που - πέρα από το να ξεχειλίζει υπερηφάνεια για τη φονική μηχανή του Ισραήλ - έχει υπογράψει Μνημόνιο Συνεργασίας με το υπουργείο Υγείας του Ισραήλ από τον Απρίλη του 2024, ενώ τον Νοέμβριο του 2024 υποδέχτηκε τον υπουργό Υγείας της Σαουδικής Αραβίας (αφήνοντας στην άκρη τις ευαισθησίες του για τα δικαιώματα των γυναικών) δηλώνοντας: «Η Σαουδική Αραβία αποτελεί πλέον μια χώρα που έχει πολλά να μας διδάξει».

Ο λαός μας πρέπει να πάρει θέση απέναντι στην πολιτική που θυσιάζει τη ζωή και την υγεία του. Να δυναμώσει τη διεκδίκηση για τα ταξικά του συμφέροντα, τις δικές του ανάγκες, να μεγαλώσει η αλληλεγγύη. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, στις γειτονιές του Σικάγο και της Νέας Ορλεάνης γράφτηκε ένα σύνθημα σε έναν τοίχο που το ΚΚΕ το υιοθέτησε, το έκανε αφίσα και μήνυμα αγώνα. Εγραφε πως «ο χειρότερος ιός είναι ο καπιταλισμός». Γιατί αυτό το απάνθρωπο σύστημα λογαριάζει την ανθρώπινη ζωή σαν αναλώσιμο υλικό, την εργατική δύναμη ως εμπόρευμα που η αναπαραγωγή της θα μπαίνει πάντα στην προκρούστεια κλίνη του κόστους - οφέλους. Εκεί βρίσκεται η ρίζα της μεγάλης αντίφασης της εποχής μας, του εκμεταλλευτικού συστήματος μέσα στο οποίο ζούμε και γίνεται όλο και χειρότερο, όλο και πιο καταπιεστικό για την πλειοψηφία του λαού μας.

Η διέξοδος βρίσκεται στην πάλη για την ανατροπή της πολιτικής που γεννά πολέμους, φτώχεια και εμπορευματοποίηση της Υγείας. Σήμερα περισσότερο από ποτέ χρειάζεται να δυναμώσει η συμπόρευση με το ΚΚΕ, να ισχυροποιηθεί η πάλη για τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό, την κοινωνία όπου η υγεία και η ζωή του ανθρώπου λογαριάζονται στο μπόι των αναγκών του.