Από χτύπημα στο Ομάν |
Στην Ευρώπη το φυσικό αέριο αυξήθηκε κατά τουλάχιστον 35% μέσα στο τελευταίο 24ωρο. Το πετρέλαιο Brent έφτασε χτες τα 115 δολάρια το βαρέλι ειδικά μετά τα σθεναρά ιρανικά αντίποινα στο τεράστιο διυλιστήριο του Κατάρ, στο Ρας Λαφάν, αργά το βράδυ της Τετάρτης, προκαλώντας την επιδείνωση στις διπλωματικές σχέσεις Τεχεράνης - Ντόχας και στη χτεσινή απέλαση του στρατιωτικού ακολούθου της ιρανικής πρεσβείας στο Κατάρ. Το πετρέλαιο Δυτικού Τέξας (West Texas) έφτασε χτες στα 96,32 δολάρια ανά βαρέλι.
Το Κατάρ ανακοίνωσε χτες πως σημειώθηκαν «εκτεταμένες ζημιές» στις εγκαταστάσεις και ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του εμιράτου, Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε χτες με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χ. Φιντάν, απέρριψε τον ισχυρισμό του Ιράν ότι οι επιθέσεις της Τετάρτης σε καταριανές εγκαταστάσεις φυσικού αερίου στόχευαν αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή. Καταδίκασε την επίθεση, προβλέποντας ότι θα έχει «μεγάλες επιπτώσεις» στον παγκόσμιο ανεφοδιασμό.
Η εκτίναξη της ακρίβειας στα καύσιμα σε πολλές χώρες ασκεί ταυτόχρονα και πιέσεις στις ΗΠΑ, με τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ να μην αποκλείει, στη δεδομένη συγκυρία, οι ΗΠΑ να άρουν τις κυρώσεις... στο ιρανικό πετρέλαιο (!) τουλάχιστον αυτό που μεταφέρουν δεξαμενόπλοια που εγκλωβίστηκαν στα Στενά του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού. Ο ίδιος εκτίμησε πως η ποσότητα ιρανικού πετρελαίου ανέρχεται σε περίπου 140.000.000 βαρέλια και πως αυτό «αντιστοιχεί σε 10 μέρες έως δύο βδομάδες προσφοράς». Τόνισε ότι η ένταξη αυτού του πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά θα μπορούσε να συγκρατήσει τις τιμές για τις επόμενες 10 έως 14 ημέρες. Υπενθύμισε δε με νόημα πως την περασμένη βδομάδα αποφασίστηκε η άρση των αμερικανικών κυρώσεων για 30 μέρες και στο ρωσικό πετρέλαιο (στο πλαίσιο προσπάθειας να συγκρατηθούν κατά το δυνατόν οι μεγάλες αυξήσεις στις τιμές «μαύρου χρυσού»).
Ο Μπέσεντ παράλληλα δεν έκρυψε πως οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να πάρουν και άλλα μέτρα για την αύξηση της προσφοράς, συμπεριλαμβανομένης μιας μονομερούς αποδέσμευσης αποθεμάτων από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου, πέρα από την πρόσφατη συντονισμένη απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τις χώρες της «Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας». Ανέφερε επίσης ότι ο Πρόεδρος Τραμπ θα συναντηθεί στον Λευκό Οίκο με την Γιαπωνέζα πρωθυπουργό, Σανάε Τακαΐτσι, για να συζητήσουν τη συμμετοχή του ιαπωνικού ναυτικού στη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου η Ιαπωνία προμηθεύεται το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου της.
Λίγο μετά τη δήλωση αυτή, έξι σύμμαχοι των ΗΠΑ, (Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Ιταλία, Ιαπωνία) δήλωσαν χτες έτοιμες να «συμβάλουν σε κατάλληλες προσπάθειες για την ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ» δίχως περαιτέρω διευκρίνιση.
Στο Ιράν πάντως μελετούν ολοένα και περισσότερο το ενδεχόμενο αλλαγής του καθεστώτος στα Στενά του Ορμούζ μετά τον πόλεμο, σχεδιάζοντας θέσπιση τελών διέλευσης και φόρων ή και κυρώσεων ειδικά σε χώρες που είναι εχθρικές απέναντι στο Ιράν. Επιπλέον ο Ιρανός πρέσβης στον ΟΗΕ στη Ν. Υόρκη, Αμίρ Ιραβανί, με επιστολή του στον ΓΓ του ΟΗΕ ανακοίνωσε πως η χώρα του διεκδικεί αποζημιώσεις από τα ΗΑΕ επειδή παραχωρούν το έδαφός τους στις ΗΠΑ για επιθέσεις εναντίον του.
Ο Ιρανός πρώην Αντιπρόεδρος (2021-2024) Μοχάμεντ Μοκμπέρ τόνισε πως μπορεί η Δύση να επέβαλε κυρώσεις και περιορισμούς στο Ιράν έως τώρα, αλλά μετά το τέλος του σημερινού πολέμου η Τεχεράνη θα μπορούσε να γίνει εκείνη που θα επιβάλλει κυρώσεις σε άλλα κράτη «από θέση ισχύος, περιφερειακά και διεθνώς».
Στη Σαουδική Αραβία, εκπρόσωπος διαχείρισης των εργασιών στο λιμάνι Γιανμπού της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα ανακοίνωσε πως ξανάρχισαν χτες το απόγευμα οι αποστολές πετρελαίου μετά από μία μικρή διακοπή που οφειλόταν στη συντριβή ενός drone στο διυλιστήριο SAMREF. Οι σαουδαραβικές αρχές προσπαθούν να αυξήσουν τις εκφορτώσεις πετρελαίου από το συγκεκριμένο λιμάνι για να αποφύγουν τα κλειστά Στενά του Ορμούζ.
Στο μεταξύ, ασιατικά διυλιστήρια πετρελαίου ζήτησαν από τη Σαουδική Αραβία να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο τιμολογεί το αργό που προμηθεύονται, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει διαταράξει το παραδοσιακό σύστημα. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Bloomberg, οι μεγαλύτεροι αγοραστές σαουδαραβικού πετρελαίου θέλουν το αργό να τιμολογείται με βάση τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης Brent στο Intercontinental Exchange, αντί για έναν συνδυασμό των δεικτών αναφοράς Dubai και Oman.
Στο Κουβέιτ επίθεση drone προκάλεσε χτες φωτιά στο διυλιστήριο «Mina al Ahmadi», που απέχει περίπου 50 χλμ. νοτίως της Πόλης του Κουβέιτ. Από την επίθεση δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί. Ωστόσο το απόγευμα, η «Kuwait Petroleum Corp» ανέστειλε τη λειτουργία των διυλιστηρίων «Mina Abdullah» και «Mina Al-Ahmadi».
Στα ΗΑΕ το υπουργείο Αμυνας ανακοίνωσε πως αναχαιτίστηκαν χτες τουλάχιστον επτά βαλλιστικοί πύραυλοι και 15 drone προερχόμενα από το Ιράν. Επίσης, η πετρελαϊκή εταιρεία του Αμπου Ντάμπι, ADNOC, αποδοκίμασε έντονα τα προχτεσινά αντίποινα του Ιράν σε ενεργειακές εγκαταστάσεις χωρών της περιοχής υποστηρίζοντας πως ήταν «αδικαιολόγητες, απρόκλητες και παράνομες».
Στο Ομάν ο υπουργός Εξωτερικών Μπαντ αλ Μπουσαΐντι, με άρθρο του στον «Economist», κατηγόρησε την κυβέρνηση Τραμπ ότι «επέτρεψε στον εαυτό της να παρασυρθεί» στον πόλεμο από το Ισραήλ, σε μια περίοδο που μια συμφωνία φαινόταν «πραγματικά εφικτή».
Σε αυτό το φόντο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε χτες βράδυ πως εγκρίθηκαν πωλήσεις όπλων έναντι τουλάχιστον 16 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κουβέιτ, δύο χώρες του Κόλπου που επλήγησαν από τις επιπτώσεις του πολέμου εναντίον του Ιράν.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μ. Ρούμπιο ισχυρίστηκε πως υφίσταται «επείγουσα κατάσταση που απαιτεί την άμεση πώληση» σε αυτές τις χώρες, επικαλούμενος «το συμφέρον της εθνικής ασφαλείας των ΗΠΑ», ώστε να παρακαμφθεί το Κογκρέσο που κανονικά έπρεπε να εγκρίνει ή να απορρίψει αυτή την πρόταση.