Αυτός είναι ο «βαρύς λογαριασμός» που κρύβεται πίσω από τις πανηγυρικές δηλώσεις για «ενεργειακή ασφάλεια» και «αυτάρκεια», λογαριασμός που φουσκώνει ασταμάτητα και τον οποίο δεν καλούνται να πληρώσουν οι επιχειρηματικοί όμιλοι όπως οι «Chevron», «ExxonMobil» ή «Venture Global» που ετοιμάζουν ενεργειακές μπίζνες στην Ελλάδα, αλλά οι εργαζόμενοι και τα λαϊκά νοικοκυριά στη χώρα και σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters, το κόστος για τα επιπλέον φορτία LNG που χρειάζονται τα κράτη της ΕΕ μόνο για να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους το καλοκαίρι ανέβηκε σε 10,1 δισ. δολάρια μέσα σε λίγες μέρες - από 6,7 δισ. την προηγούμενη Παρασκευή. Για το σύνολο της αναπλήρωσης αποθεμάτων κατά τη θερινή περίοδο (67 bcm), ο λογαριασμός έφτασε τα 40 δισεκατομμύρια δολάρια.
Τα αποθέματα της Ευρώπης βρίσκονταν ήδη σε κρίσιμα χαμηλά επίπεδα (γύρω στο 30% της χωρητικότητας) με το τέλος της φετινής χειμερινής περιόδου. Σύμφωνα με την S&P Global Energy, το μερίδιο του LNG στον εφοδιασμό της Ευρώπης αναμένεται να φτάσει στο 45% της συνολικής κατανάλωσης φέτος, δηλαδή 174 bcm, ισοδύναμο με περίπου 1.800 δεξαμενόπλοια. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτούνται 180 φορτία περισσότερα σε σχέση με πέρυσι, σύμφωνα με αναλυτές. Περιττό βέβαια να πούμε ότι οι εφοπλιστές και λοιποί ήδη τρίβουν τα χέρια τους για την εκτίναξη των τιμών...
Κι αυτό σε συνθήκες όπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς LNG που μέχρι πρότινος διερχόταν από το Στενό του Ορμούζ βρίσκεται πλέον υπό απειλή. Εκτιμάται πως μια παρατεταμένη διαταραχή θα μπορούσε να τινάξει το TTF στα 92 ευρώ ανά MWh, ενώ η ING Bank και η UniCredit μιλούν για σενάρια πάνω από τα 100 ευρώ.
Παρά την προσπάθεια της κυβέρνησης να τα παρουσιάσει όλα αυτά περίπου ως «φυσικό φαινόμενο», αυτά αποτελούν και συνέπεια του «ενεργειακού πολέμου» που μαίνεται, μετά και τις κυρώσεις και στη Ρωσία στο πλαίσιο της προσπάθειας «απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο». Στόχος που υποτίθεται πως αποτελούσε προϋπόθεση για την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ και τώρα αποδεικνύεται ότι οδηγεί στην εξάρτηση της Ευρώπης από το πανάκριβο και κατά βάση αμερικάνικο LNG. Το ελεύθερο εμπόριο LNG στο spot market (δηλαδή με αγορές σε πραγματικό χρόνο, που εξαρτώνται άμεσα από τις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών), που οι Αμερικάνοι και η Κομισιόν παρουσίαζαν ως εγγύηση ευελιξίας, αποδεικνύεται μηχανισμός μεταφοράς των κινδύνων των ιμπεριαλιστικών πολέμων απευθείας στους λογαριασμούς των εργαζομένων.
Είναι ενδεικτικό πως πριν από την αποκαλούμενη «ενεργειακή κρίση» του 2022, μόλις το 10% έως 20% των ευρωπαϊκών προμηθειών φυσικού αερίου γινόταν μέσω της spot αγοράς, ενώ σήμερα το 50% του φυσικού αερίου που καταναλώνει η Ευρώπη αγοράζεται πλέον στη spot αγορά. Με άλλα λόγια, η ΕΕ που διακήρυξε ότι απελευθερώνεται από την «ενεργειακή ομηρία» βρίσκεται πλέον πολύ πιο εκτεθειμένη στις διακυμάνσεις της διεθνούς αγοράς Ενέργειας, κίνδυνο που αναγνώριζαν και ΕΕ και κυβερνήσεις και «αποδέχτηκαν», στα πλαίσια του ενεργειακού πολέμου.
Την ίδια ώρα, η πραγματικότητα διαψεύδει και τα κυβερνητικά πανηγύρια για την «ενεργειακή ασφάλεια» που προσφέρει ο «Κάθετος Διάδρομος» και τα υπόλοιπα σχέδια των Ευρωατλαντικών. Αναλυτές, όπως π.χ. της Montel επισημαίνουν ρητά ότι η Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στην τρέχουσα κρίση διότι διαθέτει μικρή αποθηκευτική ικανότητα, βαριά εξάρτηση από spot εισαγωγές και ελάχιστα περιθώρια ελιγμών σε περίπτωση παρατεταμένης διαταραχής στις θαλάσσιες μεταφορές. Η χώρα που διαφημίζεται ως «ο πιο αξιόπιστος ενεργειακός κόμβος» της περιοχής είναι ταυτόχρονα μια από τις πιο εκτεθειμένες στις κρίσεις που γεννά αυτή ακριβώς η στρατηγική επιλογή.
Το LNG που υποτίθεται ότι θα διοχετεύει η Ελλάδα μέσω του «Κάθετου Διαδρόμου» εν μέρει προέρχεται από το Κατάρ, χώρα της οποίας οι εγκαταστάσεις LNG έχουν ήδη πληγεί από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ενώ το μέλλον λειτουργίας του «Κάθετου Διαδρόμου» παραμένει «στον αέρα», καθώς τα παζάρια εντείνονται. Μέσα στη βδομάδα, πραγματοποιήθηκε τεχνική σύσκεψη μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς και των Ρυθμιστικών Αρχών των πέντε χωρών που συμμετέχουν στον σχεδιασμό του «Κάθετου Διαδρόμου» φυσικού αερίου, η οποία ολοκληρώθηκε χωρίς να καταλήξει σε λύση για τα ρυθμιστικά ζητήματα που εξακολουθούν να περιορίζουν την εμπορική λειτουργία του έργου.
Οι Βρυξέλλες, που είχαν δεσμευτεί δημοσίως στην Ουάσιγκτον να «άρουν τα εμπόδια» στην αξιοποίηση του Διαδρόμου, επαναφέρουν ζητήματα συμβατότητας με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο και μιλούν για «συνολική επανεξέταση», με τους ανταγωνισμούς να φουντώνουν.
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, το Eurogroup της 10ης Μαρτίου - με παρουσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας - έχει βάλει στην κορυφή της ατζέντας του το ενεργειακό κόστος.
Στο μεταξύ, η Μόσχα εξετάζει το ενδεχόμενο να σταματήσει άμεσα τις εξαγωγές φυσικού αερίου στην Ευρώπη, αντί να περιμένει να τεθούν πρώτα σε εφαρμογή οι ευρωπαϊκοί περιορισμοί και στη συνέχεια η πλήρης απαγόρευση στις προμήθειες του ρωσικού φυσικού αερίου.
Το 2025, οι εξαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την ΕΕ μειώθηκαν κατά 44%, φθάνοντας τα 18 δισ. κυβικά μέτρα. Ωστόσο, στα τέλη του περασμένου έτους, η Ρωσία εξακολουθούσε να είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής LNG στην Ευρώπη, μετά τις ΗΠΑ.
Η εγκληματική επίθεση των ΗΠΑ - Ισραήλ στο Ιράν εντείνει τον εφιάλτη της ακρίβειας, κι ενώ ένα νέο κύμα ανατιμήσεων σημειώθηκε το προηγούμενο διάστημα.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση εμπαίζει, με τον αρμόδιο υπουργό Ανάπτυξης Τ. Θεοδωρικάκο να δηλώνει πως «δεν υπάρχει περίπτωση να γίνει δεκτή καμία μορφή ασυδοσίας» σε πρατήρια και σούπερ μάρκετ και πως η κυβέρνηση θα πάρει μέτρα. Τα ίδια δηλαδή που έλεγαν και με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία ή το περασμένο καλοκαίρι και πάλι με αφορμή την επίθεση στο Ιράν, αλλά το αποτέλεσμα είναι ο μισθός να τελειώνει στις 20 του μήνα και χιλιάδες νοικοκυριά να προσπαθούν να καλύψουν τις ανάγκες τους όπως μπορούν.