Μέρα με τη μέρα φουντώνουν οι φλόγες του πολέμου που εξαπέλυσαν απρόκλητα ΗΠΑ και Ισραήλ στις 28/2 κατά του Ιράν, απειλώντας να συμπαρασύρουν πολλές χώρες στη Μέση Ανατολή, την Ανατολική Μεσόγειο και ευρύτερα. Από χτες στο κάδρο φάνηκε να μπαίνει και η περιοχή του Νοτίου Καυκάσου, έπειτα από επιθέσεις δύο drone σε αεροδρόμιο του Αζερμπαϊτζάν που απείχε 10 χλμ. από τα σύνορα με το Ιράν.

Το υπουργείο Αμυνας του Αζερμπαϊτζάν εμφανίστηκε πεπεισμένο πως πίσω από την επίθεση ήταν το Ιράν, ανακοινώνοντας ότι το πλήγμα ιρανικών drone στην περιοχή του αζέρικου θύλακα Ναχιτσεβάν, στην οποία τραυματίστηκαν δύο άνθρωποι, «δεν θα μείνει αναπάντητη».

Το Αζερμπαϊτζάν δεν φιλοξενεί αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και η Τεχεράνη έχει δηλώσει επίσημα πως επιτίθεται μόνο σε κράτη με αμερικανικές βάσεις, έτσι διέψευσαν συμμετοχή τους στο συμβάν.

Πάντως υπενθυμίζεται ότι υπάρχει αζέρικος θύλακας στα σύνορα με το Ιράν, το Ναχιτσεβάν, που διαχωρίζεται από την υπόλοιπη αζερική επικράτεια μέσω της επαρχίας Σιουνίκ της Αρμενίας. Εκεί προωθείται συμφωνία των ΗΠΑ με το Αζερμπαϊτζάν και την Αρμενία για τον Διάδρομο Ζανγκεζούρ, που μετονομάστηκε σε «Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία» (TRIPP).

Οι ΗΠΑ θα μισθώσουν τη διαδρομή για έως 99 χρόνια και θα την ελέγχουν επιχειρηματικά και γεωπολιτικά. Η πρόταση προβλέπει έναν ενεργειακό, οδικό και σιδηροδρομικό διάδρομο κατά μήκος των συνόρων της Αρμενίας με το Ιράν (αρμενική επαρχία Σιουνίκ), που θα συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με τον αζέρικο θύλακα του Ναχιτσεβάν.

Το Ιράν διαφωνεί με τον Διάδρομο γιατί δεν θα τον ελέγχει και υπερασπίζεται τις υπάρχουσες εμπορικές διαδρομές. Ο Διάδρομος ωφελεί και την Τουρκία - επίσης «σύμμαχο» του Αζερμπαϊτζάν - που αποκτά άμεση σύνδεση με το Αζερμπαϊτζάν και πρόσβαση στην Κασπία και την Κεντρική Ασία.

Ηδη, όπως είχε γίνει χτες γνωστό από τοπικά ΜΜΕ, το Αζερμπαϊτζάν έχει θέσει τον στρατό του σε αυξημένη ετοιμότητα μάχης και έχει αναπτύξει στρατεύματα στα σύνορα με το Ιράν. Η αεράμυνα κατά μήκος των συνόρων έχει επίσης ενισχυθεί, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων που έχουν σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση drones.

Το Μπακού «προετοιμάζει τα αντίμετρα που είναι απαραίτητα για να προστατεύσει την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία της χώρας μας, προκειμένου να εγγυηθεί την ασφάλεια των πολιτών και των μη στρατιωτικών υποδομών», αναφέρει το υπουργείο Αμυνας, προσθέτοντας ότι «οι πολεμικές αυτές ενέργειες δεν θα μείνουν αναπάντητες».

Εντονη ήταν η αντίδραση του Αζέρου Προέδρου, Ιλχάμ Αλίγιεφ, ο οποίος, αφού συγκάλεσε σύσκεψη ασφαλείας σχετικά με την επίθεση drones, δήλωσε πως «οποιαδήποτε εχθρική δύναμη θα νιώσει όλη τη δύναμη της "Σιδηράς Γροθιάς" μας». Και στη συνέχεια συμπλήρωσε πως οι ένοπλες δυνάμεις του Αζερμπαϊτζάν «έχουν τεθεί στο ανώτατο επίπεδο μάχιμης ετοιμότητας και είναι έτοιμες να εκτελέσουν οποιαδήποτε απαιτούμενη επιχείρηση».

«Το Ιράν μας ζήτησε βοήθεια για την εκκένωση του διπλωματικού του προσωπικού από τον Λίβανο, και το κάναμε. Λιγότερο από δύο ώρες αργότερα, βομβάρδισαν το αεροδρόμιό μας στο Ναχιτσεβάν», είπε ακόμη ο Αλίγιεφ.

Μολονότι η Τεχεράνη από την πρώτη ώρα διέψευσε πως είναι υπεύθυνη ή ότι εμπλέκεται με οποιονδήποτε τρόπο, η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν αντέδρασε οργισμένα θεωρώντας την επίθεση «τρομοκρατική», έχοντας στο πλευρό της και την σύμμαχο Τουρκία που εξέφρασε επίσης την αντίθεσή της στη στοχοποίηση χωρών της περιοχής.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, επικοινωνώντας το απόγευμα της Πέμπτης με τον Αζέρο ομόλογό του, αποποιήθηκε κάθε ευθύνη. Υπέδειξε δε ως πιθανό υπαίτιο το Ισραήλ, θεωρώντας το «αδίστακτο» και έτοιμο να κάνει τα πάντα, εννοώντας και προβοκάτσια, για να διαταράξει τις καλές σχέσεις του Ιράν με γειτονικές χώρες.

Νωρίτερα αξιωματούχοι στο Ιράν κατηγόρησαν το Ισραήλ και τις ΗΠΑ ότι στοχοποιούν «εσκεμμένα» ζώνες αμάχων. «Ο λαός μας σφαγιάζεται βάναυσα καθώς οι επιτιθέμενοι στοχοποιούν εσκεμμένα ζώνες αμάχων και κάθε μέρος για το οποίο πιστεύουν ότι θα προξενήσει τον μέγιστο πόνο και τις μέγιστες ανθρώπινες απώλειες», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Ισμαΐλ Μπαγαΐ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα «X», με τον νέο συνολικό απολογισμό των ιρανικών αρχών να κάνει χτες λόγο για τουλάχιστον 1.230 νεκρούς (ανάμεσά τους τουλάχιστον 182 παιδιά), χιλιάδες τραυματίες και πολλούς εκτοπισμένους.

Από την πλευρά τους, οι Ιρανοί Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι στοχοποίησαν το Διεθνές Αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν στο Ισραήλ όπως και αεροπορική βάση στην περιοχή, κατά την έκτη ημέρα του πολέμου. Ανέφεραν πως χρησιμοποίησαν πυραύλους Khorramshahr-4, που μετέφεραν οβίδα ενός τόνου. Ο ιρανικός στρατός ανακοίνωσε επίσης ότι πραγματοποίησε πλήγματα με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (drones), τα οποία έπληξαν στόχους στο Ισραήλ, μεταξύ των οποίων τη βάση ραντάρ Μερόν στο βόρειο Ισραήλ.

Στο μεταξύ, χτες καταγράφηκε νέα εξέλιξη μετά την ύπουλη, πολύνεκρη επίθεση αμερικανικού υποβρυχίου κατά της ιρανικής φρεγάτας «IRIS Dena» στις 4/3, ενώ έπλεε ανοικτά των ακτών της Σρι Λάνκα, επιστρέφοντας από ναυτικά γυμνάσια με την Ινδία. Η Σρι Λάνκα ανακοίνωσε ότι προσπάθησε να «προστατεύσει ζωές» και σε δεύτερο ιρανικό πλοίο ανοικτά των ακτών της την Πέμπτη, μια μέρα μετά τον θάνατο 87 ανθρώπων σε επίθεση αμερικανικού υποβρυχίου εναντίον ιρανικού πολεμικού πλοίου στην ίδια περιοχή.

Ο ισραηλινός στρατός από την πλευρά του ανακοίνωσε χτες ότι τα πλήγματά του συνεχίζουν να «κλονίζουν» το καθεστώς του Ιράν. Ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού, ταξίαρχος Εφι Ντέφριν, ισχυρίστηκε ότι «κλονίστηκε από το πρώτο πλήγμα, το πρωί του Σαββάτου, όταν εξουδετερώθηκε η ηγεσία». «Κάθε μέρα που περνά, το ιρανικό τρομοκρατικό καθεστώς αποδυναμώνεται και χάνει τον έλεγχό του» στη χώρα, πρόσθεσε αναφέροντας ότι στη διάρκεια της νύχτας Τετάρτης προς Πέμπτη η Πολεμική Αεροπορία εξαπέλυσε σειρά πληγμάτων κατά στόχων του καθεστώτος σε όλη την Τεχεράνη, όπως «μια υπόγεια τοποθεσία που χρησιμοποιείτο για την αποθήκευση βαλλιστικών πυραύλων, καθώς και εγκαταστάσεις αποθήκευσης πυραύλων που προορίζονται για στόχευση αεροσκαφών».

Η αμερικανική Γερουσία απέρριψε τα ξημερώματα της Πέμπτης σχέδιο για τον περιορισμό των εξουσιών του Προέδρου Ντ. Τραμπ στον πόλεμο κατά του Ιράν, με 53 ψήφους κατά και 47 υπέρ.

Χαρακτηριστικό της διακομματικής πόλωσης είναι η επιλογή του Δημοκρατικού γερουσιαστή Τζον Φέτερμαν (λάβρος υποστηρικτής του πολέμου) να ταχθεί κατά του σχεδίου για περιορισμό των εξουσιών του Τραμπ στον πόλεμο, ενώ ο Ρεπουμπλικάνος συνάδελφός του Ραντ Πολ ήταν το μοναδικό μέλος του κόμματός του που ψήφισε υπέρ.

Αν και τυπικά μόνο το Κογκρέσο μπορεί να κηρύξει τον πόλεμο, ένας νόμος του 1973 επιτρέπει στον εκάστοτε Πρόεδρο να διατάσσει «περιορισμένης έκτασης» στρατιωτικές επεμβάσεις για την αντιμετώπιση κατάστασης «έκτακτης ανάγκης» που δημιουργεί διαπραχθείσα ή επαπειλούμενη επίθεση εναντίον των ΗΠΑ.

Αργότερα χτες αναμενόταν να τεθεί σε ψηφοφορία στην ομοσπονδιακή Βουλή των Αντιπροσώπων παρόμοιο κείμενο με αυτό που ψήφισε η Γερουσία, δίχως πιθανότητες για καλύτερη τύχη. Ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος του σώματος, Μάικ Τζόνσον, δήλωσε: «Η ιδέα ότι θα αφαιρέσουμε την εξουσία από τον διοικητή των ενόπλων δυνάμεών μας, τον πρόεδρο, να τελειώσει τη δουλειά είναι τρομακτική προοπτική για μένα. Είναι επικίνδυνο, και ελπίζω - και πιστεύω - ότι έχουμε επαρκείς ψήφους για να το απορρίψουμε».

Στο μεταξύ, τον γύρο του κόσμου κάνει τα τελευταία 24ωρα βίντεο με την έντονη διαμαρτυρία του Αμερικανού βετεράνου πεζοναύτη και υποψήφιου γερουσιαστή με το κόμμα των Πρασίνων, Μπράιαν ΜακΓκίνις, που απομακρύνθηκε διά της βίας από συνεδρίαση της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας, στο Καπιτώλιο, όταν διαμαρτυρήθηκε για την απόφαση του Τραμπ να ξεκινήσει στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν.

«Κανείς δεν θέλει να πολεμήσει για το Ισραήλ» φώναζε καθώς άτομα της υπηρεσίας ασφαλείας τον έσπρωχναν και τον τραβούσαν έξω από την αίθουσα. Στο βίντεο που δημοσιεύτηκε από τον δημοσιογράφο του CBS News Αλαν Χε, καταγράφηκε παράλληλα και ο γερουσιαστής Τιμ Σίχι της Μοντάνα, επίσης βετεράνος στρατιωτικός, να βοηθά την αστυνομία του Καπιτωλίου... να σηκώσει και να σπρώξει τον ΜακΓκίνις έξω από την αίθουσα.

Στο φόντο αυτής της εξέλιξης επισημαίνεται ρεπορτάζ της εφημερίδας «Washington Post», που αναφέρθηκε στην προχτεσινή επίθεση του Ιράν σε μυστική εγκατάσταση της CIA στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας, υποστηρίζοντας πως σκοτώθηκαν 4 ανώτερα στελέχη των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών και 8 αξιωματικοί.